I FSK 11/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Pawła Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2948/06 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Pawła Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 lipca 2006 r. (...) w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 02.11.2006 r., III SA/Wa 2948/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Pawła Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31.07.2006 r. w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. W uzasadnieniu do tego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego nie dotyczy należności pieniężnej, a więc zgodnie z par. 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2194/ - zwanego dalej "rozporządzeniem o pobraniu wpisu /../" od takiej decyzji pobiera się wpis stały w wysokości 200 zł. Sąd wskazał również, że w niniejszej sprawie w imieniu skarżącego skargę wniósł w dniu 15.08.2006 r. jego pełnomocnik - radca prawny. W związku z tym, że należny od niej wpis stały nie został uiszczony przy jej wnoszeniu, Sąd na podstawie art. 58 par. 3 w związku z art. 221 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwaną dalej "p.p.s.a."- skargę odrzucił. Powyższe postanowienie zaskarżył pełnomocnik Pawła Z. Skarżonemu postanowieniu zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania: - naruszenie art. 58 w związku z art. 220 par. 3 p.p.s.a., przez odrzucenie skargi mimo że art. 58 p.p.s.a. nie przewiduje możliwości podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia z powodu nie uiszczenia wpisu oraz przez odrzucenie skargi mimo braku wezwania do uiszczenia wpisu, - niewłaściwą interpretację art. 221 p.p.s.a., polegającą na przyjęciu że nie uiszczenie wpisu w całości uznawane jest za nienależyte opłacenie pisma w rozumieniu tego przepisu, - sprzeczność z par. 5 ust. 1 rozporządzenia o pobraniu wpisu... polegająca na tym, że przepis ten stawia wymóg podania sygnatury akt sądowych przy wnoszeniu skargi za pośrednictwem organu, co nie jest możliwe do spełnienia, W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nakazanie kontynuowania postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniesionej skargi kasacyjnej stwierdził, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ramach zgłoszonego środka zaskarżenia strona jako pierwszy zarzut wskazała naruszenie art. 58 w związku z 220 par. 3 p.p.s.a. W swoich wywodach dowodzi, że żaden z tych przepisów nie mógł stanowić podstawy do odrzucenia skargi z powodu nie uiszczenia należnego wpisu przez profesjonalnego pełnomocnika; pierwszy z nich ponieważ w zawartym w nim katalogu podstaw odrzucenia skargi nie przewidziano nie uiszczenia wpisu; drugi gdyż odrzucenie pisma z powodu jego nieopłacenia musi zostać poprzedzone wezwaniem sądowym do uiszczenia należnej opłaty. W tym zakresie pogląd autora skargi kasacyjnej jest całkowicie chybiony. W art. 58 par. 3 p.p.s.a. stwierdzono, że skarga podlega odrzuceniu, gdy nie uzupełniono jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. Przez zwrot "brak formalny" należy rozumieć także brak fiskalny skargi polegający na nie uiszczeniu wpisu należnego od pisma. Odnośnie zaś art. 220 p.p.s.a. należy przypomnieć, że wyraża on w par. 1 podstawową zasadę, w myśl której Sąd nie podejmie żadnej czynności procesowej, od której nie zostanie uiszczona stosowana opłata. W razie wystąpienia tego rodzaju braku zobowiązano przewodniczącego do wezwania strony, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania do opłacenia pisma w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Paragraf trzeci tego przepisu określa konsekwencje nie wywiązania się z tego obowiązku. Z treści art. 220 wynika, że ma on zastosowanie do wszystkich pism wnoszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym niezależnie od tego, kim jest osoba wnosząca pismo. Jest więc przepisem o charakterze generalnym, a więc ujęta w nim zasada i jej konsekwencje znajdą zastosowanie w sprawie, o ile inne przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W stosunku do adwokatów i radców prawnych takim przepisem szczególnym jest art. 221 p.p.s.a. Wyłącza on tym samym możliwość zastosowania do tej grupy podmiotów art. 220. Odmienność regulacji prawnej w przypadku adwokatów i radców prawnych polega na tym, że ustawodawca, biorąc pod uwagę profil wykonywanego przez nich zawodu obejmującego głównie świadczenie usług prawnych, zrezygnował z obowiązku wzywania ich do opłacenia pisma procesowego, gdy podlega ono opłacie stałej, przesądzając, że w takim wypadku pismo nienależycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca. Zatem zarzut naruszenia art. 220 par. 3 w niniejszym postępowaniu jest nieskuteczny, ponieważ Sąd tego przepisu nie mógł zastosować z uwagi na podmiot, który wniósł skargę, a tym samym oczywistym jest, że nie mógł go naruszyć. W drugim z podniesionych zarzutów autor skargi kasacyjnej dowodzi naruszenia art. 221 p.p.s.a. przez jego "niewłaściwą interpretację". Jego zdaniem hipoteza tego przepisu nie obejmuje swym zakresem sytuacji, w której profesjonalny pełnomocnik w ogóle nie uiszcza należnej opłaty. Według niego zwrot "pisma (...) nie są należycie opłacone" oznacza, że chodzi wyłącznie o pisma procesowe opłacone ale w niepełnej wysokości. Ponadto wywodzi, że przepis odnosi się tylko do opłat, podczas gdy w rozporządzeniu regulującym wysokość wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi występuje pojęcie "wpisu" a w ogóle nie używa się terminu "opłata". Przedstawione wywody są chybione. Za niedozwolone należy bowiem uznać dywersyfikowanie znaczenia zwrotu użytego w ustawie tam, gdzie sam ustawodawca żadnych podziałów nie przewidział. Nie ma w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisu, który rozróżniałby skutki procesowego w zależności od tego czy strona uiściła wpis w części, czy też w ogóle go nie wpłaciła. Tym bardziej, że art. 221 p.p.s.a. skierowany jest do profesjonalnych pełnomocników, w stosunku do których można domniemywać, iż są w stanie dotrzeć do odpowiednich regulacji prawnych, aby w danej sprawie poprawnie, tj. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wpłacić należny wpis. Zatem nie uiszczenie w ogóle opłaty stałej od pisma wnoszonego przez profesjonalnego pełnomocnika, jak również uiszczenie jej w niepełnej wysokości, będzie skutkowało zastosowaniem rygoru przewidzianego w art. 221 p.p.s.a. Pogląd ten jednoznacznie potwierdzono w orzecznictwie /zob. postanowienie NSA z dnia 08.12.2004 r., OZ 701/04/, jak również w doktrynie /zob. teza 5 do art. 221 w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Zakamycze 2005, s. 547 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007 r., s. 173/. Autor skargi kasacyjnej myli się również, twierdząc, że art. 221 p.p.s.a. nie ma zastosowania do pism od których należy się wpis stały, gdyż w jego treści użyto jedynie zwrotu "opłata stała". Przez zwrot "opłata stała" w rozumieniu art. 221 p.p.s.a. należy rozumieć zarówno wpis stały jak i opłatę kancelaryjną. Wniosek ten przede wszystkim można wyprowadzić stosując reguły wykładni systemowej. Zgodnie z art. 221 par. 1 p.p.s.a. wpis /stały i stosunkowy/ oraz opłata kancelaryjna są opłatami sądowymi. Przepisy dotyczące tych dwóch rodzajów opłat sądowych, w tym art. 221 p.p.s.a., umieszczono w Oddziale 1 "Przepisy ogólne" Rozdziału 2 "Koszty sądowe". Zatem wszystkie regulacje prawne tego Oddziału określają reżim prawny wspólny dla wpisu jak i opłaty kancelaryjnej. Spostrzeżenie to prowadzi do wniosku, że gdyby ustawodawca, tak jak autor skargi kasacyjnej, chciał żeby skutek prawny opisany w art. 221 p.p.s.a. odnosił się wyłącznie do pism, od których nie uiszczono opłaty stałej rozumianej wyłącznie jako opłata kancelaryjna, to umieściłby ten przepis w Oddziale 3 "Opłata Kancelaryjna". Konkludując, w omawianej kwestii, zakres hipotezy normy przewidzianej w art. 221 p.p.s.a. determinuje zastosowana przez ustawodawcę systematyka ustawowa, której nie może zmienić nazewnictwo przyjęte w akcie podustawowym, jakim jest rozporządzenie określające wysokość wpisów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnośnie trzeciego z podniesionych zarzutów dotyczącego sprzeczności wydanego postanowienia z treścią par. 5 pkt 1 rozporządzenia o pobraniu wpisu (...) stwierdzić należy, że nie jest on skuteczny. Zaprezentowana na jego poparcie argumentacja koncentruje się na kwestionowaniu trafności rozwiązania wprowadzonego w par. 5 pkt 1 rozporządzenia o pobraniu wpisu (...). W istocie więc jej adresatem powinien być sam ustawodawca a nie Sąd, który nie tworzy prawa a jedynie prawo to stosuje. Jeżeli więc autor skargi kasacyjnej ma wątpliwości co do konstytucyjności powyższej regulacji prawnej ma możliwość jej kwestionowania w odpowiednim postępowaniu. Nie jest nim jednak postępowania wywołane skarga kasacyjną wniesioną na postanowienie, w którym ani w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, ani w jego motywach Sąd nie nawiązał do przepisu podważanego przez autora skargi kasacyjnej. Ponadto w złożonym środku zaskarżenia nie wskazano na czym miało polegać naruszenie przez Sąd par. 5 pkt 1 rozporządzenia o pobraniu wpisu (...). Reasumując skoro nie przedstawiono zarzutów skutecznie kwestionujących zaskarżone postanowienie uznać trzeba zatem, że skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Stad też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z 182 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.