IV SA/Wa 127/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...]11.2006 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].09.2006 r. uzgadniające przedsięwzięcie polegające na budowie chlewni z magazynem zbożowym, płyty gnojowej i zbiornika na gnojowicę w miejscowości C. na działkach o nr ew. [...]. W postanowieniu zgłoszono środowiskowe uwarunkowania dla jego realizacji, polegające na niedopuszczeniu do przepełnienia płyty obornikowej oraz zbiornika na gnojowicę i gnojówkę, a także na zaprojektowaniu wentylacji zapewniającej w budynku dotrzymanie dopuszczalnych stężeń dwutlenku węgla, siarkowodoru oraz amoniaku. Pierwsze uzgodnienie zostało uchylone na skutek zażalenia wniesionego przez właściciela sąsiedniej nieruchomości - Z.B. Przyczyną było niewyjaśnienie w raporcie wielu istotnych kwestii związanych z oddziaływaniem tej inwestycji na środowisko. Przedsięwzięcie to bowiem uznane zostało za wymagające sporządzenia raportu. Wójt Gminy K. na wniosek inwestora J.M. ponownie wystąpił o uzgodnienieuwarunkowań środowiskowych przedmiotowej inwestycji, przedkładając aneks do raportu oddziaływania tej inwestycji na środowisko. Załączono wypis i wyrys z miejscowego planu dla tego obszaru. Organ pierwszej instancji uzgadniając zaznaczył, że obecną obsadę zwierząt w gospodarstwie w ilości 63,7 DJP (duże jednostki przeliczeniowe inwentarza) planuje się powiększyć o 31,6 DJP. Hodowla nadal będzie prowadzona w systemie głębokiej i płytkiej ściółki. Planowane jest zainstalowanie systemu wentylacji nawiewno-wywiewnej firmy F., przy czym wy wie w będzie miał miejsce przez wentylatory w połaci dachu od strony zachodniej, a system posiadać będzie możliwość zainstalowania dysz wytryskowych środka dezodoryzacyjnego. Zalecono nadto w raporcie zaprojektowanie pasa zieleni wzdłuż granic działki. W zażaleniu Z. B. zaznaczył, iż zamierza przekształcić swe gospodarstwo na agroturystyczne, co uniemożliwi odór unoszący się z projektowanej chlewni o pow. 732.39 m2. Wyraził także obawę o zdrowie swej rodziny, zaznaczając, iż sąsiad jest oszczędny i niechlujny, nie będzie więc zważał na odory z gnojowicy i obornika. Podkreślił, iż poprzednio uchylając uzgodnienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dopatrzył się wielu uchybień raportu. Zaznaczył, iż jego dom mieszkalny usytuowany jest w mniejszej odległości od zamierzonej inwestycji niż przyjęto w raporcie, bo ok. 60 m. Wyraził także obawę, iż inwestycja ta przyczyni się do wzrostu populacji gryzoni. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymując w mocy kontrolowane uzgodnienie zaznaczył, że analizy zawarte w raporcie oraz aneksie uzupełniającym wskazują, iż rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń gazowych w powietrzu, w tym amoniaku i siarkowodoru mogą być wyczuwalne w otoczeniu, ale nie spowodują przekroczeń dopuszczalnych wartości w powietrzu atmosferycznym. Największe wystąpią w sąsiedztwie budynku inwentarskiego oraz przy wywozie płyty gnojowej. Tak działki przeznaczone pod to zainwestowanie, jak i sąsiednie wykorzystywane są zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, gdzie zostały określone jako zabudowane zagrodowo tereny rolnicze. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że lokalizację inwestycji w jednym szeregu, wzdłuż zachodniej granicy działki inwestor tłumaczy względami ekonomicznymi, technologicznymi oraz bezpieczeństwem hodowli. W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego raport wraz z aneksem określił sposób i zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym najbliższą zabudowę mieszkaniową. Zastosowanie wskazanych w raporcie rozwiązań technicznych i technologicznych przyczyni się w znacznym stopniu do ograniczenia ilości uwalnianych do otoczenia nieprzyjemnych zapachów. Przyczyni się także do tego graniczny pas zieleni. We wniesionej skardze Z.B. powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu i dodatkowo podniósł, iż zamierzenie to ma prawdopodobnie zmusić go do opuszczenia jego gospodarstwa. Podkreślił, iż sąsiad ma ok. 100 ha i może usytuować tę inwestycję z dala od jego działki, tak aby nie niweczyła planów skarżącego utworzenia gospodarstwa agroturystycznego. Wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej dla ustalenia, iż odległość do jego domu od zamierzonej chlewni jest zbyt mała, a więc chlewnia będzie stanowiła dużą uciążliwość dla jego nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i dodatkowo zauważył, że inwestor zmodernizuje prowadzoną aktualnie hodowlę, wprowadzając nową technologię oraz poprawiając stan techniczny obiektów. Zaznaczył też, że budynek skarżącego będzie usytuowany w odległości ok. 70 m od chlewni, a więc spełnione zostaną warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. nr 132, poz. 877). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Złożona skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. W myśl art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska realizacja zamierzonego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia Uprzednio jednak należy uzyskać stosowne uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Niniejsze uzgodnienie wydane zostało na podstawie art. 48 ust. 2 pkt la ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ze zm.), z którego wynika, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia organ, mający wydać decyzję, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia wymagającego wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego stwierdzono obowiązek sporządzenia raportu z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym (por. art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska). Przepisy te wyznaczają państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu rolę organu uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego organ ten zobowiązany jest do działania w granicach wyznaczonych wnioskiem i raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym dla przedmiotowego terenu przedłożonymi, stosownie do art. 48 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska przez organ, który wystąpił o to uzgodnienie. Procesową rolę organu uzgadniającego wyznacza w tym względzie także art. 106 Kpa, dlatego w postępowaniu o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, państwowy powiatowy inspektor sanitarny nie jest władny do oceny zakresu postępowania prowadzonego przez organ mający wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Uzgodnienia dokonuje oceniając warunki higieny środowiska, które powstaną w wyniku realizacji zamierzonej inwestycji, mając na względzie ochronę zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych oraz zapobieganie powstawaniu chorób. Należy podkreślić, iż w szczególności spoczywa na nim obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu w zakresie oddziaływania higienicznego i zdrowotnego na środowisko. Raport jest dokumentem, który podlega ocenie, a sporządzenie go nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych. W szczególności inspektor sanitarny winien odnieść się do braku w raporcie uwzględnienia oddziaływania na środowisko już prowadzonej hodowli na przedmiotowej nieruchomości przez inwestora. Tak w kontrolowanych rozstrzygnięciach, jak i w raporcie pominięto w zakresie obliczania emisji fakt, iż inwestor na swych sąsiadujących ze skarżącym nieruchomościach już prowadzi hodowlę i w gospodarstwie ma obsadę zwierząt w ilości 63,7 DJP. W tych okolicznościach przy rozważaniu możliwości zwiększenia jej o 31,6 DJP trzody chlewnej należało uwzględnić kumulację na tym obszarze już istniejących emisji z dopiero mającymi powstać. Uprzednio rozpoznając tę sprawę organ odwoławczy uznał, iż uzgodnienia dokonano w oparciu o niepełny raport oddziaływania inwestycji na środowisko, których to braków nie można było uzupełnić w trakcie postępowania uzgodnieniowego. Mając to na względzie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił pierwsze postanowienie uzgadniające, wskazując na brak wyjaśnienia istotnych kwestii tak w raporcie, jak i postanowieniu uzgadniającym. W efekcie sporządzono aneks do raportu. Jednakże również uzupełniony raport nie obejmuje owego skumulowanego oddziaływania na środowisko hodowli już prowadzonej przez inwestora i dopiero przygotowywanej do uruchomienia. Stwierdzić także należy, iż w uzgodnieniu nie zawarto wszystkich warunków niezbędnych do spełnienia standardów higienicznych i zdrowotnych przez zamierzoną inwestycję. Jedyne co w postanowieniu tym zastrzeżono, to obowiązek niedopuszczenia do przepełnienia płyty obornikowej oraz zbiornika na gnojowicę i gnojówkę, a także stwierdzono konieczność zaprojektowania wentylacji zapewniającej w budynku dotrzymanie dopuszczalnych stężeń dwutlenku węgla, siarkowodoru oraz amoniaku nie zaznaczając, czy na inwestorze spoczywa obowiązek zainstalowania dysz wytryskowych środka dezodoryzacyjnego. W zakresie emisji odorów, a w szczególności amoniaku i siarkowodoru brak jest jednoznacznego ustalenia, czy ich wielkości emisji do środowiska po zsumowaniu mogą przekroczyć dopuszczalne normy. Organ odwoławczy podkreślił jedynie, że analizy zawarte w raporcie oraz aneksie uzupełniającym wskazują, iż rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń gazowych w powietrzu, w tym amoniaku i siarkowodoru z zamierzonej inwestycji mogą być wyczuwalne w otoczeniu, ale nie spowodują przekroczeń dopuszczalnych wartości w powietrzu atmosferycznym, o ile będą przestrzegane warunki higieniczne realizacji inwestycji. W konkluzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w swym postanowieniu zauważył jedynie, opierając się na sporządzonym raporcie wraz z aneksem, że zastosowanie wskazanych w raporcie rozwiązań technicznych i technologicznych przyczyni się w znacznym stopniu do ograniczenia ilości uwalnianych do otoczenia nieprzyjemnych zapachów. Przyczyni się także do tego graniczny pas zieleni, od którego jednakże nasadzenia nie uzależniono dokonania uzgodnienia. Organ odwoławczy nie ustosunkował się nadto do wątpliwości skarżącego, dlaczego przy zainstalowaniu systemu wentylacji nawiewno-wywiewnej firmy F. wy wiew będzie miał miejsce przez wentylatory w połaci dachu od strony zachodniej, czyli w stronę posesji skarżącego, a nie w kierunku przeciwnym w głąb posesji inwestora. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że lokalizację inwestycji w jednym szeregu, wzdłuż zachodniej granicy działki inwestor tłumaczy względami ekonomicznymi, technologicznymi oraz bezpieczeństwem hodowli, co zakwestionował skarżący. Kwestia ta nie może być rozważana na etapie owego uzgodnienia. Ważka stanie się w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje tego przedsięwzięcia, a w szczególności przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionując miejsce lokalizacji tego przedsięwzięcia, zasugerował nawet konieczność przeprowadzenia wizji lokalnej w celu ustalenia, czy zachowane zostałyby odległości wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. W postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma możliwości przeprowadzenia żądanej wizji lokalnej, zakres postępowania dowodowego określa tu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dopiero na dalszym etapie postępowania inwestycyjnego w razie uznania, iż łączne oddziaływanie na środowisko prowadzonej i zamierzonej przez inwestora hodowli naruszą dopuszczalne normy emisji do środowiska można będzie ewentualnie rozważyć, inną lokalizację tej inwestycji na działkach należących do inwestora. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku wszystkie podniesione przez Sąd kwestie będą wymagały rozważenia w ponownie prowadzonym postępowaniu uzgadniającym, a pominięcie ich w uzgodnieniu stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.