II SA/Ol 849/06
WyrokWSA w Olsztynie2007-04-05
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński, Alicja Jaszczak – Sikora
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wyrejestrowania pojazdu wyłącznie z powodu braku dokumentów potwierdzających jego zezłomowanie, jeśli strona twierdzi, że dokumenty te zostały utracone, a organ nie podjął wystarczających działań w celu ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wyrejestrowania pojazdu z powodu braku dokumentów potwierdzających jego zezłomowanie, narusza przepisy postępowania administracyjnego, jeśli nie podejmie wystarczających działań w celu ustalenia stanu faktycznego. Zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) nakłada na organ obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków lub innych dowodów pośrednich, nawet jeśli strona utraciła dokumenty z przyczyn od niej niezależnych.Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o wyrejestrowanie autobusu, który według niego został zezłomowany w 1991 roku. Prezydent Miasta odmówił wyrejestrowania z powodu braku dokumentów potwierdzających zezłomowanie, powołując się na art. 79 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na brak wymaganego zaświadczenia o przekazaniu pojazdu do składnicy złomu. Pełnomocnik A. G. wniósł skargę, argumentując, że dokumenty zostały zniszczone, a autobus nie istnieje od 1991 roku, a wezwanie do zapłaty podatku od środków transportu za lata 2005-2006 skłoniło go do podjęcia działań w celu wyrejestrowania pojazdu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, a także orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Po rozpatrzeniu wniosku A. G. o wyrejestrowanie autobusu marki "[...]", numer nadwozia "[...]", rok produkcji 1976, numer rejestracyjny "[...]", Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" odmówił wyrejestrowania przedmiotowego autobusu.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że autobus marki "[...]", numer nadwozia "[...]", rok produkcji 1976, numer rejestracyjny "[...]" został zarejestrowany w dniu 12 listopada 1990 roku na wniosek A. G. Natomiast w dniu 16 maja 2006 roku H. G. – pełnomocnik A. G. złożyła wniosek o wyrejestrowanie przedmiotowego autobusu z powodu zezłomowania go w 1991 roku. Z art. 79 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym wynika obowiązek przedłożenia przez właściciela pojazdu dokumentu potwierdzającego fakt demontażu lub przyjęcia niekompletnego pojazdu przez przedsiębiorcę prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Natomiast A. G. nie jest w stanie udokumentować faktu zezłomowania autobusu, gdyż, zgodnie z oświadczeniem jego pełnomocnika, dokumenty potwierdzające fakt zezłomowania zostały zniszczone.
Od powyższej decyzji pełnomocnik A. G. wniósł odwołanie podnosząc, że po kilku miesiącach od zarejestrowania przedmiotowego autobusu, nie nadawał się on do eksploatacji. W 1991 roku silnik pojazdu został sprzedany rybakom, a reszta autobusu została zezłomowana. Przy likwidacji autobusu pośredniczył nieżyjący już J. G. – ojciec A. G. Ponieważ likwidacja autobusu miała miejsce 16 lat temu, przed wyjazdem A. G. do Anglii zostały zniszczone dokumenty sprzed ponad dziesięciu lat w sprawie likwidacji autobusu – dotyczące kupna autobusu, a także sprzedaży silnika oraz jego reszty.
Ponadto pełnomocnik stwierdził, że wszystkie formalności związane z kasacją, wyrejestrowaniem autobusu i zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej zostały załatwione przez A. G. 16 lat temu.
Po rozpatrzeniu odwołania A. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę, że w art. 79 ust. 1 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym zostały wyliczone sytuacje, w których możliwe jest wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu już zarejestrowanego i dopuszczonego do ruchu drogowego na terenie Polski, a brak którejkolwiek ze wskazanych w tym przepisie sytuacji faktycznych powoduje, że nie może być wydana decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu. Od 1 stycznia 1998 roku nie jest możliwe wyrejestrowanie pojazdu z powodu jego zezłomowania bez przedłożenia przez właściciela pojazdu zaświadczenia o przekazaniu pojazdu do składnicy złomu wyznaczonej przez wojewodę.
Organ stwierdził, że nie neguje faktu istnienia czy zniszczenia dokumentów dotyczących zezłomowania przedmiotowego autobusu, jednakże nie jest możliwe jego wyrejestrowanie na podstawie obowiązujących przepisów.
Na powyższą decyzję pełnomocnik A. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że autobus marki "[...]", numer nadwozia "[...]", rok produkcji 1976, numer rejestracyjny "[...]" nie istnieje od 1991 roku, czyli od 16 lat. Czynności w celu wyrejestrowania autobusu zostały podjęte z powodu otrzymania wezwania do zapłacenia podatku od środków transportu, naliczonego przez Wydział Finansowy Urzędu Miejskiego od przedmiotowego autobusu za okres 2005-2006. Za okres 1991-2004 rok podatek nie był naliczany i odprowadzany.
W skardze podniesiono również, że skarżący został obarczony winą za nieposiadanie dokumentów sprzed 16 lat dotyczących przedmiotowego autobusu i w związku z tym ponosi konsekwencje, szczególnie podatkowe, wynikłe z przeoczenia organu zaistniałego w 1991 roku w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny bada zaskarżone decyzje pod względem ich legalności, czyli zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd rozpoznając skargę dokonuje oceny, czy przy wydawaniu aktów nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego.
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7 i 77
§ 1 k.p.a. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany podjąć szereg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego. Materiałem dowodowym może być z kolei wszystko, co pozwala ma przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów a tym samym o prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń o tych faktach. (B.Adamiak, kpa z komentarzem, Warszawa 2005, s.400). Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa przy tym na organie i nie może być przerzucony na stronę. Oznacza to, że jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić.
W orzecznictwie NSA podkreśla się znaczenie zebrania całego materiału dowodowego w sprawie. I tak, zdaniem tego sądu, zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Zaniedbanie organu administracji państwowej, polegające na niedopełnieniu obowiązki zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę danego stanu faktycznego, jak również uproszczona ocena zebranego, niepełnego materiału dowodowego jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. (por wyroki: z dnia 29.09.1997 r. ISA/Wr 700/79, z dnia 11.06.1981 r. SA 503/81, z dnia 7.05.1985 r. II SA 318/05)
W przedmiotowej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji, odmówił wyrejestrownia autobusu marki "[...]", numer nadwozia "[...]", rok produkcji 1976, numer rejestracyjny "[...]" będącego własnością A. G. z powodu braku dokumentów potwierdzających jego zezłomowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło przy tym uwagę, że od 1 stycznia 1998 roku nie jest możliwe wyrejestrowanie pojazdu z powodu jego zezłomowania bez przedłożenia przez właściciela pojazdu zaświadczenia o przekazaniu pojazdu do składnicy złomu wyznaczonej przez wojewodę.
Jednakże skarżący twierdził, że przedmiotowy autobus w 1991 roku został zezłomowany, a następnie wyrejestrowany. Również przesłuchana przez organ
I instancji H. G., będąca pełnomocnikiem skarżącego zeznała, że w 1991 roku silnik pojazdu został sprzedany rybakom, a autobus – zezłomowany. Natomiast brak dokumentów na potwierdzenie dokonanych czynności spowodowany jest tym, że miały one ponad 10 lat i w związku z tym zostały zniszczone.
Należało więc wyjaśnić, mająca podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię, czy autobus marki "[...]", numer nadwozia "[...]", rok produkcji 1976, numer rejestracyjny "[...]" faktycznie został zezłomowany w 1991 roku a jedynie dokumenty potwierdzające ten fakt zostały utracone.
Należy zgodzić się z organem, że wyrejestrowanie pojazdu może nastąpić tylko
z przyczyn wymienionych w art. 79 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, jednakże fakt zaistnienia powyższych okoliczności może być potwierdzony materiałem dowodowym w szerokim rozumieniu tego znaczenia. Jeżeli brak było dokumentów potwierdzających fakt zezłomowania autobusu, to organ, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej uregulowaną w art. 7 k.p.a., powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, którzy mogliby potwierdzić ten fakt i spróbować też zgromadzić inne dowody, które w sposób pośredni mogłyby potwierdzić ten fakt.
Ponadto skarżący podniósł, że przedmiotowy autobus po zezłomowaniu w
1991 roku został wyrejestrowany. Tymczasem organy nie wyjaśniły, czy faktycznie został złożony w tym okresie przez A. G. wniosek o wyrejestrowanie autobusu marki "[...]", numer nadwozia "[...]", rok produkcji 1976, numer rejestracyjny "[...]", a jeżeli tak, to czy wniosek ten został rozpatrzony.
Podzielenia stanowiska reprezentowanego w sprawie przez organy prowadziłoby do sytuacji, w której strona, która utraciła dokumenty z przyczyn od niej niezależnych (kradzież, pożar itp.) trwale pozbawiona byłaby możliwości wyrejestrowania pojazdu. Jednocześnie uznać należy, że oparcie się wyłącznie na braku dokumentów byłoby sprzeczne z przepisami rozdziału 4 kpa, które pozwalają dochodzić swoich racji za pomocą wszelkich możliwych dowodów.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) Ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z powodu wydania ich z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy oraz na mocy art. 152 powyższej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło