VII SA/Wa 92/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. skargę oddala, II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.R. z Kancelarii Prawnej [...] Sp. J. w W., ul. [...], kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] września 2005 r., na podstawie art. 157 § 1 i 2 kpa oraz art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku P.K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że kontrolowaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzją Nr [...] wydaną dnia [...] lipca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania P.K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], którą nałożony został na firmę X, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...] czerwca 2004 r. projektu budowlanego rozbiórki budynku fabrycznego. Organ stwierdził, iż jego zdaniem kontrolowane decyzje nie są obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Podał, że jak to wynika z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2003 r., budynki mieszkalne na działkach o numerach ew. [...] zostały dobudowane do budynku fabrycznego. Zatem ściana budynku fabrycznego, przewidziana w projekcie rozbiórki do pozostawienia będzie ścianą wolnostojącą, nie posiadająca dostatecznej stateczności. Wskazał także, iż w protokole z dnia [...] marca 2004 r. potwierdzono powyższe okoliczności oraz stwierdzono, że wewnątrz rozbieranego budynku fabrycznego znajduje się gruz ceglany, który przylega do ściany granicznej budynku fabrycznego, do której zostały dobudowane budynki mieszkalne na działce o nr ew. [...], powodując jej zawilgocenie. Ponieważ rozbiórka budynku fabrycznego była prowadzona z istotnymi odstępstwami od ustaleń decyzji Starosty T. z dnia [...] sierpnia 2003 r. w przedmiocie rozbiórki, która w pkt 2 stanowi, że rozbiórka budynku fabrycznego powinna być prowadzona z zachowaniem "bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania istniejących budynków zblokowanych z istniejącymi budynkami" oraz mogła spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, to nałożenie przez organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...], obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego rozbiórki budynku fabrycznego było zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego działaniem prawidłowym. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponadto za nieuzasadniony uznał m.in. zarzut P.K., że decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] rozstrzygnięto sprawę, która została rozstrzygnięta wcześniej inną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. oraz zarzut, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. obowiązywała decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nakazująca zaniechanie robót związanych z rozbiórką budynku fabrycznego na działce o nr ewid. [...] w T. przy ul. [...] – na długości budynków mieszkalnych znajdujących się na działce przy ul. [...] w T., gdyż decyzją wydaną dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji organu powiatowego z dnia [...] stycznia 2004 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył P.K. Po rozpatrzeniu w/w wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] listopada 2005 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji i stwierdził, że zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są powtórzeniem zarzutów zawartych we wniosku P.K. o stwierdzenie nieważności i nie mogą spowodować zmiany stanowiska organu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. złożył P.K. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Podniósł, że decyzje te wydane zostały w sprawie rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. zatwierdzającą projekt rozbiórki budynku fabrycznego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga P.K. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nie narusza prawa. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] września 2005 r. wydane zostały zgodnie z prawem. Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które to postępowanie rządzi się swoimi prawami. Przede wszystkim zauważyć należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego argumentując swe rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2005 r. oraz z dnia [...] września 2005 r. trafnie podniósł, iż tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, który może być zastosowany jedynie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Wskazać trzeba, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Natomiast przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 kpa zachodzi wtedy, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, przy czym pierwsza z decyzji jest ostateczna. Tożsamości sprawy ma zaś miejsce w sytuacji, gdy w sprawie występują te same podmioty, ten sam przedmiot oraz ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym. W ocenie Sądu podkreślenia wymaga również to, iż postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności może zakończyć się bądź wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji kontrolowanej – w przypadku, gdy decyzja ta obarczona jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa – bądź wydaniem decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności. Decyzję odmowną organ administracji publicznej wyda w dwóch przypadkach. Po pierwsze rozstrzygnięcie takie będzie miało miejsce, jeśli organ ustali w wyniku przeprowadzonego postępowania brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, tzn. gdy decyzja badana w nadzwyczajnym trybie zdaniem organu nie jest dotknięta żadną z wad stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 kpa., jak również w przypadku, gdy uzna, iż wprawdzie zachodzi jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 kpa, ale jednocześnie w sprawie występuje jedna z przesłanek negatywnych określona w art. 156 § 2 kpa. Sąd podziela zdanie organów obu instancji orzekających w trybie stwierdzenia nieważności, iż badanej w tym postępowaniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w T. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, a w szczególności rażącego naruszenia prawa, czy też tego że decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zauważyć należy, iż przywołaną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2004 r., którą nałożono na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane na firmę X obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...] czerwca 2004 r. projektu budowlanego rozbiórki budynku fabrycznego na działce o nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w T. Zgodnie z art. 51 ustawy Prawo budowlane obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2004 r., właściwy organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, w zależności od charakteru i stanu zaawansowania robót, decyzję: - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo - nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo - nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć w szczególności w przypadkach, w których roboty budowlane były wykonywane bez pozwolenia na budowę, albo w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków i ustaleń pozwolenia na budowę. Wskazać należy, iż decyzją Starosty T. z dnia [...] sierpnia 2003 r. udzielono pozwolenia na rozbiórkę dziewięciu budynków: 1) garażu, 2) budynku fabrycznego, 3) kuźni, 4) warsztatu mechanicznego, 5) budynku biurowego, 6) magazynu B, 7) budynku technicznego, 8) wiaty zabudowanej i kotłowni z podziemnym składem węgla, 9) budynku gospodarczego. W pkt 2 tej decyzji wskazano m.in., że rozbiórka budynku fabrycznego powinna być prowadzona z zachowaniem konstrukcji i użytkowania istniejących budynków zblokowanych z rozbieranymi budynkami, z zachowaniem bezpieczeństwa i ochrony ludzi i mienia oraz z zachowaniem odpowiedniej izolacyjności cieplnej odsłoniętych po rozbiórce ścian istniejących budynków. Z akt sprawy – protokołu z dnia [...] grudnia 2003 r. - wynika, że budynki mieszkalne na działce o nr ew. [...] zostały dobudowane do budynku fabrycznego. A zatem ściana budynku fabrycznego, przewidziana w projekcie rozbiórki do pozostawienia, będzie ścianą wolnostojącą, nieposiadającą dostatecznej stateczności. Powyższe okoliczności potwierdzone zostały także w protokole z dnia [...] marca 2004 r., w którym stwierdzono również że wewnątrz rozbieranego budynku fabrycznego znajduje się gruz ceglany, który przylega do ściany granicznej budynku fabrycznego, do której zostały dobudowane budynki mieszkalne na działce o nr ew. [...], powodując jej zawilgocenie. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, iż słusznie uznały organy nadzoru budowlanego, że rozbiórka budynku fabrycznego była prowadzona z istotnymi odstępstwami od ustaleń decyzji Starosty T. z dnia [...] sierpnia 2003 r., w przedmiocie rozbiórki, a w szczególności od ustaleń jej pkt 2 tj. tego że rozbiórka budynku fabrycznego powinna być prowadzona z zachowaniem konstrukcji i użytkowania istniejących budynków zblokowanych z rozbieranymi budynkami, z zachowaniem bezpieczeństwa i ochrony ludzi i mienia oraz z zachowaniem odpowiedniej izolacyjności cieplnej odsłoniętych po rozbiórce ścian istniejących budynków. Zatem nałożenie przez organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego rozbiórki budynku fabrycznego było działaniem prawidłowym. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. słusznie wskazał, iż przyczyną podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia z dnia [...] września 2005 r. było ustalenie jednoznacznie i bezspornie, iż będąca przedmiotem weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] maja 2004 r. nie są dotknięte którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Należy jeszcze raz podnieść, iż organy w niniejszej sprawie orzekały w trybie stwierdzenia nieważności, który to tryb służy niejako sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem, czyli czy decyzja wydana w trybie zwykłym nie zawiera wad. Tryb ten może zaś zostać uruchomiony tylko w przypadkach określonych w art. 156 § 1 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając zarówno jako organ I instancji jak i jako organ II instancji bezspornie ustalił, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nie zawiera wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 kpa, a więc ustalił, iż sprawa została rozstrzygnięta przez ten organ zgodnie z prawem. Dlatego też rozstrzygnięcia tego organu odmawiające w obu instancjach stwierdzenia nieważności w/w decyzji organu wojewódzkiego oraz decyzji organu powiatowego należy uznać za słuszne i zgodne z prawem. Stwierdzić należy także, iż organy orzekające w niniejszej sprawie, będąc związane przepisami art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, wypełniły swoje obowiązki wynikające z powołanych przepisów. Organy te w ocenie Sądu podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonały oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Ponadto w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć wskazały okoliczności faktyczne sprawy, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny z powodu, których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.