I SA/Wa 554/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz P. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] w [...] z dnia [...] maja 2004 r. o nadaniu P. N. stopnia naukowego doktora habilitowanego, utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. odmawiającą zatwierdzenia wskazanej uchwały. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podniosła, że Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] w [...] z dnia [...] maja 2004 r. o nadaniu P. N. stopnia naukowego doktora habilitowanego (za uchyleniem decyzji 0 głosów, przeciw 27, wstrzymujących się 1). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (za utrzymaniem decyzji 10 głosów, przeciw 0, wstrzymujących się 0). Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podkreśliła, że ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, iż argumenty podniesione w wystąpieniu o ponowne rozpatrzenie sprawy nadal nie pozwalają na uznanie, że rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój dyscypliny [...], wymagany zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.). Organ zaznaczył, że w postępowaniu związanym z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy powołano kolejno dwu recenzentów, którzy podobnie jak recenzenci Centralnej Komisji powołani poprzednio przedstawili jednoznaczne negatywne opinie odnośnie zasadności uchwały o nadaniu P. N. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Z ich oceny, którą niemal jednomyślnie podzieliła Sekcja wynika, że rozprawa habilitacyjna nie stanowi wkładu do rozwoju wiedzy naukowej w dyscyplinie habilitacji. Podkreślono, że rozprawa ta zawiera bardzo dużo podstawowych, podręcznikowych informacji i obarczona jest licznymi błędami merytorycznymi i metodycznymi oraz nieuzasadnionymi, bądź nieznajdującymi potwierdzenia w materiale rozprawy wnioskami. Habilitant ponadto nie ma istotnego dorobku naukowego. Jest to dorobek bardzo skromny zarówno pod względem rozmiarów jak i wartości naukowej, opublikowany głównie w czasopismach o niskiej randze naukowej. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podniosła dodatkowo, że Rada Wydziału nie dołożyła należytej staranności, by wnikliwie i obiektywnie rozpatrzyć sprawę zasadności nadania P. N. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Organ podkreślił m.in., że jeden spośród trzech recenzentów Rady Wydziału nie przedstawił oceny dorobku naukowego poprzestając tylko na ocenie samej rozprawy, żaden zaś nie wskazał na konkretne efekty rozprawy, które miałyby stanowić znaczny wkład w rozwój wiedzy naukowej z zakresu tematyki ocenianej rozprawy. Wartość dowodowa jednej z recenzji osłabiona jest ponadto przez fakt, że jej autor jest też współautorem znaczącej w dorobku habilitacyjnym pracy, podlegającej ocenie w toku przewodu. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów stwierdziła ponadto, że recenzenci powołani przez Radę Wydziału w przewodzie zawarli w swych opiniach szereg poważnych zarzutów pod adresem rozprawy, które jednak zostały w większości pominięte w sprawozdaniu komisji powołanej przez Radę, zawierającym m.in. relację ocen recenzentów. Prezydium Centralnej Komisji za uzasadnione uznało zatem stanowisko Sekcji sprzeciwiające się uchyleniu decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały nadającej P. N. stopień naukowy doktora habilitowanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. N. zarzucił zaskarżonej decyzji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla jej podjęcia, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 16, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 2 pkt 2 oraz art. 20 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.), naruszenie przepisów odnoszących się do podstawy prawnej decyzji, tj. art. 19 ust. 2 ustawy oraz niezachowanie terminu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy określonego w art. 19 ust. 3 ustawy. W obszernym uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że zarzuty zawarte w zaskarżonej decyzji odnoszące się do jego rozprawy i dorobku naukowego są nieprawdziwe, oparte na gołosłownych, tendencyjnych i obraźliwych opiniach recenzentów powołanych przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Zarzuty te - w jego ocenie - nie znajdują uzasadnienia we właściwych regulacjach prawnych i potwierdzenia w zgromadzonym materiale. Zdaniem skarżącego organ nie dołożył należytej staranności by zbadać istnienie wszystkich dokumentów wymaganych do podjęcia uchwały oraz nie ustosunkował się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. P. N. zakwestionował twierdzenia organu dotyczące braku u jednego z recenzentów oceny dorobku naukowego habilitanta oraz podkreślił, że nieprawdą jest, iż członkowie Rady podjęli uchwałę nie mając pełnej wiedzy o dokonaniach naukowych habilitanta. W ocenie skarżącego jego dorobek naukowy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów oceniła niewłaściwie. Niezachowany ponadto został termin określony w art. 19 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W tej sytuacji P. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie sądu skarga, choć nie ze wszystkich powodów wskazanych przez skarżącego, jest uzasadniona, bowiem zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r., jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2004 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny przedstawionych w danej sprawie recenzji, nie ocenia również dorobku naukowego kandydata. Sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. W rozpoznawanej sprawie kontrola ta ma szczególny charakter, bowiem kontrolowany jest akt wydany przez organ kolegialny - Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Postępowanie przed Centralną Komisją, w tym postępowanie w sprawie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego podjętej przez radę właściwej jednostki organizacyjnej jest postępowaniem charakterystycznym, cechującym się pewną odrębnością. Postępowanie to uregulowane jest w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.) i tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 29 ust. 1). Poza wskazanymi uregulowaniami moc obowiązującą mają również przepisy Statutu przyjętego na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] kwietnia 1991 r. Zaznaczyć należy, że Statut uchwalony na podstawie delegacji zamieszczonej w art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz. 386 ze zm.) obowiązuje również pod rządami nowej ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcje centralnego organu administracji rządowej. Działa ona na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (art. 35 ust. 1). Organami Centralnej Komisji są przewodniczący, prezydium i sekcje. Zgodnie z § 7 ust. 2 Statutu uchwały Prezydium Komisji i sekcji Komisji w sprawach zatwierdzenia uchwał rad wydziałów i rad naukowych dotyczących nadania stopni naukowych zapadają w głosowaniu tajnym. Stosownie zaś do § 14 Statutu postępowanie Centralnej Komisji do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny. Zaznaczyć trzeba, że mimo specyfiki i odrębności, postępowanie przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów jest postępowaniem administracyjnym i organ ten nie jest zwolniony z obowiązku przestrzegania podstawowych reguł postępowania. Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, zgodnie z którymi organ administracji publicznej – a takim jest Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów - obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego. Podkreślić należy, że organ ten obowiązany jest dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a następnie wydać stosowną decyzję. Stanowisko Sekcji Centralnej Komisji jest tu tylko propozycją rozstrzygnięcia przedstawioną organowi decyzyjnemu i nic nie zwalnia tego organu z obowiązku przeprowadzenia oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W aktach sprawy przekazanych do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przez Radę Wydziału [...] w [...], dokumentujących przebieg postępowania przed Radą Wydziału, zakończonego podjęciem uchwały o nadaniu P. N. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...] znajduje się "skrócony wniosek o zatwierdzenie uchwały nadającej stopień doktora habilitowanego", z którego wynika, że w głosowaniu rady w sprawie wniosku o nadanie stopnia brało razem udział 66 osób. Za głosowało - 59, przeciw - 2, wstrzymujących się – 3, 2 głosy były nieważne. Z kolei w protokole z posiedzenia Rady Wydziału w sprawie kolokwium habilitacyjnego P. N. na str. [...] wskazano, że "wyniki głosowania są następujące: 62 osoby zagłosowały pozytywnie, 1 osoba głosowała na "nie", 1 osoba wstrzymała się od głosu, 2 osoby oddały głosy nieważne". W protokole tym wskazano jednocześnie, że "komisja skrutacyjna stwierdziła uprawnionych do głosowania 123 osoby, obecnych uprawnionych do głosowania osób 68, głosowało 66 osób, co stanowiło wymagane quorum". W świetle powyższego stwierdzić należy, że dane dotyczące głosowania zawarte w protokole z posiedzenia Rady Wydziału nie zgadzają się z informacją zawartą w "skróconym wniosku o zatwierdzenie uchwały nadającej stopień doktora habilitowanego". W ocenie sądu Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów obowiązana była przed wydaniem decyzji odmawiającej zatwierdzenia uchwały o nadaniu P. N. stopnia naukowego doktora habilitowanego wyjaśnić niniejsze nieścisłości. W postępowaniu administracyjnym wydanie każdego prawidłowego rozstrzygnięcia powinno bowiem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zaznaczyć również należy, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie wyjaśniła należycie kwestii kompletności jednej spośród trzech recenzji przedstawionych przez recenzentów Rady Wydziału. Skoro w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. nr 15, poz. 128) recenzja powinna zawierać zarówno ocenę dorobku naukowego jak i rozprawy habilitacyjnej (§ 14), to w przypadku stwierdzenia, że określona recenzja nie jest całkowita, obowiązkiem organu było – jak słusznie podniesiono w skardze – podjęcie stosownych działań mających na celu wyjaśnienie czy rzeczywiście jeden spośród trzech recenzentów Rady Wydziału nie przedstawił oceny dorobku naukowego i poprzestał tylko na ocenie samej rozprawy. Dodatkowo podnieść trzeba, że wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła przepis art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Stosownie do tego przepisu Centralna Komisja rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 4 miesięcy od dnia jego doręczenia. W rozpoznawanej sprawie wniosek P. N. wpłynął do Komisji w dniu 14 marca 2005 r. Decyzja w tej sprawie została zaś podjęta dopiero w dniu 19 grudnia 2005 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przeprowadzając przedmiotowe postępowanie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów naruszyła przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.