I SA/Kr 1363/04
WyrokWSA w Krakowie2007-04-04
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, NSA Józef Gach, Asesor WSA Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może uznać umowę sprzedaży środka transportowego za niewiarygodną i obciążyć poprzedniego właściciela podatkiem od środków transportowych, jeśli podatnik nie podał pełnych danych nabywcy, a organ nie podjął wystarczających kroków do ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może opierać się wyłącznie na braku pełnych danych nabywcy w umowie sprzedaży, jeśli podatnik wskazuje na przeniesienie własności jako podstawę zwolnienia z obowiązku podatkowego. Organ ma obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, w tym przesłuchania podatnika i sprawdzenia dokumentacji wskazanej w umowie, aby ocenić wiarygodność twierdzeń o przeniesieniu własności. Zaniedbanie tych obowiązków stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie określenia wysokości II raty zobowiązania podatkowego za 2003 rok z tytułu podatku od środków transportowych. Prezydent Miasta określił S. S. wysokość zobowiązania, uznając go za właściciela ciągnika siodłowego. S. S. w odwołaniu domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, twierdząc, że zbył pojazd w 2000 roku. SKO uchyliło decyzję organu I instancji i określiło wysokość zobowiązania, uznając, że umowa sprzedaży nie zawierała wystarczających danych nabywcy, a skarżący nie współpracował w ich uzupełnieniu. S. S. zaskarżył decyzję SKO, podnosząc, że organ błędnie przyjął brak jego współpracy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzekł, iż zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1363/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Katarzyna Dydaś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007r., sprawy ze skargi S. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 19 lipca 2004r. nr [...], w przedmiocie określenia wysokości II raty zobowiązania podatkowego za 2003r., z tytułu podatku od środków transportowych., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. orzeka, iż zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...].2004 roku Nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3, art. 53, art. 53a i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) oraz ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. Nr 9 poz. 84 z 2002 r.), uchwały Rady Miasta nr [...] z dnia [...]. 2002r. zmieniającej Uchwałę Nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od środków transportowych za 2003 rok określił S. S. wysokość zobowiązania podatkowego za 2003 rok (II rata) na kwotę [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł, co łącznie stanowiło [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie podatkowe potwierdziło, że skarżący "pozostawał" właścicielem ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] o DMCZP 36t w okresie od stycznia do grudnia 2003 roku, a w związku z powyższym, stosownie do art. 8, art. 9 i art. 11 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz powołanej powyżej Uchwały Rady Miasta, zobowiązany był bez wezwania uiścić podatek od środków transportowych w terminie do 15 września 2003 roku, czego nie uczynił.
W odwołaniu S. S. domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż decyzja ta jest niezgodna z prawem i podlegać winna uchyleniu, bowiem nakłada na niego obowiązek polegający na zapłacie podatku od środka transportu, którego nie jest właścicielem. Przedmiotowy samochód marki [...] nr rej. [...] skarżący zbył w dniu 1 lipca 2000 roku na rzecz M. S., wskazując, iż przedmiotowa umowa znajduje się w aktach Komornika Skarbowego nr [...].
Decyzją z dnia 19 lipca 2004 roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i tym zakresie orzekło w ten sposób, że określiło wysokość II raty zobowiązania podatkowego za 2003 rok z tytułu podatku od środków transportu na łączną kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu wydanej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zgodnie z art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i prawnych będących właścicielami środków transportowych. W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności.
Odnosząc się do treści zarzutów S. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Skarżący co prawda wskazał, iż od 1lipca 2000 roku nie jest już właścicielem przedmiotowego środka transportu, na dowód czego okazał kserokopię umowy sprzedaży, jednak umowa ta nie zawierała dokładnych danych osobowych nabywcy i zbywcy. Na wezwanie Urzędu skarżący uzupełnił swoje dane osobowe, jednak nie uzupełnił danych osobowych nabywcy, w szczególności nie podał jego adresu, skutkiem czego organ I instancji miał podstawy do przyjęcia, że skarżący nie dokonał przeniesienia prawa własności przedmiotowego środka transportu, a tym samym w dacie wydania decyzji był nadal jego właścicielem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. S. podniósł, iż organ administracyjny błędnie przyjął, że nie współpracował z nim w sprawie ustalenia adresu zamieszkania nabywcy samochodu, ponieważ podał on wszystkie dane nabywcy samochodu, które były mu znane.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie była kwestia oceny wiarygodności dowodów przedstawionych przez Skarżącego na okoliczność przeniesienia własności ciągnika siodłowego marki [...] nr [...].
Niewątpliwie Skarżący przedstawił na okoliczność przeniesienia własności stosunkowo mało dowodów. Dowodem takim była, bowiem jedynie umowa sprzedaży przedstawiona w kserokopii i nie zawierająca dodatkowych danych (np. adres, nr PESEL), ułatwiających znalezienie nabywcy. Jednakże, organ podatkowy pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu praktycznie przyjął, że skoro podatnik nie jest w stanie podać danych adresowych nabywcy to przedstawiona przez niego umowa sprzedaży jest niewiarygodna. Dodać należy przy tym, że z akt podatkowych wynika, iż poczynione ustalenia co do braku przedstawienia danych o nabywcy samochodu zostały przeprowadzone w innych postępowaniach i automatycznie zostały przeniesione do postępowania dotyczącego podatku od środków transportowych za 2003 rok.
Nie negując możliwości wykorzystywania w toku postępowania podatkowego materiałów z akt innych postępowań, to jednak należy zauważyć, że w tej konkretnej sprawie ustalenia organu podatkowego co do niewiarygodności umowy sprzedaży zostały oparte na stwierdzonej w toku innych postępowań bierności Skarżącego w ustaleniu pełnych danych nabywcy. Zdaniem Sądu nieprawidłowym jest założenie organu, że skoro Skarżący nie udostępnił danych o nabywcy w toku innych postępowań to tym samym należy przyjąć, że takie dane nie zostały udostępnione w toku postępowania, którego dotyczy rozpatrywana sprawa.
Zdaniem Sądu, jeżeli organ podatkowy wywodzi skutki prawne w zakresie oceny dowodów, z faktu bierności i braku współdziałania podatnika z organem w celu wyjaśnienia sprawy, to takie wnioskowanie jest uprawnione tylko wtedy gdy brak współdziałania i bierność podatnika wystąpi również w danym postępowaniu. Organ podatkowy powołując się na bierność podatnika w poprzednio prowadzonych postępowaniach w zakresie wymiaru podatku za okresy wcześniejsze, nie może zaniechać całkowicie kontaktu z podatnikiem w celu ustalenia stanu faktycznego, milcząco zakładając, że podatnik nie zmieni swojego postępowania.
Taki sposób prowadzenia postępowania dowodowego nalazłoby ocenić jako naruszający przepisy art. 122 cyt. ustawy– Ordynacja podatkowa w stopniu istotnie wpływającym na wynika sprawy.
Skarżący zaniedbał, co prawda, sporządzając umowę sprzedaży, umieszczenia w umowie danych adresowych nabywcy, nr PESEL-u czy też numeru dowodu tożsamości, ale należy zauważyć, że w tej samej umowie strony odwołały się do dokumentacji samochodu znajdującej się w firmie A.
Z akt sprawy nie wynika, aby organ podatkowy sprawdzał czy w tej firmie znajdują się dane dotyczące nabywcy. Z akt sprawy nie wynika również, aby przesłuchano Skarżącego w celu ustalenia okoliczności zawarcia umowy tak aby można ocenić wiarygodność twierdzeń Skarżącego co do przeniesienia własności ciągnika siodłowego.
Należy podkreślić, że obowiązek podatkowy przy podatku od środków transportowych związany jest własnością środka transportu. Skoro podatnik wskazuje na okoliczność przeniesienia własności środka transportowego, jako okoliczność uwalniającą go od obowiązku podatkowego, to organ podatkowy powinien ocenić powyższe twierdzenia w oparciu o zebrany w postępowaniu cały materiał dowodowy. Wiarygodność twierdzeń podatnika nie może być uzależniana jedynie od faktu podania pełnych danych adresowych nabywcy. Organ podatkowy przy powtórnym postępowaniu powinien zebrać zgodnie z art. 180 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa wszystkie dowody, które pozwoliłyby ustalić, czy w rzeczywistości umowa sprzedaży ciągnika siodłowego została zawarta. W szczególności, organ podatkowy powinien przesłuchać Skarżącego w celu ustalenia okoliczności zawarcia umowy sprzedaży, a nadto powinien ustalić czy w dokumentacji firmy A. (która została wymieniona w umowie sprzedaży) znajdują się dane o nowym nabywcy ciągnika. Dopiero po zgromadzeniu materiału dowodowego organ podatkowy powinien ocenić, czy umowa sprzedaży ciągnika została w rzeczywistości zawarta.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec stwierdzenia naruszenia art. 122 w zw. z art. 191 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa w stopniu wpływającym na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło