II FZ 494/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Ministra Finansów na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3524/06 wydane w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3524/06 zapadłego w sprawie ze skargi P. H. A. Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 2006 r., numer [...] w przedmiocie odmowy wstrzymana postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3524/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprostował omyłkę w uzasadnieniu wydanego przez ten Sąd wyroku z dnia 13 kwietnia 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3524/06 w sprawie wywołanej skargą P. H. A. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 2006 r. Numer [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Sprostowania tego dokonano poprzez skreślenie oznaczenia przepisu - art. 105 § 5 kpa", a wpisanie w to miejsce przepisu -art. 106 § 5 kpa" na stronie 4, dziesiąty wiersz od góry w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku. Przywołując przepis art. 156 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej ustawą P.p.s.a., WSA w Warszawie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że w uzasadnieniu wyroku wpisano omyłkowo przepis artykułu -105 § 5" ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071/ - zwanej dalej kpa, podczas, gdy powinien być wpisany artykuł - 106 § 5". Zdaniem Sądu I instancji była to oczywista omyłka pisarska, gdyż w przepisie art. 105 kpa brak paragrafu 5, a przepis ten dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego - co w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło. Natomiast istotny był w sprawie przepis art. 106 § 5 kpa, przewidujący wniesienie zażalenia na stanowisko wyrażone w formie postanowienia przez inny organ wobec tego, który rozpoznaje sprawę - co było przedmiotem badanego postępowania egzekucyjnego. 2. We wniesionym za pośrednictwem poczty w dniu 16 lipca 2007r., a więc w terminie, zażaleniu na powyższe postanowienie Minister Finansów wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości formułując pod adresem tego rozstrzygnięcia zarzut naruszenia przepisów wynikających z regulacji określonej w art. 156 § 1 P.p.s.a poprzez dokonanie niewłaściwej kwalifikacji -oczywistej omyłki pisarskiej". W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że WSA w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że omyłkowe powołanie podstawy prawnej , która była przesłanką do stwierdzenia naruszenia przepisów i uchylenia postanowienia Ministra Finansów z 24 sierpnia 2006r. było tylko oczywistą omyłką pisarską. Natomiast sprostowanie w żadnym wypadku nie może dotyczyć istoty sprawy i prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia, gdyż przedmiotem sprostowania wyroku mogą być niedokładności , błędy pisarskie lub rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, a wszystkie te nieprawidłowości musza mieć charakter oczywisty tzn. nie budzący wątpliwości, bezsporny. A w sprostowanym wyroku Sąd stwierdził, że na stanowisko wierzyciela zajęte w formie przewidzianej prawem przysługuje zażalenie zgodnie z art. 105 § 5 kpa . Zdaniem żalącego się Ministra Finansów wadliwość polegająca na powołaniu przez Sąd błędnej podstawy prawnej w kontekście znaczącym dla całego rozstrzygnięcia sprawy, powodującym uchylenie zaskarżonego orzeczenia, nie może być przedmiotem postanowienia prostującego z urzędu oczywistą omyłkę pisarską. Na poparcie tego stwierdzenia powołane zostało postanowienie Sądu Najwyższego z 5 grudnia 1980r. sygn. akt III CRN 133/80, w którym stwierdzono, że - Nie jest oczywistą omyłką pisarską ... wadliwe zastosowanie przez sąd przepisu obowiązującego prawa , choćby wadliwość ta była najzupełniej oczywista. Nie może być zamienione w drodze sprostowania orzeczenie co do istoty sprawy z tego powodu, że sąd dopatrzył się jego niezgodności z prawem.". Ponadto wskazano, ze Sąd powołując art. 105 § 5 kpa nie przywołał jego treści, nie zawarł w uzasadnieniu wyjaśnienia z jakich to zapisów powołanego artykułu wywodzi dopuszczalność zażalenia. Tym samym z treści uzasadnienia nie można wywnioskować, że podstawą rozstrzygnięcia w sposób oczywisty był art. 106 § 5 kpa, nie zaś art. 105 § 5 tej ustawy, a zatem nie można stwierdzić, że omyłka była oczywista i nie budząca wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. W pierwszym rzędzie należy zacytować przepis art. 156 § 1 ustawy P.p.s.a., który stanowi, że Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Niekwestionowanym poglądem jest, że sprostowanie to może dotyczyć także i uzasadnienia wyroku, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, ze wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter bezsporny, oczywisty. Zaś oczywistość wadliwości musi wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania z innymi nie budzącymi wątpliwości okolicznościami. I z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprostowania uzasadnienia wyroku z 29 czerwca 2007r. dotyczyło sprostowania oczywistego błędu pisarskiego. Błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, błąd gramatyczny, albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów /K. Piasecki -Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz", str. 1050/. Użycie przez Sąd I instancji wyrazu, czy określenia oznaczenia, numeracji, przepisu - art. 105 § 5 kpa" zamiast -art. 106 § 5 kpa" w porównaniu z innymi nie budzącymi wątpliwości okolicznościami, jako elementem niezbędnej oczywistości nieprawidłowości, tj. treścią uzasadnienia, należy ocenić właśnie jako użyte wbrew zamierzeniu tego Sądu. Ze zdania : -Tymczasem na stanowisko wierzyciela, zajęte w formie przyjętej prawem, przysługuje, stosownie do art. 105 § 5 kpa, zażalenie - na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu ..." jednoznacznie, już po jednokrotnym czytaniu, wynika, że Sądowi chodziło o przepis dający podstawę do wniesienia zażalenia, a nie umorzenia postępowania. Także dalsza część uzasadnienia poświęcona jest stanowisku wierzyciela wyrażonemu w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Świadczą o tym zdania: - Zdaniem Sądu stanowisko wierzyciela powinno być ostateczne, ..." / str. 4 uzasadnienia/, czy -Minister Finansów może wstrzymać postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności, ... , wyłącznie za zgodą wierzyciela wyrażoną w formie zaskarżalnego postanowienia." / str. 4 i 5 /. Zgadzając się ze stwierdzeniami zawartymi w zażaleniu, że sprostowanie w żadnym wypadku nie może dotyczyć istoty sprawy i prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia jednocześnie należy stwierdzić, że dokonane sprostowanie nie doprowadziło do zmiany rozstrzygnięcia w zakresie uchylenia zaskarżonego postanowienia, czy orzeczenia w zakresie wykonalności, czy kosztów postępowania sądowego. W powołanym w zażaleniu postanowieniu Sądu Najwyższego z 5 grudnia 1980r. sygn. akt III CRN 133/80 Sąd ten stwierdził: -Przytoczone wyżej sformułowanie art. 350 § 1 k.p.c. wskazuje na to, że w drodze sprostowania mogą być usunięte tylko takie oczywiste omyłki o charakterze technicznym, które nie oznaczają zmiany rozstrzygnięcia. Nie może więc być zmienione w drodze sprostowania orzeczenie co do istoty sprawy z tego powodu, że sąd dopatrzył się jego niezgodności z obowiązującym prawem. Nie jest bowiem oczywistą omyłką w rozumieniu art. 350 § 1 k.p.c. wadliwe zastosowanie przez sąd przepisu obowiązującego prawa, choćby wadliwość ta była najzupełniej oczywista." Stwierdzenia te nie odnoszą się wszakże do zaskarżonego postanowienia, ponieważ motywem dokonania sprostowania przez WSA w Warszawie był błąd pisarski, a nie próba sprostowania orzeczenia co do istoty sprawy wobec dopatrzenia się przez ten Sąd jego niezgodności z prawem, czy wadliwe zastosowanie przepisu obowiązującego prawa. Dla zaakceptowania dokonanego przez WSA w Warszawie sprostowania nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że art. 105 kpa, jako jednostka redakcyjna, składa się z dwóch paragrafów, a nie ma paragrafu 5. Stąd nie inaczej jak za oczywisty, wynikający najprawdopodobniej z techniki posługiwania się przy sporządzaniu uzasadnień programem komputerowym, błąd dotyczący oznaczenia jednostki redakcyjnej przepisu należy uznać błąd pisarski sprostowany zaskarżonym postanowieniem. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.