IV SA/Gl 446/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś., odmówił przyznania M. H. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Pismem z dnia [...]r., skierowanym do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., nazwanym "odwołaniem", M. H. zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego z uwagi na uzupełnienie brakującej dokumentacji, tj. zaświadczenie o zatrudnieniu w Przedsiębiorstwie A w B. w okresie [...]do [...]r.. O dokument ten wnioskował do Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych w B. dnia [...]r., zaś otrzymał go w dniu [...] r., co uniemożliwiło mu wcześniejsze jego przedłożenie w składanej w sprawie dokumentacji czy też szybsze złożenie odwołania od decyzji. Wobec uzyskania zaświadczenia okres udokumentowanego zatrudnienia wydłużył się i może stanowić podstawę do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji, która zwierała pouczenie o terminie wniesienia odwołania, została doręczona w dniu [...]r., co wynika z dowodu potwierdzenia odbioru, natomiast odwołanie z dnia [...]r. zostało dostarczone PUP w dniu [...]r., czyli w momencie, gdy decyzja była już ostateczna. Wyjaśnił, że w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania staje się ono bezskuteczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. H. podniósł, ze w swoim odwołaniu uzasadnił powód późniejszego jego złożenia. Ponadto podał, ze z początkiem lutego zgłosił w Urzędzie Pracy, iż oczekuje na brakujące dokumenty o zatrudnieniu, został jednak błędnie poinformowany przez urzędniczkę o możliwości przedłożenia brakującej dokumentacji do końca miesiąca w celu ponownego rozpatrzenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Dodatkowo wskazał, że zaświadczenie z dnia [...]r., na które powołuje się skarżący, potwierdzające okres zatrudnienia od [...]do [...]r. nie uzasadnia zmiany decyzji w którymś z trybów nadzwyczajnych określonych w k.p.a., gdyż sumując ten okres z udokumentowanym – okres uprawniający do zasiłku nadal byłby krótszy od wymaganego do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), że ustalenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jest to postanowienie formalne, zamykające drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd kwestie dotyczące istoty sprawy, na tym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę. Przepisem prawa w oparciu o który wydane zostało zaskarżone postanowienie jest art. 134 k.p.a. Wskazany przepis określający tzw. postępowanie wstępne przed organem odwoławczym stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po myśli art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. W oparciu o akta administracyjne sprawy organ stwierdził, uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że decyzja organu I instancji zostało doręczona w dniu [...]r. natomiast odwołanie zostało złożone w dniu [...]r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Jednakowoż stwierdzić przyjdzie, że organ odwoławczy nie rozważył charakteru pisma, które strona oznaczyła jako "odwołanie". W ocenie Sądu treść przedmiotowego pisma nie daje podstaw do jednoznacznego przyjęcia, iż stanowi ono odwołanie od decyzji, tak jak zostało ono zatytułowane. Z jednej bowiem strony M. H. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego na skutek uzyskania dokumentu potwierdzającego jeden z okresów zatrudnienia, który mógł mieć znaczenie dla ustalenia jego uprawnień do zasiłku przedemerytalnego z drugiej argumentował, że późniejsze otrzymanie zaświadczenia uniemożliwiło mu wcześniejsze jego przedłożenie w sprawie czy szybsze złożenie odwołania. Z treści pisma wynikać zatem może, że strona dochodzi bądź zmiany decyzji, na mocy której nie nabyła prawa do zasiłku przedemerytalnego, w trybie nadzwyczajnym, bądź też przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Ponadto zauważyć przyjdzie, że strona przedmiotowe pismo skierowała do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, nie zaś, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, do Wojewody [...] za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Wobec tak sformułowanej treści pisma organ odwoławczy zobowiązany był w pierwszej kolejności do ustalenia rzeczywistej intencji strony, a następnie podjęcia dalszych kroków prawnych. Tymczasem organ nie rozważył treści pisma strony w aspekcie okoliczności w nim podniesionych. Trzeba wskazać, że na organie ciąży ustawowy obowiązek czuwania nad tym, aby prawa i interes strony były w należyty sposób realizowane, co wynika z treści art. 8 i art. 9 k.p.a. Ponadto organ jest zobowiązany podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy celem jej prawidłowego załatwienia (art. 7 k.p.a.). W tych okolicznościach Sąd uznał, iż organ odwoławczy uchybił powyższym zasadom postępowania, bowiem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania bez uprzedniego wyjaśnienia rzeczywistej intencji strony, co do jej żądania, to zaś mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast nie do przyjęcia są zawarte w odpowiedzi na skargę rozważania organu w kwestii braku uzasadnienia zmiany decyzji organu pierwszej instancji w którymś z trybów nadzwyczajnych. Organ nie może bowiem w odpowiedzi na skargę, która została wniesiona przeciwko postanowieniu formalnemu wydanemu w trybie art. 134 k.p.a., zamieszczać rozważań i ocen, które mogłyby być przedmiotem rozstrzygania w trybie nadzwyczajnym, gdyby taki został uruchomiony, a tym samym przesądzać o treści merytorycznego rozstrzygnięcia. Takie bowiem mogłoby zapaść tylko po wszczęciu postępowania we właściwym trybie, w zakresie którego stronie przysługiwałyby środki kontroli prawidłowości jego wydania. Nota bene rozważania w powyższym zakresie mogłyby wskazywać, że treść pisma strony, która w istocie została powtórzona w skardze, a które organ potraktował jako odwołanie, nie dawała podstaw do jednoznacznego nadania mu takiego charakteru. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych uwag Sądu.