VI SA/Wa 584/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-31
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś – Dębecka, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi pojazdu była prawidłowa, jeśli strefa ważenia była wykonana z nawierzchni bitumicznej, a nie betonowej, oraz czy zastosowano właściwe przepisy dotyczące wysokości kary?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie odniosły się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie wymagań metrologicznych dla wag samochodowych, w szczególności dotyczących wykonania strefy ważenia z nawierzchni bitumicznej zamiast betonowej. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę ponownej analizy budowy pojazdu i zastosowania właściwych przepisów dotyczących wysokości kary, uwzględniając specyfikę osi napędowej z kołem bliźniaczym i zawieszeniem pneumatycznym.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. SA karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając m.in. nieprawidłowe przeprowadzenie ważenia, wykonanie strefy ważenia z nawierzchni bitumicznej zamiast betonowej oraz zastosowanie niewłaściwych przepisów do naliczenia kary. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy w części dotyczącej kar za przekroczenie nacisków osi i masy całkowitej zespołu pojazdów, uchylając jednocześnie kary za przekroczenie masy całkowitej poszczególnych pojazdów wchodzących w skład zespołu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w pkt 3 oraz w takim samym zakresie utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r.; stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. SA w Ż. kwotę 140 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi P. SA w Ż. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 3 oraz w takim samym zakresie utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r.; 2. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. SA w Ż. kwotę 140 (sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 61 ust. 1 i 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58 poz. 515), art. 13 g ust. 1 oraz art. 40 c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), lp. 7 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2005 r. Nr 179, poz. 1486) po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] listopada 2006 r. wniesionego przez P. w Ż. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] o nałożeniu na w/w przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 4680 (czterech tysięcy sześciuset osiemdziesięciu) złotych - uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 600 złotych za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej przyczepy i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 600 złotych za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego pojazdu samochodowego i umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie - w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcia obydwu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu [...] maja 2006 r. o godzinie 8:55 na drodze krajowej nr [...] ( 52+500 km), został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...], kierowany przez A. H., pracownika P. S.A w Ż.
Kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy (wypis nr [...] z licencji nr [...]), wioząc ładunek z miejscowości S. do miejscowości Ż. Zadeklarowana masa przewożonego ładunku, zgodnie z listem przewozowym WZ nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wynosiła 70 m³.
Pojazd został poddany procesowi ważenia w punkcie ważenia pojazdów znajdującym się przy drodze krajowej nr [...] P. (km 52+500).
Za pomocą wag statycznych została przeprowadzona kontrola nacisków osi i masy całkowitej, która wykazała:
• nacisk pojedynczej osi nienapędowej pojazdu silnikowego: 7,20
tony;
• nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego: 20,04 tony;
• nacisk pierwszej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy: 9,46 tony;
• nacisk drugiej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy: 8,58 tony;
• rzeczywistą masę całkowitą pojazdu członowego: : 45,28 tony;
• rzeczywistą masę całkowitą samochodu ciężarowego : 27,24 tony;
• rzeczywistą masę całkowitą przyczepy: 18,04 tony.
Kierowca, po przeprowadzeniu ważenia pojazdu członowego, został poinformowany o naruszeniach i o możliwości powtórnego ważenia, celem weryfikacji wyników. Kierowca z możliwości tej nie skorzystał.
Kierujący nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego.
Kierowcy zostały okazane wszystkie niezbędne dokumenty świadczące o prawidłowości przeprowadzenia i zabezpieczenia procesu ważenia.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na w/w przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 4680 (czterech tysięcy sześciuset osiemdziesięciu) złotych.
Podstawę faktyczną przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów oraz przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca stwierdziła, iż ważenie zostało dokonane niezgodnie z określonymi procedurami i w miejscu, które nie jest odpowiednio przystosowane do pomiarów. Skarżąca zarzuciła również organowi I instancji, iż do ważenia nie wykorzystano podkładek pod osie. Powołała się na wyrok WSA w Białymstoku podnosząc, że "znajdowała się w podobnej sytuacji i że została niesłusznie ukarana zarzucając organowi I instancji złamanie elementarnych zasad postępowania administracyjnego".
Główny Inspektor Transportu Drogowego uzasadniając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podniósł, iż zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U z 2005 r. Nr 219, poz. 1861) ustala sieć dróg krajowych i wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 10 ton, obejmującą drogi krajowe wymienione w załączniku nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia.
Droga krajowa nr [...] w miejscowości P., na której dokonano kontroli drogowej na podstawie powyższego została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 10 ton.
Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Jeżeli masa, lub naciski osi są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi (...) przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy).
Organ podniósł, iż stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Stosownie zaś do art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 40 c w/w ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).
Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, iż wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton określona została w lp. 7 pkt 9 lit. d) i e) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 1080 złotych dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i nie większej niż 1,8 m powyżej 18,0 ton do 19,0 ton oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 1 tonę powyżej 19,0 tony dodatkowo 900 złotych. W przedmiotowym stanie faktycznym przy nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 20,04 tony kara wynosi 2880 (1080 + (2 x 900)) złotych. Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. powyżej 42 ton do 52 ton określona została w lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw i wynosi 600 złotych. W przedmiotowym stanie faktycznym przy dmc zespołu pojazdów 45,28 tony zdaniem organu kara wynosi 600 złotych.
Odnośnie kar pieniężnych nałożonych w I instancji za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu trzyosiowego i przyczepy dwuosiowej Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż nałożenie ich w powyższym przypadku jest niezgodne z zasadami prawa. W opinii organu odwoławczego nieprawidłowym jest nałożenie odrębnych kar pieniężnych za przekroczenia dopuszczalnych mas całkowitych pojazdów będących częścią zespołu pojazdów, w sytuacji gdy nienormatywność całego zespołu pojazdów jest sankcjonowana na mocy orzeczenia wydanego na podstawie protokołu dotyczącego przedmiotowo tej samej kontroli. Przepisy sankcjonujące części składowe zespołów pojazdów odnoszą się do sytuacji, gdy cały zespół pojazdów cechuje się normatywnością, a przekroczenia dmc występują w jednym z nich np. tylko w pojeździe samochodowym lub w przyczepie. W powyższym przypadku strona została ukarana za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów i dodatkowo za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu trzyosiowego i trzyosiowej przyczepy, które były pojazdami składowymi kontrolowanego zespołu. W związku z powyższym organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie kary pieniężnej w wysokości 1200 złotych (600 + 600) za przekroczenie dmc pojazdu trzyosiowego i przyczepy dwuosiowej i umorzył w tym zakresie postępowanie I instancji.
Organ II instancji analizując przebieg postępowania przed organem I instancji nie dopatrzył się żadnych uchybień prawa procesowego. Jego zdaniem organ I instancji przeprowadził postępowanie w zgodzie z elementarnymi zasadami procedury administracyjnej, zawiadamiając o wszczęciu postępowania, zapewniając jej czynny udział w postępowaniu oraz pouczając ją o przysługujących jej prawach. Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszeń zawartych w KPA stwierdził, iż [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie był zobligowany do podejmowania dodatkowych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Wynika to ze specyfiki czynności kontrolnych, których efektem końcowym jest protokół kontroli zawierający wszelkie i bardzo dokładne informacje o konkretnych naruszeniach jeżeli takie istnieją (w przypadku kontroli przeprowadzanej pod kątem badania dopuszczalnych nacisków na osie w szczególności, gdyż zawiera dokładne wyniki pomiarów dokonanych za pomocą wag posiadających legalizację). W tej sytuacji stan faktyczny jest klarowny po dokonaniu ważenia, a w związku z brakiem jakichkolwiek wyłączeń spod ograniczeń nacisków na osie oraz dmc pojazdu, organ I instancji w przedmiotowej sytuacji nie musiał prowadzić dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Odnośnie miejsca do ważenia organ II instancji stwierdził, iż jest ono przystosowane do wykonywania pomiarów przenośnymi wagami, którymi dysponuje Inspekcja Transportu Drogowego, czego bezpośrednim potwierdzeniem jest protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów. Dokument taki został okazany kontrolowanemu kierowcy. Prowadzący pojazd został również pouczony przez inspektora co do sposobu jego zachowania podczas procesu ważenia pojazdu. Powyższe wynika z protokołu kontroli, który kierowca nie wnosząc uwag podpisał potwierdzając tym samym, iż zapoznał się z dokumentami w nim wymienionymi oraz że został pouczony o przebiegu ważenia. Również sposób ważenia nie odbiegał od normy, gdyż kierowca nie wniósł żadnych uwag odnośnie tych okoliczności. Inspektorzy są odpowiednio przeszkoleni do przeprowadzenia kontroli parametrów pojazdów za pomocą wag, stąd ryzyko błędu w jego przeprowadzeniu praktycznie nie występuje. Nie bez znaczenia jest fakt, iż cały proces ważenia pojazdu lub zespołu pojazdów zgodny jest z instrukcją producenta wagi. Organ zwrócił uwagę, iż zastosowanie podkładek pod koła osi innych niż ważona było w tym wypadku nieuzasadnione ponieważ podkładek takich stosuje się tylko i wyłącznie w sytuacji gdy w wyznaczonym miejscu do ważenia nie występuje odpowiednia "rynna" do umiejscowienia przenośnych wag, w celu zapewnienia równego poziomu wszystkich osi zespołu pojazdów.
Odnośnie wyroku WSA załączonego do akt sprawy wraz z odwołaniem, organ II instancji po wnikliwej jego analizie nie dostrzegł w nim, żadnych okoliczności mogących mieć wpływ na zmianę orzeczenia organu I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, iż organ II instancji prowadząc postępowania odwoławcze w zakresie przejazdu pojazdów nienormatywnych dysponuje również bogatym orzecznictwem Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, a przedmiotowa decyzja nie jest sprzeczna z tą linia orzeczniczą.
Organ podniósł nadto, że strona jako przedsiębiorca wykonująca profesjonalnie działalność gospodarczą powinna dokonywać załadunku danego materiału, biorąc pod uwagę jego właściwości, w ten sposób aby nie przekraczać dopuszczalnych norm nacisków na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Istotnym jest również fakt, iż odpowiednie rozmieszczenie i zabezpieczenie przed przemieszczaniem się przewożonego ładunku ma duży wpływ na naciski osi. Nie bez znaczenia jest fakt, iż odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Sposób naliczania kar ma swoje źródło w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 z późn. zm.). Organ I instancji nałożył karę prawidłowo zestawiając wielkości kar pieniężnych zawartych w załączniku nr 2 do w/w ustawy z wykrytym naruszeniem.
Organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przypisanych.
Wnosząca skargę zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
• art. 10 k.p.a. przez nie udostępnienie stronie materiałów niezbędnych do zajęcia stanowiska, opisanych w pismach skarżącej przedłożonych w postępowaniu wyjaśniającym;
• art. 107 § 1 k.p.a. przez wskazanie błędnej podstawy prawnej w zakresie nałożenia kary pieniężnej, to jest powołanie się na zał. nr 2 do ustawy o drogach publicznych l.p. 7 pkt. 9 lit. d i e, podczas gdy zarzucane przekroczenie przepisów drogowych powinno być zakwalifikowane według l.p. 7 pkt. 10 lit d i e wymienionego załącznika, przewidującego niższą karę;
• art.10 k.p.a. przez nie udostępnienie stronie materiałów niezbędnych do zajęcia stanowiska, co potwierdzają pisma z dnia [...].05.2005 r. [...], z dnia [...].06.2006 r. [...], z dnia [...].06.2006 r. oraz z dnia [...].08.2006 r. [...], a P. w Ż. nie dysponował kompletem dokumentów, które zdaniem Skarżącej celowo nie zostały przekazane uniemożliwiając stronie skuteczną obronę.
Zdaniem skarżącej ważenie dokonane zostało z rażącym naruszeniem rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. (Dz. U. 2004 r. nr 35 poz. 316) tj. § 6, pkt. 2, zgodnie z którym: "strefa ważenia wagi powinna być wyróżniona na jezdni. Powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z możliwością miejscowych odchyleń od tej płaszczyzny nie przekraczających +/- 9 mm."
Skarżąca podkreśliła, iż strefa ważenia wykonana była z nawierzchni bitumicznej niezgodnie z ww. wymogami. Jednakże z dokumentacji zdjęciowej wykonanej w dniu [...] maja 2006 r. wynika, że oprócz niezgodności z ustawą były też inne nieprawidłowości w ustawieniu czy mocowaniu wagi.
Podczas ważenia nie postępowano zgodnie z Instrukcją ważenia pojazdów, która została przesłana w dniu [...] maja 2006 r. oraz Instrukcji nie przekazano kierowcy, pomimo wpisania w dokumenty, że ją otrzymał. Zdaniem skarżącej, zgodnie z przedłożoną Instrukcją podczas ważenia pojazdu powinny być zastosowane podkładki wyrównawcze, których nie zastosowano lub przedłożono niewłaściwą Instrukcję. Kolejną nieprawidłowością był fakt, że na Instrukcji zamazano korektorem i dopisano, że kierowca otrzymał Instrukcję do wglądu.
Skarżąca podkreśliła, iż waga na której dokonano ważenia nie odpowiada warunkom ww. rozporządzenia, natomiast organ powołał się na rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. nr 4 poz. 23 opublikowane dnia 14.01.2004 r.) w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności.
Zdaniem wnoszącej skargę rozporządzenie to dotyczy ogólnie wag natomiast 10 lutego 2004 r. zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. (opublikowane w Dz. U. z dnia 05.03.2004 r.) w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu.
Inspekcja Transportu Drogowego nie dostosowała się do wymogów wymienionego rozporządzenia i ważenie zostało dokonane niezgodnie z rozporządzeniem z dnia 10 lutego 2004 r.
Skarżąca podniosła nadto, iż powyższe zastrzeżenia były przekazywane Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w wyjaśnieniach jak również Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego w materiałach odwoławczych od nałożonej kary. Jednakże organy I i II instancji nie ustosunkowały się do rażących naruszeń rozporządzenia, pomijając milczeniem dowody świadczące o nieprawidłowościach, które nie pozwalały nałożyć przedmiotowej kary.
Skarżąca odnosząc się do naruszenia § 6 ust. 1 i 2 wymienionego rozporządzenia podniosła, iż załączyła dokumentację fotograficzną z której jednoznacznie wynika, że umocowanie wagi nie odpowiada rozporządzeniu, ponieważ widać, że występują znaczne nierówności w podstawie mocowania wag. Rozporządzenie jednoznacznie w pkt 2 stanowi, że strefa ważenia powinna być wykonana z betonu. Natomiast w tym przypadku wykonana jest z masy bitumicznej. Jej zdaniem musi to mieć wpływ na wynik ważenia skoro w rozporządzeniu jednoznacznie ujęto, że strefa ważenia ma być wykonana z betonu.
Skarżąca wskazała ponadto naruszenie § 16 ust. 2 pkt 3 który brzmi: "nie stosować do ważenia ładunków, których środek ciężkości przemieszcza się w czasie ważenia."
Podniosła, iż ważony pojazd jest to pojazd specjalistyczny do przewozu kontenerów i w dniu kontroli zespół pojazdów przewoził kontenery ze zrzynami z tartaku. Jest to ładunek, w którym środek ciężkości się przemieszcza. Inspektor w trakcie sporządzenia protokołu pominął ten istotny fakt.
Skarżąca zarzuciła nadto organowi dokonanie szeregu innych nieprawidłowości w trakcie ważenia m.in. nie zastosowanie podkładek wyrównawczych, co miało wpływ na wynik ważenia oraz nie udostępnienie prawidłowej instrukcji ważenia.
Podniosła, iż pismem z dnia [...].05.2006 r. nr [...] organ przesłał jej Instrukcję ważenia z której wynika, że co innego mówi Instrukcja, inaczej postępowano a na dodatek dopuszczono się fałszowania dokumentów. W pkt 5-tym jest zapis treści następującej "zapoznałem się z treścią instrukcji ważenia pojazdów i otrzymałem jego kopię przed rozpoczęciem ważenia". Podkreśliła, iż kierowca nie otrzymał ww. instrukcji, natomiast podpisał ją ze strachu.
Wnosząca skargę zaznaczyła, iż Inspekcja po interwencji przesłała ww. dokument w pkt 3 korektując wyraz przez dopisanie "do wglądu" nie uwzględniono jednak faktu, że pojazd posiada jedną oś napędową. Natomiast organ stwierdził, że pojazd posiada dwie osi napędowe. Druga oś jest tzw. wleczona i pojazd jest tak skonstruowany, że pod ciężarem elektronicznie następuje opuszczanie i docisk i nie bez znaczenia jest w tym przypadku zastosowanie podkładek wyrównawczych. Skarżąca uważa, że kara została nałożona niesłusznie i niezgodnie z obowiązującymi przepisami oraz stanem faktycznym dokonanego ważenia. Jej zdaniem organ dodatkowo popełnił błąd nakładając karę, powołując się na ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych ustaw. Powołując za podstawę prawną : załącznik nr 2 lp. 7 pkt 9 lit. d i e.
Podkreśliła, iż konstrukcyjnie pojazd jest wyposażony w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne w związku z powyższym powinien być zastosowany zał. nr 2 lp. 7 pkt 10 lit. d i e przewidujący znacznie niższą karę.
