VII SA/Wa 2416/06

WyrokWSA w Warszawie2007-04-02

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek spółdzielni mieszkaniowej posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu ma legitymację do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stanu technicznego budynku spółdzielni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek spółdzielni mieszkaniowej posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu co do zasady nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stanu technicznego budynku spółdzielni. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, musi wynikać z konkretnej normy prawa administracyjnego, a nie z interesu faktycznego czy przekonania strony o posiadaniu statusu strony. W przypadku członków spółdzielni, ich prawa wynikające z ograniczonego prawa rzeczowego do lokalu mogą być kwestionowane w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym lub cywilnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej spółdzielni mieszkaniowej zastosowanie środków zabezpieczających w pawilonie handlowo-usługowym ze względu na jego stan techniczny. Po wznowieniu postępowania i wydaniu nowej decyzji, organ odwoławczy uchylił własną decyzję i umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że T. J., który złożył odwołanie, nie miał statusu strony postępowania. T. J. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa poprzez odmówienie mu statusu strony. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę T. J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. skargę oddala Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą przy ul. [...] w [...] zastosowanie w pawilonie handlowo-usługowym, usytuowanym na działce nr ewid. [...] w [...] środków zabezpieczających wynikających z zaleceń oceny technicznej, w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności gdyż uznano, że jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. W dniu [...] września 2005r. wpłynął do organu wniosek S. Spółdzielni Mieszkaniowej o wznowienie w trybie art. 145 § 1 kpa postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją. Wniosek swój strona uzasadniła tym, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2005r. została wydana na podstawie oceny technicznej, opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego –mgr inż. J. G., która nie uwzględniła wszystkich okoliczności faktycznych. S. Spółdzielnia Mieszkaniowa kwestionowała poprawność wykonanej przez J. G. oceny technicznej, szczególnie w części dotyczącej podciągów podpierających strop parteru, oznaczonych w projekcie budowlanym jako poz. 11. Na potwierdzenie swoich racji, przedłożyła opinię techniczną dotyczącą podciągów, opracowaną przez mgr inż. K. K. w której wskazano, że zalecone zabezpieczenie – podstemplowanie podciągów – staje się nieuzasadnione, gdyż w obecnym stanie nie zachodzi niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzi jak również dla mienia. Po rozpatrzeniu wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2005r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie budowy pawilonu handlowo-usługowego usytuowanego na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. P. zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2005r. W następstwie wznowienia postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa wydał w dniu [...] listopada 2005r. decyzję, którą uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2005r i na podstawie art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał S. Spółdzielni Mieszkaniowej w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia zastosowanie w przedmiotowym obiekcie środków zabezpieczających. W sentencji decyzji organ wskazał, że należy niezwłocznie ograniczyć użytkowe obciążenia stropu nad parterem do wartości nie przekraczającej 2,0 kN/m ² oraz poinformować właścicieli i użytkowników lokali położonych na piętrze budynku pawilonu i umieścić napis o dopuszczalnym obciążaniu stropu parteru w każdym lokalu (lokale nr IV, V, VI, VII, VIII). Decyzją tą nakazano także, comiesięczną kontrolę stanu technicznego budynku, stosownie do obowiązków użytkownika obiektu określonych w prawie budowlanym do czasu wykonania konstrukcji wzmacniającej budynek pawilonu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedłożona przez Spółdzielnię opinia techniczna opracowana przez mgr inż. K. K. ujawniła istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie uwzględnione jednak w ocenie opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego – inż. J. G. i nie znane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu stanowiło to podstawę do uchylenia i zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2005r. W celu usunięcia zagrożenia dla ludzi i mienia, koniecznym było nakazanie ograniczenia obciążenia użytkowego stropu nad parterem do wartości nie przekraczającej 2,0 kN/m² (200 kg/m²). Natomiast zgłoszone przez T. J. istnienie zagrożenia spowodowane wykonaniem piwnic w przedmiotowym budynku, nie znalazło potwierdzenia w prowadzonym postępowaniu dowodowym. Po rozpatrzeniu odwołania T. J. od wyżej opisanej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. gdyż przedstawienie przez S. Spółdzielnię Mieszkaniową kolejnej w sprawie opinii technicznej opracowanej przez inż. K. K. i sporządzonej we wrześniu 2005r. czyli po dacie wydania decyzji nakazowej, nie mogło być podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego w tym trybie. Organ podkreślił, że treść przepisu wskazuje, iż przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisaną decyzję złożyła S. Spółdzielnia Mieszkaniowa wnosząc o jej uchylenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do skargi i po dokonaniu powtórnej analizy materiału dowodowego uznał, że zachodzą przesłanki do jej uwzględnienia i uchylenia własnego rozstrzygnięcia w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uwzględnieniu skargi decyzją z dnia [...] października 2006r. nr [...] organ odwoławczy uchylił we wskazanym wyżej trybie własną decyzję z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] i na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2005r. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia organ uzasadnił tym, że T. J. odwołujący się do decyzji z dnia [...] listopada 2005r. nie miał przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że aby być uznanym za stronę postępowania, należy mieć interes prawny. Skoro T. J. posiada w przedmiotowym budynku spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego nr [...], to po jego stronie nie ma interesu prawnego. Przepisy prawa spółdzielczego nie przyznają członkom spółdzielni prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 Kodeksu cywilnego. Wskazano nadto, że członków spółdzielni reprezentuje zarząd. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo występować na drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania przed właściwymi sądami. Reasumując organ uznał, że członkom spółdzielni mieszkaniowych, w tym także dysponującym własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu, nie przysługują prawa strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł T. J. zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa, art. 17 ustawy dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez błędne odmówienie mu statusu strony postępowania administracyjnego w toku instancji. Skarżący wskazał, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył także art. 31 § 2, 7, 8, 9, 77§ 1 kpa. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie występują, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006r. podjęta w trybie art. 54 § 3 ww. ustawy uchylająca własną decyzję z dnia [...] lipca 2006r. i orzekająca o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2005r. Uchylenie przez organ własnej decyzji było równocześnie uwzględnieniem skargi S. Spółdzielni Mieszkaniowej jako zgodne z żądanym rozstrzygnięciem. Decydujące znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji miało ustalenie, czy skarżący posiadał legitymację do bycia stroną w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ocenił, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2005r. złożył podmiot nie posiadający przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Podkreślić należy, że podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego przed rozpoznaniem odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. było ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne tj. czy zostało wzniesione przez podmiot mający legitymację do wniesienia takiego środka zaskarżenia. Niedopuszczalne było rozpatrzenie w postępowaniu odwoławczym odwołania, które zostało złożone przez podmiot , który w rozumieniu art. 28 kpa nie jest stroną w postępowaniu. Miarodajną dla dokonania oceny czy skarżący jest stroną postępowania administracyjnego jest treść art. 28 kpa. Przepis ten określa, kto może być stroną postępowania administracyjnego. Według jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W niniejszej sprawie organ odwoławczy wydając decyzję w dniu [...] lipca 2006 r. nie objął badaniem tego czy T. J. posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Dlatego zasadnym było uchylenie w trybie autokontroli własnej decyzji z dnia [...] lipca 2006r. i umorzenie postępowanie odwoławczego od decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2005r. Takie rozstrzygnięcie było zgodne z kierunkiem żądania składającej skargę S. Spółdzielni Mieszkaniowej . Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że członek spółdzielni posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu co do zasady nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji na podstawie art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane Członkowie spółdzielni mogą kwestionować wszelkie decyzje podejmowane przez zarząd, jeżeli naruszają one ich prawa wynikające z ograniczonego prawa rzeczowego do lokalu bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego bądź też na zasadach ogólnych, w drodze postępowania cywilnego. Jednocześnie gdyby przyjąć, że skarżący jak wskazano w skardze nie jest członkiem Spółdzielni i nie posiada własnościowego prawa do lokalu, wobec wykluczenia go ze spółdzielni w dniu [...] czerwca 2005 r., to tym bardziej okoliczność ta przemawia za brakiem u niego przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w związku ze stanem technicznym budynku spółdzielni. Po wykluczeniu z członkowstwa spółdzielni skarżący i spółdzielnia pozostają w relacjach cywilnoprawnych (nie przysługuje mu jak twierdzi ekspektatywa nabycia spółdzielczego prawa do lokalu). Zatem nałożenie na S. Spółdzielnię Mieszkaniową jako właściciela budynku określonych obowiązków nie wpływa bezpośrednio na relację prawną między spółdzielnią a najemcą lokalu. Oczywiście obowiązek wykonania określonych w decyzji robót budowlanych może w sposób faktyczny wpływać na lokal skarżącego, ale wszelkie wynikające z tego konsekwencje znajdują swoje korzenie w stosunku cywilnoprawnym a nie administracyjnoprawnym jaki wypływa z obowiązku utrzymania budynku w odpowiednim stanie technicznym i użytkowania go zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Zatem pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do sformułowania interesu prawnego. Przy czym od interesu prawnego trzeba odróżnić "interes faktyczny" to jest stan w którym dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Interes prawny nie może wynikać z przekonania odwołującego się, że jest stroną postępowania. Podstawą prawną do zaspokojenia tego interesu musi być przepis prawa administracyjnego. Z przyczyn podanych wyżej, zarzuty podnoszone w skardze nie mogły być uwzględnione. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło