I SA/Wa 1024/06
WyrokWSA w Warszawie2007-04-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędzia WSA Daniela Kozłowska, Asesor WSA Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu jest prawidłowe, gdy organ nie ustalił jednoznacznie daty doręczenia decyzji pierwszej instancji, od której zależy jej ostateczność?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ nie wykazał należytej staranności w ustaleniu daty doręczenia decyzji pierwszej instancji, co jest kluczowe dla oceny terminu wniesienia odwołania. Brak zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji uniemożliwił prawidłowe ustalenie jej ostateczności i tym samym dopuszczalności odwołania. Organ nie wyjaśnił również wszystkich wątpliwości proceduralnych, związanych z doręczeniem decyzji.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Wojewody z powodu uchybienia terminu. Minister oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że odwołanie wpłynęło po terminie, jednak skarżąca Spółdzielnia zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania, wskazując na brak prawidłowego ustalenia daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. Sąd rozpoznał sprawę po wcześniejszym uchyleniu przez WSA decyzji Ministra w innej sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Skarbu Państwa, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Skarbu Państwa na rzecz Spółdzielni zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska /spr./ Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Agnieszka Dauter po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz Spółdzielni [...] w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] stwierdził, że odwołanie Spółdzielni [...] w W. z dnia [...] października 2002 r., które wpłynęło do Wojewody [...] dnia [...] listopada 2002 r., od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2001 r., jest niedopuszczalne z uwagi na to, że zostało wniesione z uchybieniem terminu, przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa. W związku z powyższym organ odwołanie pozostawił bez rozpoznania.
W uzasadnieniu postanowienia Minister Skarbu Państwa przedstawił następujący stan sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2001 r., stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie przez Powiat W. własności nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, nr [...] i nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m².
Podstawą prawną komunalizacji była ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.)
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Starosta Powiatu W., wskazując, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. stała się ostateczna w dniu [...] września 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 2153/03 uchylił decyzję organu II instancji przyjmując, że nie ustalono daty wpływu odwołania, a ma to znaczenie w sprawie. Gdyby w dacie wniesienia odwołania decyzja I instancji była ostateczna, brak było podstaw do wydania decyzji odwoławczej, czyli decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2003 r., a Spółdzielni [...] w W. pozostawałaby droga do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją Wojewody. Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż z uwagi na konieczność wyjaśnienia powyższych wątpliwości związanych z dopuszczalnością wydania w ogóle w przedmiotowej sprawie decyzji przez organ odwoławczy, rozważanie w tym stanie kwestii merytorycznych było przedwczesne.
W postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2006 r. Minister Skarbu Państwa podał, że odwołanie Spółdzielni [...] w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. zostało przesłane z datą [...] października 2002 r., a wpłynęło do Wojewody [...] w dniu [...] listopada 2002 r., tj. w chwili kiedy decyzja była już ostateczna.
Na powyższe postanowienie, w dniu 17 maja 2006 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia w W. podnosząc istotną obrazę przepisów postępowania w tym art. 129 i 134 kpa, mającą bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego postanowienia oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż odwołanie z dnia [...] października 2002 r. zostało złożone po terminie a decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. została doręczona prawidłowo.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji.
Skargę uzupełniono pismami z dnia 4 i 16 kwietnia 2007 r., w których zawarto szereg wniosków dowodowych z dokumentów i ponownie podniesiono, że postanowienie Ministra jest wadliwe i powinno być uchylone albo podlegać stwierdzeniu nieważności.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podniósł argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga została uwzględniona, choć nie wszystkie zarzuty Sąd uznał za zasadne.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Nadal nie jest wyjaśniona kwestia daty doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. stronom postępowania – brak zwrotnych potwierdzeń odbioru w/w decyzji. Na kserokopii powyższej decyzji znajduje się tylko informacja, że R. K. otrzymała 3 egzemplarze decyzji ostatecznej w dniu [...] stycznia 2002 r. Wobec tego należało wyjaśnić, czy wymieniona czekała aż decyzja stanie się ostateczna i w czyim imieniu dokonała odbioru.
Równocześnie z kserokopii wynika, ze decyzja stała się ostateczna w dniu [...] września 2001, ale ani Sąd ani organ ze względu na brak zwrotnych potwierdzeń odbioru nie mógł ustalić, czy ta data pozwalała na takie stwierdzenie.
Powyższej kwestii Minister Skarbu Państwa, mimo związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2004 r. nie wyjaśnił.
Zgodnie z przepisami kpa i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ, który rozpatruje odwołanie ma obowiązek rozpoznać jego całokształt, a nie tylko niektóre jego elementy.
Nie jest wystarczające ustalenie przez Ministra, że odwołanie wpłynęło [...] listopada 2002 r. w sytuacji, gdy nie można na podstawie akt ustalić, kiedy decyzja Wojewody została stronom doręczona - od czego zależy jej charakter (ostateczność). Tej kwestii zaskarżone postanowienie nie wyjaśnia.
Jako nieprawidłowe należy też ocenić, że postępowanie odwoławcze – po uchyleniu decyzji Ministra Skarbu Państwa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – toczyło się ponad 12 miesięcy, a dotyczyło nie kwestii merytorycznych lecz procesowych. Z akt sprawy wynika, że organ skupił się na wyjaśnieniu daty złożenia odwołania, co nie jest oczywiście wadliwe, a pominął wynikającą z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie konieczność uzupełnienia materiału procesowego pozwalającego ustalić, kiedy decyzja kwestionowana przez skarżącą Spółdzielnię została doręczona stronom, a tym samym, czy podana data jej ostateczności oparta jest na dokumentach potwierdzających jej doręczenie. Minister powyższego nie wyjaśnił i nie dołączył do akt sprawy dokumentów potwierdzających, że decyzja Wojewody została doręczona w dniu, który uzasadniał następnie stwierdzenie jej ostateczności.
W ponownym postępowaniu przed organem, konieczne będzie dołączenie do akt sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...]
września 2001 r. i dopiero na tej podstawie ustalenie, czy istotnie decyzja ta została skutecznie doręczona wszystkim stronom postępowania, a więc czy można było stwierdzić jej ostateczność.
Należy też wskazać, że zaskarżone postanowienie Ministra Skarbu Państwa narusza art. 107 § 3 kpa, bowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, o którym mowa w tym przepisie. Zasadnicza dla sprawy kwestia została opisana jednym zdaniem bez jakiekolwiek wskazania uzasadnienia prawnego i faktycznego. Trudno bowiem uznać za takie uzasadnienie przywołanie tezy z wyroku NSA z 16.02.98 odnoszącej się do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdy w sprawie chodziło także o prawidłowość określenia daty doręczenia decyzji i wynikającej z tego jej ostateczności.
Ponadto należy ustalić kto i w czyim imieniu w dniu [...] czerwca 2001 lub 2002 r. (data nieczytelna) pokwitował decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. Na decyzji znajduje się stempel, że została skierowana do stron za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i pod dalszą częścią tego stempla widnieje niewyraźna data [...] września 2001 r. na tle niemożliwej do odczytania pieczęci. Należało więc wyjaśnić, kiedy strony, które brały udział w postępowaniu otrzymały tą decyzję. Od tego bowiem zależy ustalenie, kiedy upłynął termin do wniesienia odwołania przez podmiot pominięty w postępowaniu.
Podane informacje dotyczące doręczenia decyzji nie pozwalają na ustalenie, przy uwzględnianiu, że nie ma zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji - a w takim trybie decyzja miała być stronom doręczona - czy termin w którym ta decyzja stała się ostateczna jest istotnie prawidłowo ustalony. Jeżeli organ ustalił, że decyzja stała się ostateczna w dniu [...] września 2001 r., to konieczne było wykazanie, że w tym dniu minęło co najmniej 14 dni od daty ostatniego jej doręczenia jednej ze stron.
Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło