II SA/Wa 1907/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-20

Skład orzekający: Bronisław Szydło, Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie wyłącznie pełnomocnika procesowego o terminie rozprawy, przy jednoczesnym braku zawiadomienia strony, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego z powodu pozbawienia strony możności działania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że ustanowienie pełnomocnika procesowego skutkuje doręczaniem wszelkich pism procesowych, w tym zawiadomień o terminie rozprawy, wyłącznie pełnomocnikowi. Brak dodatkowego zawiadomienia strony nie stanowi naruszenia przepisów prawa ani pozbawienia jej możności działania, a wszelkie skutki działań i zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę.
Stan faktyczny
Skarżący W.G. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, twierdząc, że nie został zawiadomiony o terminach rozpraw w sprawie, w której działał przez pełnomocnika procesowego. Wskazał, że pozbawiono go w ten sposób możności działania i naruszono jego prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że sąd nie miał obowiązku dodatkowego zawiadamiania strony, gdy działała ona przez pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Bronisław Szydło Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski (spr.) Asesor WSA - Janusz Walawski Protokolant: - Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2006 r. sprawy ze skargi W.G. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 705/04, - oddala skargę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 705/04 oddalił skargę W.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W dniu 28 października 2005 r. W.G. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wymienionym wyżej wyrokiem. Podał, że nie został zawiadomiony o żadnym z trzech kolejnych terminów posiedzeń w sprawie z jego skargi, przez co został pozbawiony możliwości osobistego działania w sprawie objętej skargą, w związku z czym, w jego ocenie, naruszony został art. 91 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazał, że z wyżej wymienioną skargą na decyzję Ministra Obrony Narodowej, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem pełnomocnika procesowego. W związku z zapewnieniem przez pełnomocnika, że o terminie rozprawy zostanie powiadomiony przez Sąd - czekał na informację o terminie rozprawy. W dniu 10 października 2005 r. skontaktował się z ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem, który poinformował go, że skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 2 marca 2005 r. oraz że wyrok jest prawomocny. W skardze stwierdził, że zawiadomienie wyłącznie pełnomocnika procesowego o terminie rozprawy pozbawiło go udziału w rozprawie. W jego ocenie realizacja wyrażonego w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd wyraża się w obowiązku zawiadomienia o terminie rozprawy nie tylko pełnomocnika procesowego, ale również samej strony. Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że Sąd nie miał obowiązku dodatkowego zawiadomienia o terminie rozprawy strony postępowania, w sytuacji, gdy w postępowaniu działała ona przez pełnomocnika procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 270 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 705/04 uprawomocnił się dnia 2 kwietnia 2005 r. Stosownie natomiast do treści art. 277 powołanej ustawy skargę o wznowienie postępowania sądowego wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. W skardze o wznowienie postępowania sądowego skarżący wskazał na brak możności osobistego działania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 705/04. Podał, że o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2005 r. dowiedział się w dniu 10 października 2005 r. od pełnomocnika, którego ustanowił w sprawie II SA/Wa 705/04. Skargę o wznowienie postępowania skarżący wniósł w dniu 28 października 2005 r. (data stempla pocztowego), a zatem wniesiona została ona z zachowaniem ustawowego terminu. Jako podstawę wznowienia W.G. wskazał, powołując się na art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak zawiadomienia o terminie rozprawy. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeśli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli na wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania (zd. 1). Na wstępie stwierdzić należy, iż mimo powołania się przez skarżącego na ustawową przesłankę żądania wznowienia postępowania skarga ta podlega oddaleniu, gdyż Sąd nie stwierdził, aby w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 705/04 skarżący został pozbawiony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Z akt sprawy II SA/Wa 705/04 wynika, że skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wniósł ustanowiony przez skarżącego radca prawny A.R. Znajdujące się w aktach sprawy, załączone do skargi, pełnomocnictwo z dnia [...] marca 2004 r. uprawnia wyznaczonego pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia skargi oraz zastępowania skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zgodnie z art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie. Powołana ustawa stanowi w art. 34, że strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Udzielenie pełnomocnictwa, o którym mowa wyżej, i dołączenie go do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej rodzi ten skutek, że wszystkie pisma procesowe doręcza się od tej chwili ustanowionemu pełnomocnikowi. Jednoznacznie wypowiada się w tym zakresie art. 67 § 5 powołanej wyżej ustawy, stanowiąc, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Z akt sprawy II SA/Wa 705/04 wynika, że o terminie rozprawy w dniu 2 marca 2005 r., jak również o terminach wcześniej wyznaczanych rozpraw został powiadomiony pełnomocnik skarżącego - radca prawny A.R. Zawiadomienia te każdorazowo były prawidłowo doręczone na adres wskazany przez pełnomocnika w skardze (zwrotne potwierdzenia odbioru znajdują się w aktach sprawy). Nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa w zakresie zawiadomienia o terminie rozprawy. Powołany wyżej przepis art. 91 § 2 nie zobowiązuje bowiem Sądu do dodatkowego zawiadomienia o terminie rozprawy strony, w sytuacji gdy zawiadomiony został ustanowiony przez nią pełnomocnik. W sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika - brak jest podstaw prawnych do doręczania pism, w tym zawiadomień o rozprawie, bezpośrednio stronie. Doręczenie dokonane w takiej sytuacji pod adresem strony byłoby bowiem bezskuteczne w stosunku do jej pełnomocnika, a zatem bezskuteczne również procesowo (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 maja 1965 r. I PR 161/65, Biuletyn Informacyjny Sądu Najwyższego 1965/11 poz. 215; wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 sierpnia 1965 r. II PZ 37/65, LEX nr 13888). Nieuprawniony jest w świetle powyższego zarzut naruszenia przez Sąd art. 91 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, co w zasadzie powinno służyć wzmocnieniu jej pozycji i realizacji praw w postępowaniu. Jednocześnie jednak, co należy podkreślić, odpowiedzialność związana z wyborem pełnomocnika oraz skutki jego działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Relacje pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą, a także przyjęty sposób porozumiewania się i zakres przekazywanych informacji nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia żądania skarżącego. Jednoczesny udział w rozprawie strony i ustanowionego pełnomocnika jest oczywiście możliwy, jednakże to pełnomocnik, a nie Sąd, powinien poinformować mocodawcę o terminie rozprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 282 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło