IV SA/Wa 244/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. J. L., wspólnie z grupą mieszkańców wsi C. , pismem z dnia 1 marca 2003 r. wniósł do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o zwrot nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w tej wsi, przejętej w przeszłości w latach 50-tych XX wieku przez Skarb Państwa w ramach wymiany gruntów. Po przekazaniu tego pisma przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów do Wojewody [...], a następnie po wycofaniu wniosku przez wnioskodawców, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Kolejnym pismem z 28 czerwca 2004 r. J. L. wraz z grupą 11 mieszkańców wsi C. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) z wnioskiem z zwrot wyżej wskazanej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 65 § 1 Kpa, przekazał według właściwości wniosek Wojewodzie [...]. Organ zauważył, że z treści wniosku nie wynika, na jakiej podstawie nastąpiło przejęcie tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. W tej sytuacji organ uznał, że organem właściwym jest Wojewoda. W "odwołaniu" od postanowienia z dnia [...] sierpnia 2004 r. skarżący podkreślił, że dokonana w przeszłości wymiana gruntów była dla nich niekorzystna. Do tego "odwołania" załączył inne pismo, w którym jego autorzy zaoferowali nabycie nieruchomości lub jej wydzierżawienie, powołali się też na postępowanie zakończone decyzją z [...] kwietnia 2003 r. Powyższe zażalenie organ przekazał do wiadomości Wojewodzie [...] z prośbą o wyjaśnienie okoliczności sprawy. W odpowiedzi Wojewoda wskazał na postępowanie prowadzone w przeszłości i zakończone decyzją z [...] kwietnia 2003 r., poinformował też Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o fakcie, że pouczył wtedy strony o możliwości nabycia lub wydzierżawienia nieruchomości od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. MRiRW utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] sierpnia 2004 r. i ponownie ocenił, że wobec niewskazania trybu przejęcia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości właściwym w sprawie był Wojewoda [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] listopada 2006 r. skarżący ocenił, że dokonana w przeszłości zamiana gruntów naruszała prawo, zażądał zwrotu mienia stanowiącego w przeszłości wspólnotę gruntową mieszkańców wsi C. . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia. Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów odmiennych, niż podane w jej treści. Zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Analiza tego przepisu prowadzi więc do wniosku, że niezbędnym warunkiem jego zastosowania (przekazania podania do innego, właściwego rzeczowo organu), jest precyzyjne ustalenie treści tego podania. Organ, do którego podanie wpłynęło, zobowiązany jest w możliwie precyzyjny sposób ustalić przedmiot żądania (wniosku). Dopiero tak wyjaśnione okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistych intencji danej osoby pozwalają określić treść żądania, ustalić, czy podanie takie w ogóle dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, do której stosuje się przepisy Kpa, a następnie, po ustaleniu organu właściwego rzeczowo, miejscowo i instancyjnie -przekazać temu organowi wniesione podanie. W niniejszej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ustalił rzeczywistych intencji skarżącego. W zaskarżonym postanowieniu organ w najmniejszym nawet stopniu nie uzasadnił, dlaczego przekazuje podanie skarżącego do innego organu, a także dlaczego za ten inny, właściwy organ uznał Wojewodę [...]. Co więcej - organ odwołał się do swojego postanowienia poprzedzającego zaskarżone postanowienie, w którym wyraźnie przyznał, iż z treści wniosku nie wynika, na jakiej podstawie prawnej przejęto nieruchomość we wsi C. . Organ uznał więc, że z tego tylko powodu organem właściwym jest "...organ stopnia wojewódzkiego w [...] ...". Także w zaskarżonym postanowieniu brakuje jakiegokolwiek uzasadnienia przekazania podania do Wojewody [...]. Ocenić można, iż jedyną przyczyną tego przekazania było niejasne, nieprecyzyjne formułowanie swoich intencji przez skarżącego oraz fakt, że w przeszłości organ ten prowadził postępowanie, którego stroną był skarżący. W takiej sytuacji jednak, mając na uwadze wymogi art. 65 § 1, a także art. 7- 9 Kpa, organ powinien zwrócić się do skarżącego o jednoznaczne określenie swojego żądania i dopiero wówczas określić, który organ w tej sprawie jest właściwy. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że wobec treści pisma z dnia 26 sierpnia 2004 r. dołączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, obowiązkiem organu było ustalenie, czy intencją skarżącego było zainicjowanie postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie procedury administracyjnej, czy też jedynie złożenie cywilnoprawnej oferty zawarcia umowy. Autorzy tego pisma z dnia 26 sierpnia 2004 r. proponują bowiem m.in. zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości, lub zawarcie umowy jej dzierżawy. Rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że w jej aktach administracyjnych nie ma wniosku, który stał się przedmiotem przekazania, tj. wniosku z 28 czerwca 2004 r. O jego treści i dacie Sąd wywnioskował jedynie z pisma organu z dnia 13 lipca 2004 r. skierowanego do skarżącego. Ponieważ jednak z zaskarżonego postanowienia, a także z postanowienia go poprzedzającego oraz z wyżej wspomnianego pisma z 13 lipca 2004 r. możliwe było wywnioskowanie, że skarżący nie określił jednoznacznie przedmiotu swojego żądania, Sąd sformułował wyżej wymienione wskazania i ocenę prawną wiążącą organ w dalszym postępowaniu. Konieczna jest ponadto uwaga, że w niniejszej sprawie w sposób ewidentny, oczywisty naruszono przepisy art. 35 i 36, a także 65 § 1 Kpa. Od wydania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2004 r. do wydania postanowienia zaskarżonego w niniejszym postępowaniu sądowym upłynęło ponad 2 lata. Tymczasem przekazanie podania I według właściwości nie może być uznane za sprawę szczególnie skomplikowaną, a art. 65 § 1 Kpa wymaga, aby to przekazanie nastąpiło "niezwłocznie". Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, a korzystając z możliwości, jakie stwarza aijt. 134 tej ustawy - także postanowienie z dnia [...] sierpnia 2004 r. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł w oparciu o art. 1$2 tej ustawy. Z uwagi na fakt, że do czasu zamknięcia rozprawy skarżący nie zgłosił wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania, choć o takim uprawnianiu został on pouczony, Sąd kosztów tych nie zasądził.