V SA/Wa 346/07

WyrokWSA w Warszawie2007-04-05

Skład orzekający: Irena Kudiura, Barbara Mleczko-Jabłońska, Joanna Gierak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności należności ani też nie udowodniła, że spłata zadłużenia pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny, uniemożliwiając zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Umorzenie należności ma charakter uznaniowy i wymaga wykazania konkretnych przesłanek, których w tej sprawie nie stwierdzono.
Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z nierentownej działalności gospodarczej i bezrobocia, a także zajęcia wynagrodzenia męża. Organy rentowe (ZUS i Prezes ZUS) odmówiły umorzenia, uznając brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz niewykazanie przez wnioskodawczynię, że spłata zadłużenia uniemożliwiłaby zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Asesor WSA - Joanna Gierak Protokolant - Rafał Dul po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę Przedmiotem skargi z 11 września 2006 r. wniesionej przez A. B. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2006 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z [...] kwietnia 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 20 lutego 2006 r. A. B. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w G., z wnioskiem o umorzenie jej zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek w kwocie 28.698,63 zł za okres od września 2002r do sierpnia 2005r. W złożonym wniosku zainteresowana wskazała, iż zaległości z tytułu nieopłaconych składek wynikły z nierentownej działalności gospodarczej. Dłużniczka zaznaczyła, iż od czasu wykreślenia jej działalności z rejestru tj. 30 września 2005 r. pozostaje bez pracy na utrzymaniu męża. Wnioskodawczyni wskazała, iż wynagrodzenie jej męża w wysokości [...] zł netto zostało zajęte w wyniku jej działalności w 50 procentach przez komornika., w związku z tym spłata zaległych składek nie jest możliwa. Zainteresowana podkreśliła, iż jej sytuacja materialna jest trudna. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zainteresowanej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał ,iż ocena sytuacji finansowej i osobistej dłużniczki nie daje podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności. Zakład podniósł ,iż w stosunku do wnioskodawczyni prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Urząd Skarbowy. Ponadto wskazał, iż Istnieje także możliwość przeniesienia odpowiedzialności na małżonka. Organ wskazał także, iż wnioskodawczyni reguluje inne zobowiązania, w związku z tym trudno uznać, iż nie posiada środków finansowych na spłatę zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład podkreślił, iż zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Organ rentowy wskazał, iż zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365) Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest wstanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ciężar udowodnienia okoliczności wskazanych we wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie organu zobowiązana poza wskazaniem negatywnych konsekwencji spłaty zadłużenia nie wskazała żadnych okoliczności na poparcie swojego wniosku, a dokonane w sprawie ustalenia nie pozwalają na stwierdzenie, iż prowadzenie egzekucji i spłata zadłużenia pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej. Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2006 r. zainteresowana wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu wniosku zainteresowana podała, iż pozostaje nadal bez pracy w związku z tym spłata w ratach nie jest możliwa. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż jest w tragicznej sytuacji, zaś jej sytuacja została odpowiednio udokumentowana. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] , Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swej decyzji organ wskazał, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Prezes Zakładu zaznaczył, iż poza ogólnymi stwierdzeniami na temat negatywnych konsekwencji spłaty zadłużenia dłużniczka nie wskazała żadnych okoliczności potwierdzających treść wniosku, a dokonane w niniejszej sprawie ustalenia nie pozwalają na uznanie, że kontynuowanie postępowania egzekucyjnego oraz splata zadłużenia doprowadzi do drastycznego pogorszenia się sytuacji zobowiązanej Wydając decyzję organ uznał, że sytuacja płatnika nie daje podstaw do zastosowania przepisu art. 28 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r.. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.). W szczególności odległy termin przedawnienia należności z tytułu składek, prowadzone przez [...] Urząd Skarbowy w G. postępowanie egzekucyjne oraz możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania składkowe na współmałżonka, stanowią okoliczności przemawiające za dalszym dochodzeniem należności ZUS z tytułu składek, których umorzenie w ocenie organu rentowego należy uznać za zdecydowanie przedwczesne. Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii trudnej sytuacji osobistej dłużniczki. Prezes Zakładu podniósł, iż nie zostały udokumentowane żadne nowe okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek. Zdaniem organu istnienie zobowiązań wobec podmiotów innych niż ZUS nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż dalsze dochodzenie należności od zobowiązanej daje szansę ich uzyskania w przyszłości. Daleki termin przedawnienia, prowadzenie egzekucji administracyjnej oraz możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu zaległych składek na współmałżonka, stanowią okoliczności, które w ocenie organu mogą pozwolić na spłacenie zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Organ rentowy podkreślił, iż umorzenie, ma charakter ekstraordynaryjny, gdyż opłacanie przedmiotowych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowi ustawowy obowiązek, a nie uprawnienie. Prezes Zakładu podtrzymał stanowisko Zakładu wyrażone w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r, gdyż w jego ocenie zobowiązana nie wykazała, że uiszczenie należności z tytułu składek doprowadzi do niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jej rodziny. Pismem z dnia 11 września 2006 r. A. B. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie jej zaległości. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż od 20 maja 2002 r do 30 września 2005 r. prowadziła działalność gospodarczą, która przyniosła długi w postaci zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca wskazała, iż po zamknięciu działalności pozostaje bez zatrudnienia na utrzymaniu męża. Ponadto zaznaczyła ,iż nie zgadza się z treścią decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w której stwierdzono, iż zobowiązana nie wykazała by uiszczenie należności z tytułu składek doprowadziło do niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jej rodziny. Zainteresowana podniosła, iż przedstawiła sytuację materialną swej rodziny, zaznaczając ,iż w wyniku zajęcia wynagrodzenia jej męża przez Komornika , mąż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około [...] zł miesięcznie. Skarżąca podkreśliła, iż jest to jedyny dochód na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał ,iż art. 28 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych C Dz- U. Nr 137 , pOZ 887 , z późn. zm. ) oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 07.2003r w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 141 , poz. 1365 ) wskazują, że umorzenie należności z tytułu składek możliwe jest jedynie w ściśle określonych przypadkach. Organ rentowy podkreślił, iż podjęcie decyzji o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy, co oznacza, że wystąpienie którejkolwiek przesłanki wskazanej ustawą i rozporządzeniem nie skutkuje automatycznie umorzeniem zadłużenia. W ocenie Prezesa Zakładu A. B. nie wykazała istnienia przesłanki całkowitej nieściągalności należności. Organ wskazał, iż wnioskodawczyni zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej , ale może podjąć spłatę zadłużenia w miesięcznych ratach , czego dotychczas konsekwentnie odmawiał. Organ rentowy podkreślił, iż skarżąca od września 2003r wielokrotnie, składała wnioski o umorzenie narastającego zadłużenia z tytułu składek. Prezes Zakładu, zaznaczył, iż dłużniczka nie ma na utrzymaniu żadnych dzieci, nie wykazała też, aby stan jej zdrowia uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia i spłatę zadłużenia w proponowanych przez ZUS ratach miesięcznych. Wobec tych okoliczności Zakład decyzją z dnia [...] .04.2006r odmówił zainteresowanej umorzenia należności z tytułu składek . Organ podniósł, iż dłużniczka składając wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiła żadnych nowych dowodów w sprawie, uzasadniających umorzenie istniejącego zadłużenia . W ocenie Prezesa ZUS dowody przedłożone przez A. B. nie wskazują na całkowitą nieściągalność należności z tytułu składek. Organ zaznaczył, iż w sprawie prowadzona jest egzekucja należności przez Urząd Skarbowy, ponadto istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zadłużenie skarżącej na jej małżonka, a długi ustawowy okres przedawnienia należności wskazuje na zasadność podejmowania przez ZUS dalszych czynności w celu ich dochodzenia od zobowiązanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącej z dnia [...] lutego 2006 r. (wpływ do organu w dniu [...] lutego 2006 r.), którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącej. Organy orzekające wskazały, iż w stosunku do skarżącej prowadzona jest egzekucja należności przez Urząd Skarbowy, ponadto istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zadłużenie skarżącej na jej małżonka, a długi ustawowy okres przedawnienia należności wskazuje na zasadność podejmowania przez ZUS dalszych czynności w celu ich dochodzenia od zobowiązanej. Ponadto orzekające organy wskazały, iż wnioskodawczyni reguluje inne zobowiązania, w związku z tym trudno uznać, iż nie posiada środków finansowych na spłatę zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Nie było zatem pozbawione podstaw twierdzenia organu, iż w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że istnieje stan całkowitej nieściągalności, zwłaszcza, gdy organ prowadzi postępowanie egzekucyjne. Sama skarżąca nie próbowała wykazywać, iż spełniona została przesłanka całkowitej nieściągalności. Poza ogólnikowymi stwierdzeniami dotyczącymi negatywnych konsekwencji spłaty zadłużenia zainteresowana nie wskazała żadnych okoliczności potwierdzających jej twierdzenia. W ocenie Sądu prawidłowo zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do Skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżąca w tym zakresie wprost odwołała się do przesłanki, tj. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. ) Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził iż zobowiązana poza wskazaniem negatywnych konsekwencji spłaty zadłużenia nie wskazała żadnych okoliczności na poparcie swojego wniosku, a dokonane w sprawie ustalenia nie pozwalają na stwierdzenie, iż prowadzenie egzekucji i spłata zadłużenia pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanej. Ustaleń tych nie można uznać za gołosłowne, bowiem mają swoje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Zważywszy, że sąd w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, konstatacje organu mogły być ocenione przez Sąd. W oparciu o materiał dowodowy nie sposób było uznać, że zachodzi przesłanka, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. W konsekwencji prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organy orzekające, które wskazały na te elementy stanu faktycznego i wyciągnęły z nich wniosek, iż nie została spełniona wskazana wyżej przesłanka umorzenia. Z kolei w zakresie oceny wpływu opłacenia należności z tytułu składek na pozbawienie zobowiązanej i jej rodziny możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych słusznie Prezes Zakładu odwołał się do solidarnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania z tytułu zaległych składek. Jest to o tyle istotne, iż w ramach wskazanych w decyzji przepisów egzekucyjnych ochrona wynagrodzenia za pracę związana jest z wysokością minimalnego wynagrodzenia. A zatem ustawodawca w istocie przewiduje swoisty próg, który ma zapewniać minimum egzystencji. Należy więc przyjąć, iż ewentualne przeznaczanie "nadwyżki" wynagrodzenia na spłatę zadłużenia z tytułu składek nie może stać w kolizji z przepisem § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Tym samym nie jest dowolnym wniosek organów, iż stan majątkowy skarżącej w rozpoznanej sprawie nie jest taki, aby prowadził do pozbawienia możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych przy jakiejkolwiek spłacie istniejącego zadłużenia. Skoro organ jest władny w świetle prawa egzekwować na drodze przymusu administracyjnego (sądowego) określone kwoty, to tym bardziej należy przyjąć istnienie możliwości ich dobrowolnego uiszczania przez zobowiązanego. W tej sytuacji nie bez znaczenia jest również mocno akcentowana przez organy orzekające możliwość wystąpienia do Zakładu o zawarcie układu ratalnego, co bez wątpienia ma wpływ na wysokość odsetek ze względu na opłatę prolongacyjną, która jest o połowę niższa. Wprawdzie niniejsza sprawa dotyczy umorzenia należności, niemniej jednak brak podjęcia jakichkolwiek działań w zakresie zawarcie układu ratalnego przez skarżącą świadczy o niepodejmowaniu wszelkich możliwych starań zmierzających do zniwelowania istniejącego zadłużenia. W tej sytuacji nie jest także pozbawiony podstaw wniosek organu, iż skarżąca może uiszczać należności z tytułu składek bez skutku o jakim mowa w analizowanym przepisie. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja wnioskodawcy. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności. Dla ścisłości dodać należy, że wskazane wyżej przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne znajdowały odpowiednie zastosowanie także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.). Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów, skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło