I SA/Wr 1470/06

Dnia 11 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Asesor WSA Katarzyna Borońska Protokolant Anna Kruś po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi I. i S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. dokonał zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...], wynikającej ze wspólnie złożonego zeznania podatkowego przez S. i I. R. - na poczet zaległości podatkowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością J.N. w J. G., za którą odpowiadał jako osoba trzecia S. R. W złożonym zażaleniu S. i I. małżonkowie R. podnieśli, że decyzja w sprawie odpowiedzialności S. R. za zobowiązania spółki została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej, stąd organ pierwszej instancji nie miał podstaw do zaliczenia nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej we W., postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie ostatecznych decyzji z dnia [...] orzeczona została odpowiedzialność S. R. za zobowiązania z tytułu podatku pobranego a nie wpłaconego przez płatnika - spółkę z o.o. A w J. G. w zakresie zobowiązań za wrzesień, październik i listopad 2001 r. Skoro S. R. na podstawie art. 116 § 1 w związku z art. 91 ustawy Ordynacja podatkowa, był solidarnie zobowiązany ze spółką z tytułu zaległości podatkowych, to istniała podstawa do zaliczenia przysługującej mu nadpłaty na poczet tych zaległości. Przeszkodą w zarachowaniu nie mogła być okoliczność, że nadpłata przysługiwała obojgu małżonkom, albowiem odpowiedzialność osoby trzeciej jest odpowiedzialnością całym jej majątkiem i obejmuje majątek odrębny oraz wspólny małżonków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z uwzględnieniem pisma uzupełniającego, małżonkowie zarzucili, że organ odwoławczy pominął istotne dla sprawy dokumenty, świadczące o rezygnacji S. R. z funkcji zarządcy, co miało miejsce w 1998 r. Nadto niestarannie rozpatrzone zostały inne aspekty sprawy, a zwłaszcza możliwość spłaty zadłużenia przez spółkę. Sygn. akt I SA/Wr 1470/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie była uzasadniona. Stosownie do art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "op", nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z przytoczonego przepisu wynika, że na gruncie przepisów podatkowych bezpośredni zwrot nadpłaty (do rąk uprawnionego podatnika) nie jest regułą. Nadpłata bowiem w pierwszej kolejności ma być zaliczona na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych, a dopiero w ich braku podlega zwrotowi (bezpośredniemu). Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych, S. R. ponosił, jako osoba trzecia, odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) pobranego i nie wpłaconego przez płatnika - spółkę z o.o. A w J. G. Na podstawie art. 109 § 1 op, w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej przepisy art. 59 tej ustawy, stosuje się odpowiednio. W myśl art. 59 § 1 pkt 4, zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku, co oznacza, że także w odniesieniu do osoby trzeciej organ podatkowy uprawniony jest do dokonania z urzędu zaliczenia nadpłaty w podatku przysługującej tej osobie - na poczet długu wynikającego z decyzji o odpowiedzialności. Warunkiem przymusowego wykonania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, jest uprzednia bezskuteczność (w całości lub części) egzekucji z majątku podatnika (płatnika), co wynika z art. 108 § 4 op. Jakkolwiek przepis ten wprost odnosi się do egzekucji zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, to ze względu na subsydiarny charakter tej odpowiedzialności, znajduje także zastosowanie w przypadku zaliczenia z urzędu nadpłaty. Z punku widzenia posiłkowej odpowiedzialności osoby trzeciej, nie powinno mieć znaczenia, Sygn. akt I SA/Wr 1470/06 czy organ dochodzi zapłaty w trybie egzekucji administracyjnej, czy też w drodze - w istocie przymusowej dla zobowiązanego - czynności poza tym postępowaniem (egzekucyjnym). Przenosząc wnioski wynikające z przytoczonej regulacji prawnej na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe w zgodzie z obowiązującym prawem dokonały zaliczenia nadpłaty. Istnienie zobowiązania za które odpowiedzialność ponosił S. R. nie było wątpliwe, gdyż wynikało z ostatecznych decyzji podatkowych. W sprawie niniejszej nie mogły ocenie podlegać przesłanki odpowiedzialności zarządcy spółki z ograniczona odpowiedzialnością, gdyż stanowiły przedmiot odrębnej sprawy. Stąd też zarzuty skargi, zmierzające do wykazania błędnego ustalonia stanu faktycznego (rezygnacja skarżącego z funkcji zarządcy w roku 1998), nie były uzasadnione. Akta sprawy administracyjnej pozwalają na stwierdzenie, że spełniony został także dalszy warunek zaliczenia nadpłaty przysługującej osobie trzeciej, a mianowicie bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki (głównego zobowiązanego). Jak bowiem wynika z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] (nr [...], w sprawie odpowiedzialności S. R. jako osoby trzeciej), egzekucja z majątku spółki A okazała się bezskuteczna, co znalazło wyraz w postanowieniu organu egzekucyjnego z dnia [...] (nr [...]), umarzającym postępowanie egzekucyjne. Należy jeszcze stwierdzić, że prawidłowo organy uznały, iż nie stanowiła przeszkody do zaliczenia nadpłaty ta okoliczności, że nadpłata przysługiwała obojgu małżonkom, zaś zobowiązanym jako osoba trzecia był tylko jeden z nich. Stosownie do art. 92 § 3 op, w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków na podstawie odrębnych przepisów, ich wierzytelność o zwrot nadpłaty jest solidarna, co oznacza, że S. R. uprawniony był do otrzymania całej kwoty nadpłaty. Mając na uwadze przedstawione powody skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.