II SA/Ke 436/06
WyrokWSA w Kielcach2007-04-04
Skład orzekający: Renata Detka, Danuta Kuchta, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może być nałożona na podstawie przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy, a nie w dacie przystąpienia do użytkowania obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie rozpatrywania sprawy, a nie w dacie przystąpienia do użytkowania. Nielegalne użytkowanie obiektu jest rozciągnięte w czasie, co wymaga stosowania aktualnych przepisów. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym braku właściwego zawiadomienia strony, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a wysokość nałożonej kary została wyliczona prawidłowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę "A" Sp. z o.o. za przystąpienie do użytkowania stacji tankowania paliw "B" bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Organ I instancji nałożył karę na osoby fizyczne, ale po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji, karę nałożono na spółkę. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, brak właściwego zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo - Handlowego i Produkcyjnego " A" Sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], którym nałożono na Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe i Produkcyjne "A" Sp. z o.o. we W., karę w wysokości 75.000 zł. z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu "Stacji tankowania paliw B " zlokalizowanego we W. przy ulicy J. na działkach nr ewidencyjny 3879/5 i 3882/5 - bez decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ ustalił, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 27 października 2005 r. na stacji tankowania B położonej we W. przy ulicy J., na działkach nr 3879/5 i 3882/5, pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W. stwierdzili, że inwestor nie przedłożył pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, a stacja tankowania B była użytkowana.
W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. pismem z dnia 28 października 2005 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie stacji paliw B przy ulicy J. we W.-C. W toku tego postępowania, na podstawie kopii decyzji nr [...] Starosty Powiatowego we W. z dnia [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie dla Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego i Produkcyjnego "A" Sp. z o.o. we W., ul. J. na budowę stacji tankowania paliw auto-gaz obejmującej dwa zbiorniki o pojemności po 4.850 dm- każdy wraz z instalacjami do tankowania pojazdów, organ I instancji ustalił, że w pozwoleniu na budowę zawarty został warunek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Na podstawie takich ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] nałożył na T.K., A. M. i R. Z. karę w wysokości 75.000 zł. z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu "Stacji tankowania paliw B" zlokalizowanego we W. przy ulicy J. na działkach nr ewidencyjny 3879/5 i 3882/5 - bez decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W wyniku zażalenia T. K., A. M. i R. Z. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że kara powinna zostać nałożona bezpośrednio na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie na osoby fizyczne działające w imieniu tej spółki.
W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał opisane na wstępie postanowienie nakładające karę w wysokości 75.000 zł. na Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe i Produkcyjne "A" Sp. z o.o. we W.
W tak ustalonym stanie faktycznym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe i Produkcyjne "A" Sp. z o.o. we W. przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego miało obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie, gdyż przesądzało o tym zarówno brzmienie przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji tankowania paliw, tj. w dniu 18 lipca 2000 r., jak i brzmienie przepisów tej ustawy obowiązujących w dacie wydania przedmiotowej decyzji, tj. w dniu 14 czerwca 2006 r. Zgodnie bowiem z art. 54 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 lipca 2000 r., do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu, w drodze decyzji. Według natomiast art. 55 ust. 1 pkt 1 tej samej ustawy, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę. Taki właśnie obowiązek został nałożony na inwestora w pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji wydanym przez Starostę Powiatowego we W. w dniu [...]. Stosownie natomiast do treści art. 54 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 czerwca 2006 r., do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Zgodnie z art. 55 tej samej ustawy, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli, między innymi na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Zgodnie z tym załącznikiem przedmiotowy obiekt będący stacją tankowania paliw należy do kategorii XX, obejmującej stacje paliw. Skoro więc ustalono, że inwestor i zarazem użytkownik przystąpił do użytkowania stacji paliw z naruszeniem przepisu art. 55 prawa budowlanego z 1994 r., to organ I instancji zobowiązany był wydać postanowienie podjęte w oparciu o przepis art. 57 ust. 7 tej ustawy, wymierzając karę z tytułu nielegalnego użytkowania tego obiektu. Przepis ten bowiem stanowi, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 tej ustawy, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wysokość nałożonej kary została również w ocenie organu II instancji, wyliczona prawidłowo, z zastosowaniem art. 59f ust. 1, 2 i 3 prawa budowlanego. Przepisy te bowiem przewidują, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł., a kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. Ponieważ więc współczynnik kategorii dla przedmiotowego obiektu, czyli dla kategorii XX wynosi 15, a współczynnik wielkości tego obiektu o powierzchni mniejszej niż 1000 m- wynosi 1, to wysokość naliczonej kary wynosi 75. 000 zł. (500 x 10 = 5.000 x 1 x 15 = 75.000).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że choć istotnie protokół z kontroli przeprowadzonej w sprawie przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W. wskazywał jako podstawę tamtej kontroli przepis art. 87 ust. 4 prawa budowlanego, którego brzmienie w dacie kontroli nie dotyczyło uprawnień organów państwowego nadzoru budowlanego do dokonywania czynności kontrolnych, ale zagadnień nie związanych z niniejszą sprawą, to jednak nie ulega wątpliwości, że organy nadzoru budowlanego posiadają prawo do przeprowadzania takich kontroli jaka odbyła się w dniu 27 października 2005 r.
W skardze na powyższe postanowienie Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe i Produkcyjne "A" Sp. z o.o. we W. , wniosła o jego uchylenie, jako rażąco naruszającego prawo, w tym zwłaszcza art. 10, 28 i 61 § 4 kpa.
Skarżąca spółka zarzuciła w pierwszej kolejności, że organ administracji rozpatrujący sprawę w I instancji, mimo uchylenia jego postanowienia z dnia [...] wymierzającego T.K., A. M. i R. Z. karę za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego z powodu wadliwego określenia strony zobowiązanej do uiszczenia tej kary, w dalszym ciągu prowadził postępowanie bez udziału właściwej strony i wydał postanowienie wobec podmiotu, któremu nie zagwarantował udziału w charakterze strony, gdyż nie dokonał zawiadomienia go o toczącym się postępowaniu. Zawiadomienie przesłane przez organ "na "C" jest wadliwe, ponieważ pomija pełne brzmienie firmy spółki z dodaniem jej formy organizacyjnej oraz zawiera błąd w podanym w zawiadomieniu fragmencie skarżącej firmy (C zamiast A). Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania albo wadliwe zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie może być, zdaniem skarżącej spółki, podstawą do wydania niekorzystnego dla tej strony postanowienia. Brak tego obowiązkowego zawiadomienia nie może być sanowany nawet jeśli wiedziały o nim osoby reprezentujące skarżącą osobę prawną. Świadczy również o naruszeniu podstawowej zasady postępowania administracyjnego wymagającej zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Kolejny zarzut skarżącej spółki dotyczył braku uzasadnienia w treści zaskarżonego postanowienia co do sposobu rozstrzygnięcia zgłoszonego w zażaleniu zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym zwłaszcza art. 57 ust.7 prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Skarżąca zarzucała też nieustosunkowanie się przez organ do treści zgłoszonego zarzutu braku stosownego upoważnienia pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W. , do przeprowadzenia kontroli, a także nieustosunkowanie się do zarzutu nieokazania przez tych pracowników przy kontroli stosownych legitymacji.
Skarżąca spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez błędne wskazanie w treści protokołu kontroli z dnia 27 października 2005 r. art. 87 ust. 4 prawa budowlanego, którego treść w ogóle nie dotyczy jakichkolwiek kontroli, ani też nie zawiera żadnego upoważnienia do kontroli. W efekcie nie można, zdaniem skarżącej spółki przyjąć, aby w protokole z tej kontroli podana została jej podstawa prawna, przez co nie można przyjąć, aby kontrola ta w ogóle miała jakieś uzasadnienie prawne.
Skarżąca podniosła też, że Urząd Dozoru Technicznego, pod którego stałym nadzorem była przedmiotowa stacja nie wnosił nigdy zastrzeżeń dotyczących jej funkcjonowania. Przedmiotowy obiekt został wybudowany w 2000 r. przez co, zdaniem skarżącej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nadzorujący inwestycje budowlane miał możliwość wcześniejszego skontrolowania tego obiektu, kiedy to zmieniające się ciągle przepisy prawa budowlanego przewidywały znacznie niższe kary za nielegalną eksploatację takiego obiektu. Po wszczęciu postępowania administracyjnego spółka zaprzestała prowadzenia działalności w zakresie dystrybucji gazu, a następnie dokonała rozbiórki przedmiotowego obiektu. W tej sytuacji nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka, zwłaszcza gdy się zważy, że koszt tej inwestycji zamknął się kwotą ok. 12.000 zł.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje, zdaniem Sądu potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego nie były poza tym bezpośrednio kwestionowane przez strony, a ich pośrednie podważanie, wynikające z zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczących udziału w postępowaniu właściwej strony, nie mogły wpłynąć na pozytywną ocenę przez Sąd tych ustaleń, skoro zarzuty te, o czym niżej, okazały się bezzasadne.
Na wstępie należało wyjaśnić, czy w sprawie miały zastosowanie przepisy prawa budowlanego z daty uzyskania przez skarżącą spółkę pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji, czy też przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Choć bowiem organy administracji trafnie oceniły, że zarówno przepisy art. 54 i 55 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego obowiązujące w dniu 18 lipca 2000 r. , jak i te same przepisy w brzmieniu z dnia 14 czerwca 2006 r. przewidywały konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie takiego obiektu jak przedmiotowa stacja tankowania paliw, to jednak nie można zaakceptować poglądu, że do jednego stanu faktycznego mają zastosowanie równocześnie różne przepisy, zwłaszcza jeśli ich brzmienie, jak w niniejszym przypadku, jest różne.
Ogólna reguła wykładni prawa stanowi, że organy administracji stosują prawo obowiązujące w dacie rozstrzygania sprawy. Reguła ta doznaje wyłomu, gdy przewidują to przepisy przejściowe wprowadzające nowe brzmienie odnośnych przepisów. Przepisy przejściowe jednak z reguły mają zastosowanie do postępowań administracyjnych toczących się w dacie wejścia w życie nowych przepisów (por. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, Dz. U. Nr 93, poz. 888). Tymczasem w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, o czym strony zostały zawiadomione pismem z dnia 28 października 2005 r. (którą to datę, jako datę pierwszej czynności organu wobec strony należy uznać za datę wszczęcia tego postępowania), a więc w dacie w jakiej obowiązywały już przepisy art. 54 i 55 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego w brzmieniu nadanym powołaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., która weszła w życie w dniu 31 maja 2004 r. Wynika stąd, że ocena czy konieczne było uzyskania pozwolenia na użytkowanie takiego obiektu jak przedmiotowa stacja tankowania paliw powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Na przeszkodzie takiemu wnioskowi nie stoi, zdaniem Sądu, treść art. 57 ust. 7 prawa budowlanego zgodnie z którym właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55. Przepisu tego nie można bowiem rozumieć jako przewidującego wymierzenie kary tylko w momencie przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego i przez to odnoszącego się wyłącznie do przepisów obowiązujących w dacie tego zdarzenia. Nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego jest bowiem na ogół rozciągnięte w czasie, przez co stwierdzenie takiego faktu może nastąpić w różnych datach, co wymaga stosowania do oceny czy na użytkowanie takiego obiektu jest potrzebne pozwolenie, aktualnych w dacie trwania takiego postępowania przepisów.
Ponieważ zasadniczą podstawą prawną wydanego w sprawie postanowienia organu I instancji był przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zwanej dalej prawem budowlanym (Dz. U. Nr 207/03 poz. 2016 ze zm.), a przepis ten objęty był pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego co do jego zgodności z art. 10 w zw. z art. 2 Konstytucji (Sygn. akt P 19/06), postanowieniem z dnia 11 stycznia 2007 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. do czasu rozpatrzenia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny.
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2007 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217) w zakresie, w jakim stanowi podstawę nałożenia przez organ nadzoru budowlanego na inwestorów kary pieniężnej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jest zgodny z art. 10 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał uznał, że sankcja przewidziana w art. 57 ust. 7 prawa budowlanego ma charakter administracyjnej kary pieniężnej, która może być nakładana przez organy administracji. Ze względu na przyjęcie na gruncie prawa administracyjnego koncepcji odpowiedzialności obiektywnej (wyrok NSA z 31 stycznia 1983 r. (I SA 151/83NSA), wyrok NSA z 9 grudnia 1986 r. (IV SA 704/86), wyrok NSA z 6 czerwca 1982 r. (SA 74/82), wyrok NSA z 10 sierpnia 1982 r. (I SA 579/82), w wypadku kary za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez zezwolenia mamy do czynienia z pewnym automatyzmem, który jednak ma też pozytywne znaczenie bo uniemożliwia organom administracji uznaniowe kształtowanie sytuacji prawnej podmiotu zagrożonego sankcją.
Ponieważ w związku z wydaniem tego wyroku odpadła przyczyna zawieszenia postępowania, Sąd postanowieniem z dnia 30 stycznia 2007 r. podjął zawieszone postępowanie. Skoro rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na zgodność art. 57 ust. 7 prawa budowlanego z Konstytucją, przepis ten mógł być analizowany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
W skardze nie znalazł się zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 57 ust. 7 prawa budowlanego. Ponieważ jednak zgłoszony zarzut braku uzasadnienia przez organ przyczyny nieuwzględnienia zgłoszonego w zażaleniu zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym zwłaszcza art. 57 ust.7 prawa budowlanego - okazał się niezasadny, (co zostanie umotywowane w dalszej części uzasadnienia), aktualna stała się ocena, czy przepis art. 57 ust. 7 prawa budowlanego miał w niniejszej sprawie zastosowanie.
Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Nie można, zdaniem Sądu podzielić poglądu skarżących, że zastosowanie tego przepisu może nastąpić wyłącznie w trakcie postępowania wywołanego wnioskiem inwestora wynikającym z art. 57 ust. 1 prawa budowlanego, tj. wnioskiem zmierzającym do usankcjonowania zakończenia budowy. Takie ograniczenie nie wynika bowiem z treści tego przepisu, a przyjęcie takiej wykładni powodowało by praktyczną bezkarność inwestorów przystępujących do użytkowania obiektu budowlanego bez dopełnienia prawem przewidzianych formalności i utrzymujących sztucznie taki stan przez dowolnie długi czas. Jeśliby bowiem możliwość zastosowania sankcji z art. 57 ust. 7 prawa budowlanego otwierało dopiero zawiadomienie przez inwestora o zakończeniu budowy, to oznaczało by to, że w rękach samego inwestora pozostawałoby to, czy może on zostać ukarany za doprowadzenie do sytuacji, gdy od dawna użytkowany obiekt, w sensie prawnym pozostawałby nadal w trakcie budowy. Konstrukcja taka kłóciłaby się w oczywisty sposób z celem wprowadzenia do prawa budowlanego sankcji finansowej o jakiej mowa w art. 57 ust. 7 tej ustawy, którym było wyeliminowanie patologicznej sytuacji, gdy ogromna liczba obiektów budowlanych była od dawna użytkowana, podczas gdy w sensie prawnym nadal pozostawały w trakcie budowy. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie skoro, jak sami przyznają skarżący w skardze, rozpoczęli użytkowanie przedmiotowej stacji paliw płynnych w 2000 r., a fakt nielegalnego jej użytkowania został stwierdzony dopiero w październiku 2005 r. Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że przepis art. 57 ust. 7 prawa budowlanego został zasadnie w sprawie zastosowany.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów Sąd uznał, że wskazane w nich naruszenia przepisów postępowania administracyjnego albo nie miały miejsca, albo nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, przez co nie mogły spowodować uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a.).
Nie jest prawdą, aby postępowanie prowadzone przez organy administracji po uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W . z dnia [...] było prowadzone bez udziału właściwej strony oraz aby postanowienie tego organu z dnia [...] zostało wydane wobec podmiotu, któremu organ nie zagwarantował udziału w charakterze strony.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że już zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego z dnia 28 października 2005 r. (choć w jego treści stwierdzono nieściśle, że postępowanie dotyczy przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego-"stacji paliw B przy ul. J. we W. - C"), zostało doręczone właściwie i kompletnie (nie licząc drobnego przekłamania w samej nazwie przedmiotowej spółki - C zamiast A) oznaczonej stronie tj. Przedsiębiorstwu Usługowo-Handlowemu i Produkcyjnemu "A Sp. z o.o. we W. (k. I - 3 akt administracyjnych). Zostało ono ponadto odebrane przez Prezesa spółki A.M. , działającego w imieniu tej spółki (o czym świadczy firmowa pieczątka z pełną nazwą tej osoby prawnej - k. I - 3 akt organu I instancji) oraz uprawnionego do jej samodzielnego reprezentowania (co wynika z dołączonego do akt sprawy aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców - k. 35 oraz k. II-27 akt organu II instancji). Również wszystkie doręczenia od daty wydania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], uchylającego postanowienie organu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia, w tym również zaskarżone postanowienie - następowały do rąk właściwie oznaczonej strony.
Odnośnie zarzutu naruszenia w toku postępowania administracyjnego wynikającego z art. 10 kpa obowiązku umożliwienia stronom przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań należy stwierdzić, że to rzeczywiście zaistniałe naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Żadne bowiem z przedstawionych w skardze zarzutów i twierdzeń nie wykazały istnienia takich naruszeń prawa, które mogły by spowodować uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Również zarzucone w skardze naruszenie przepisów postępowania polegające na braku ustosunkowania się przez organ do zgłoszonego w zażaleniu zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym zwłaszcza art. 57 ust. 7 prawa budowlanego - choć częściowo uzasadnione - nie miało wpływu na wynik sprawy. Brak bowiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do tego zarzutu, a ściślej brak uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia tego zarzutu (gdyż organ wyraził w uzasadnieniu pogląd co do niezasadności tego zarzutu, a tylko swojego stanowiska nie uzasadnił), nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro zgłoszony w zażaleniu zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, jak to wyżej wykazano, okazał się niezasadny. To samo dotyczy braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutu nieokazania przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W. w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 27 października 2005 r. stosownych legitymacji, bądź upoważnienia do kontroli. Ponieważ z żadnego przepisu prawa nie wynika obowiązek okazania przed przystąpieniem do kontroli legitymacji służbowej czy upoważnienia, a osoby kontrolowane mogły zażądać okazania takiego dokumentu, czego nie uczyniły, to zawarty w zażaleniu zarzut naruszenia prawa materialnego, a przez to i omawiany zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania - nie mogły odnieść skutku.
Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez błędne wskazanie w treści protokołu kontroli z dnia 27 października 2005 r. art. 87 ust. 4 prawa budowlanego, którego treść w ogóle nie dotyczy jakichkolwiek kontroli, ani też nie zawiera żadnego upoważnienia do kontroli.
Ponieważ pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W., będącego zgodnie z art. 80 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 17 prawa budowlanego organem nadzoru budowlanego, mogli w dacie przedmiotowej kontroli, przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego dokonywać czynności kontrolnych (art. 81 ust. 4 prawa budowlanego), to naruszenie przepisów postępowania polegające na oczywiście omyłkowym wskazaniu nieaktualnej podstawy prawnej tej kontroli zamiast podstawy rzeczywiście istniejącej we wskazanym przepisie, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zarzuty skargi dotyczące rażącego wygórowania wysokości nałożonej kary. Jej wysokość bowiem nie zależy w żadnym razie od uznania organu, ani wskazanych w skardze okoliczności dotyczących poniesionych przez skarżącego kosztów tej inwestycji, faktu rozebrania tego obiektu budowlanego, czy zbyt późnego wykrycia przez organ nadzoru budowlanego nielegalnego użytkowania tego obiektu. Wysokość kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego ma charakter sparametryzowany i zależy od okoliczności ściśle określonych w art. 59f ust. 1 i 2 w zw. z art. 57 ust.7 prawa budowlanego. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wyliczenia wysokości kary nałożonej na skarżącą spółkę dokonanego przez organy administracji, wykazała, że została ona wyliczona prawidłowo. Sama skarżąca spółka zresztą, nie kwestionowała tego wyliczenia.
Oceniając wysokość nałożonej kary Sąd skontrolował również, czy przedmiotowa stacja tankowania gazu mieści się w użytym w załączniku do prawa budowlanego określeniu "stacje paliw", które należą do XX kategorii obiektów budowlanych.
Definicja stacji paliw płynnych nie znalazła się w ustawie - Prawo budowlane, ale w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243/05 poz. 2063) wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.). Zgodnie z § 1 pkt 2 tego rozporządzenia, użyte w rozporządzeniu określenie "stacja paliw płynnych" oznacza obiekt budowlany, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw płynnych i gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania i załadunku paliw płynnych oraz gazu płynnego, instalacje wodno-kanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe i pomieszczenia pomocnicze. Z użytego w przytoczonej definicji sformułowania "w skład którego mogą wchodzić" wynika, że przedmiotowa stacja tankowania paliw "B" mieści się w określeniu stacji paliw płynnych o jakim mowa w załączniku do ustawy - Prawo budowlane. Sformułowanie to wskazuje bowiem, że nie wszystkie wymienione w przytoczonej definicji składniki muszą wchodzić w skład stacji paliw płynnych. Przedmiotowa stacja tankowania paliw "B" składała się natomiast z dwóch zbiorników o pojemności po 4850 m- wraz z instalacjami do tankowania pojazdów i usytuowana była w tym samym kompleksie co prowadzona również przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe i Produkcyjne "A" Sp. z o.o. we W. stacja paliw płynnych.
Nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszona w skardze okoliczność, że organy nadzoru budowlanego mimo użytkowania przedmiotowej stacji tankowania B od 2000 r. nie przeprowadziły wcześniej kontroli tego obiektu. Przepisy prawa budowlanego sankcjonują bowiem przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 prawa budowlanego bez względu na datę stwierdzenia tego naruszenia prawa i nawet w razie dobrowolnego, czy tym bardziej wymuszonego wszczęciem postępowania z art. 57 ust.7 prawa budowlanego (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), zaprzestania użytkowania takiego obiektu. Również to czy wysokość kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w okresie od daty rozpoczęcia użytkowania przedmiotowego obiektu się zmieniła - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro jak to wyżej wyjaśniono, w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego stosuje się przepisy z daty rozpatrywania sprawy.
Podniesiona w skardze okoliczność pozostawania przedmiotowej stacji tankowania gazu w okresie jej eksploatacji pod stałym nadzorem Urzędu Dozoru Technicznego nie ma żadnego wpływu na legalność użytkowania przedmiotowego obiektu w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Nadzór o jakim mowa w skardze dotyczy bowiem technicznych warunków eksploatacji urządzeń wykorzystywanych na stacji tankowania gazu, a nie samego obiektu budowlanego, ani tym bardziej tego, czy inwestor przystąpił do użytkowania takiego obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło