II SA/Kr 78/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Robert Sawuła (del)(spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezgodności decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa postanawia skargę odrzucić II SA/Kr 78/04 Uzasadnienie Przedmiotem skargi Prezydenta Miasta K. reprezentującego Skarb Państwa jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z 27.11.2003r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o przejęciu działki na własność Skarbu Państwa. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym: G. Ś. działająca przez pełnomocnika adw. J. G. w dn.[...].1997 r. wniosła do SKO żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym. W źródłowym wniosku wskazano na szereg naruszeń przepisów procesowych jak i materialnych, jakich miał dopuścić się organ wydający przedmiotową decyzję. W szczególności pełnomocnik wnioskodawczyni podniósł, że nie można było porównać czy "wartość kwot remontu przedmiotowego budynku przekroczyła 50% wartości budynku". We wniosku wskazywano także i na to, że mocodawczyni nie uczestniczyła w sprawie związanej z przejęciem nieruchomości w zamian za remont wykonany ze środków publicznych. Inkryminowaną decyzją Zastępca Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego orzekł o przejęciu na własność w/w nieruchomości położonej w K. obj. Lwh [...] kw [...] l.kat "[...]" o pow. 294 m² zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] w K., mającej stanowić w dacie przejęcia współwłasność M. D. i G. Ś., obu nieznanych z miejsca pobytu. Decyzja powyższa w podstawie prawnej powoływała się na art.16 ust.1-4 ustawy z 22.04.1959r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków (Dz.U. Nr 36 z 1968r., poz.249, zwana dalej "Urio"), art.58, art.63, art.67, art.68 ust.2 ustawy z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz.99) oraz zarządzenie Prezydenta Miasta K. Nr [...] z [...].1985r. w sprawie przeciętnego kosztu wybudowania domu jednorodzinnego na obszarze województwa oraz uchwały Rady Narodowej Miasta K. Nr [...] z [...].1985r. w sprawie zasad ustalania odszkodowania za wywłaszczone grunty (Dz.Urz. WRN Nr [...], poz. [...]). W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż remont wykonany w budynku przy ul. [...] pociągnął za sobą nakłady ze strony Skarbu Państwa w wysokości [...] zł, kwota ta ma przewyższać 50% wartości technicznej budynku ustalonej w opinii biegłego inż. E.S. z listopada 1986r. W toku postępowania do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].1986r. w przedmiocie przejęcia nieruchomości w dn. [...].1998r. przyłączyła się M. D., reprezentowana przez pełnomocnika adw. J. B., któremu z kolei pełnomocnictwo do reprezentowania M. D. udzieliła K. D.. Ujawniono także, iż aktem notarialnym z [...].1990r. Nr [...] Skarb Państwa sprzedał S. G. wyodrębniony w budynku przy ul. [...] w K. lokal mieszkalny wraz z udziałem 11/100 części całości budynku i innych urządzeń, które nie służyły do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali, a także oddał S. G. udział 11/100 części działki nr [...] w wieczyste użytkowanie na 99 lat. Następcą prawnym zmarłej S. G. jest J. G. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z dn. [...].1997r. Nr I Ns 735/97/S. Decyzją z [...].1998r. [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r. objętej źródłowym wnioskiem. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył imieniem G. Ś. jej pełnomocnik adw. J. G., który wyeksponował, że nie spełniono podstawowej przesłanki dopuszczającej przejęcie nieruchomości w trybie Urio, a mianowicie kwota remontu nie przekroczyła 50% wartości technicznej budynku. We wniosku zwrócono uwagę, iż najistotniejszym elementem w sprawie jest porównanie dwóch wartości: wartości remontu i wartości technicznej budynku. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawczyni prawdopodobnie nie sporządzano żadnej opinii w tym względzie przy wydawaniu decyzji o przejęciu nieruchomości. SKO decyzją z [...].1999r. Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek G. Ś., uchyliło własną decyzję z [...].1998r. odmawiającą stwierdzenia nieważności i stwierdziło nieważność decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego K. z [...].1986r. Nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości przy ul. [...] w K. za odszkodowaniem. Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. G. oraz Zarząd Rewaloryzacji Zabytków. W wyniku rozpoznania tych skarg Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z 21.05.2003r. II SA/Kr 971/99 uchylił zaskarżoną decyzję dopatrując się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów o postępowaniu, innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku zawarto ocenę prawną sprawy i wskazówki odnośnie dalszego postępowania. Ponownie prowadząc postępowanie SKO zawiadomiło strony o możliwości wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego. Pismo w sprawie wniósł pełnomocnik T. Ś. adw. J. G., podtrzymujące żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].1986r. i wywodzący m.in., że decyzja ta "została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa". Zarząd Rewaloryzacji Zabytków wniósł o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości. Opisaną na wstępie decyzją z [...].2003r. SKO w pkt 1 decyzji uchyliło własną decyzję z [...].1998r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z [...].1986r. [...] orzekającej o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. obj. Lwh [...] kw. [...] l.kat."40" o pow. 294 m² zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w Krakowie przy ul. [...], jednocześnie w pkt 2 decyzji organ stwierdził, iż w/w decyzja z [...].1986r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W podstawie prawnej powołano art.156 § 1 pkt 2 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.) w zw. z art.7 ust.1 Urio oraz art.158 § 1 i 2, art.127 § 3 k.p.a., a także art.138 § 1 pkt 2 k.p.a.. W uzasadnieniu decyzji zrekapitulowano przebieg dotychczasowego postępowania oraz treść wydanych decyzji oraz wyroku NSA. Kolegium wyeksponowało, iż przedmiotem postępowania było ustalenie, czy istniejący w dacie wydania decyzji z [...].1986r. stan faktyczny sprawy poddawał się dyspozycji art.7 ust.1 Urio, a jeżeli tak, czy ewentualne odstępstwo od treści tego przepisu miało charakter rażący. W szczególności wskazano za wywodami wyroku NSA, iż chodziło o dokonanie oceny w oparciu o cały dostępny materiał dowodowy, czy podejmujący pierwotną decyzję organ miał podstawę do przyjęcia, że w następstwie remontu wartość rynkowa budynku na nieruchomości przy ul. [...] w K. wzrosła o ponad 50% jego wartości technicznej. W ocenie SKO podstaw takich nie było. Przyjmując stanowisko reprezentującego T. Ś. adw. J. G., organ uznał, iż wydając decyzję o przejęciu nieruchomości nie dokonano stosownych obliczeń, albowiem z akt sprawy wynikać ma, że rozstrzygnięcie o przejęciu nieruchomości oparto wyłącznie o ustalenia odnośnie wartości technicznej budynku, nie podejmowano natomiast żadnych działań zmierzających do ustalenia wartości rynkowej budynku. Zdaniem Kolegium dokumentacja sprawy "nie pozwala ustalić, iż organ wydający decyzję z dnia 15.12.1986r. podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do ustalenia wartości rynkowej budynku". Przywołując stanowisko judykatury organ uznał, że decyzja o przejęciu nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium przyjęło jednak, iż wobec sprzedaży jednego z lokali mieszkalnych położonych w budynku przy ul. [...] oraz ustanowienia wieczystego użytkowania na ułamkowej części nieruchomości, decyzja z [...].1986r. wobec której prowadzono postępowanie w trybie nadzoru wywołała skutki prawne nieodwracalne, w rozumieniu art.156 § 2 k.p.a., a przyczyną tego stwierdzenia była sprzedaż wyodrębnionego w budynku przy ul. [...] lokalu mieszkalnego połączona z ustanowieniem prawa wieczystego użytkowania 11/100 części nieruchomości. To spowodowało ograniczenie się do stwierdzenia wydania decyzji z [...].1986r. z naruszeniem przepisów prawa, w tym zakresie decyzja Kolegium zawiera szerokie odniesienie się do poglądów doktryny i judykatury. Decyzja zawiera także pouczenie o skutkach odszkodowawczych wynikających z art.160 § 1 k.p.a.. W decyzji wskazano, iż otrzymują ją m.in. pełnomocnicy reprezentujący M. D. oraz G. Ś. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prezydent Miasta K. reprezentujący Skarb Państwa, przez pełnomocnika – radcę prawnego A. P., zarzucając jej naruszenie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sprawę tę zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Kr 78/04. Skarżący nie zgadza się z argumentacją organu, albowiem stan faktyczny sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...].1986r. miał poddawać się pod dyspozycję art.7 Urio, mimo że w tej decyzji powołano się na art.16 tej ustawy. Skarżący podnosił, że decyzję o przejęciu nieruchomości wraz z budynkiem oparto na opinii inż. S. z listopada 1986r. ustalającą wartość techniczną budynku po remoncie na kwotę [...] zł, ponadto poprzedzono ją decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z dn. [...].1986r. gdzie wartość budynku przed przebudową określono na kwotę [...] zł. Te okoliczności zdaniem skarżącego świadczą o tym, że istniały przesłanki do przyjęcia, iż w następstwie remontu wartość budynku wzrosła o 50% jego wartości technicznej, a zatem decyzja była zgodna z prawem i brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Powołując się na dyspozycję § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz.2193) pełnomocnik wskazał, iż wpis uiści na wezwanie Sądu. Skargę na decyzję SKO z 27.11.2003r. złożył także pełnomocnik D. Ł., B. D. oraz W. D.– adw. J. B., z tym, że skargę ograniczono do pkt. 2 decyzji, w którym stwierdzono że decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicowego z [...].1986r. została wydana niezgodnie z prawem. Skarga ta została zarejestrowana do sygn. SA/Kr 85/04. Odpowiadając na obie skargi SKO wniosło o ich oddalenie. W odpowiedzi na zarzuty Prezydenta Miasta K. organ podtrzymał swe stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, eksponując raz jeszcze główne aspekty oceny skutków naruszenia prawa w decyzji z [...].1986r.. Sąd, działając na zasadzie art.111 § 1 z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa) postanowił połączyć obie sprawy do wspólnego rozpoznania, ale odrębnego orzekania. Na rozprawę przed Sądem nie stawił się pełnomocnik skarżącego Prezydenta Miasta K., wykazano prawidłowość zawiadomienia o terminie rozprawy. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów Ppsa, a pierwszym obowiązkiem Sądu jest ustalenie czy nie zachodzą przeszkody formalne do jej rozpatrzenia. Zdaniem Sądu skarga Prezydenta Miasta K. podlega odrzuceniu na zasadzie art.221 Ppsa. Zgodnie z cyt. przepisem pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo to podlega opłacie stałej. Skarga na decyzję wydaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzji bez względu na przedmiot sprawy ma charakter stały i wynosi 200 zł (§ 2 ust.5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwane dalej "Rwpis"). Bezspornie skargę imieniem Prezydenta Miasta K. wniósł radca prawny. Przepis § 5 ust.2 Rwpis, na którego treść powoływał się pełnomocnik skarżącego, a który zobowiązywał Sąd do wzywania o uiszczenie wpisu, utracił moc na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7.03.2006r. SK 11/05, opubl. OTK-A 2006/3/27, który uznał cyt. przepis za sprzeczny z dyspozycją art.221 Ppsa. Zarówno do dnia opublikowania cyt. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak i do dnia wyznaczenia rozprawy, WSA w Krakowie nie wzywał Prezydenta Miasta K., ani jego pełnomocnika do uiszczenia wpisu stałego od skargi. Niespornym jest, że z chwilą opublikowania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny przepis § 5 ust.2 Rwpis utracił moc, zatem z tym dniem pełnomocnik skarżącego, będący radcą prawnym winien uiścić wpis sądowy bez wezwania. Wpis taki, mający niewątpliwie charakter "opłaty stałej", wobec dokonanych ustaleń nie został uiszczony, a to w świetle wyraźnej i jednoznacznej dyspozycji art.221 Ppsa nakazuje skargę Prezydenta Miasta K. odrzucić.