Skarżąca załączyła nadto wyciąg świadectwa homologacji pojazdu, z którego wynika, że zawieszenie jest pneumatyczne oraz dokumentację zdjęciową, z której wynika, że oś napędowa jest wyposażona w koło bliźniacze.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniejsze stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
W dniu [...] maja 2006 r. o godzinie 8:55 na drodze krajowej nr [...] ( 52+500 km), został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...], kierowany przez A. H., pracownika P. S.A w Ż.
Kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy (wypis nr [...] z licencji nr [...]), wioząc ładunek z miejscowości S. do miejscowości Ż. Zadeklarowana masa przewożonego ładunku, zgodnie z listem przewozowym WZ nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wynosiła 70 m³.
Pojazd został poddany procesowi ważenia w punkcie ważenia pojazdów znajdującym się przy drodze krajowej nr [...] P. (km 52+500).
Za pomocą wag statycznych została przeprowadzona kontrola nacisków osi i masy całkowitej, która wykazała:
• nacisk pojedynczej osi nienapędowej pojazdu silnikowego: 7,20
tony;
• nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego: 20,04 tony;
• nacisk pierwszej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy: 9,46 tony;
• nacisk drugiej pojedynczej osi nienapędowej przyczepy: 8,58 tony;
• rzeczywistą masę całkowitą pojazdu członowego: : 45,28 tony;
• rzeczywistą masę całkowitą samochodu ciężarowego : 27,24 tony;
• rzeczywistą masę całkowitą przyczepy: 18,04 tony.
Kierowca, po przeprowadzeniu ważenia pojazdu członowego, został poinformowany o naruszeniach i o możliwości powtórnego ważenia, celem weryfikacji wyników. Kierowca z możliwości tej nie skorzystał.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na w/w przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 4680 (czterech tysięcy sześciuset osiemdziesięciu) złotych.
Podstawę faktyczną przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów oraz przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca stwierdziła, iż ważenie zostało dokonane niezgodnie z określonymi procedurami i w miejscu, które nie jest odpowiednio przystosowane do pomiarów. Skarżąca zarzuciła również organowi I instancji, iż do ważenia nie wykorzystano podkładek pod osie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego uzasadniając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podniósł, iż zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U z 2005 r. Nr 219, poz. 1861) ustala sieć dróg krajowych i wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 10 ton, obejmującą drogi krajowe wymienione w załączniku nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia.
Droga krajowa nr [...] w miejscowości P., na której dokonano kontroli drogowej na podstawie powyższego została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 10 ton.
Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Jeżeli masa, lub naciski osi są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi (...) przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 w/w ustawy).
Organ podniósł, iż stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Stosownie zaś do art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 40 c w/w ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).
Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie kary pieniężnej w wysokości 1200 złotych (600 + 600) za przekroczenie dmc pojazdu trzyosiowego i przyczepy dwuosiowej i umorzył w tym zakresie postępowanie I instancji w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podzielając w zasadzie rozważania organów należy zauważyć, iż zarówno w decyzji organu II instancji jak i w odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego odnośnie naruszenia podczas ważenia przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. (Dz. U. 2004 r. nr 35 poz. 316) tj. § 6, pkt. 2, zgodnie z którym: "strefa ważenia wagi powinna wyróżniona na jezdni. Powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z możliwością miejscowych odchyleń od tej płaszczyzny nie przekraczających +/- 9 mm". Z przedłożonych przez skarżącą zdjęć i jej twierdzeń wynika, iż strefa ważenia wykonana była z nawierzchni bitumicznej, a więc niezgodnie z ww. wymogami.
Zgodnie z art. 9 pkt 3 Prawa o miarach, będącego podstawą powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu jest również mowa o warunkach właściwego stosowania i warunkach technicznego użytkowania przyrządów pomiarowych, jednak wyłącznie ze względu na wymagania metrologiczne i w celu spełnienia tych wymagań; stąd poza materią rozporządzenia pozostaje zagadnienie, jak posługiwać się wagami samochodowymi spełniającymi wymagania metrologiczne i takiej regulacji rozporządzenie nie zawiera. Są bowiem powszechnie obowiązujące wymagania metrologiczne dotyczące wag samochodowych, lecz nie ma powszechnie obowiązujących procedur pomiarowych określających sposób ważenia pojazdów, tj. sposób przeprowadzania dowodu za pomocą wag samochodowych. Sposób dokonywania pomiarów wynika z konstrukcji przyrządu pomiarowego i jest przedstawiony w instrukcji obsługi.
Z przedłożonej do akt sądowych Instrukcji ważenia pojazdu wynika, że powinny być zastosowane podkładki wyrównawcze. Organ stwierdza, że podczas ważenia pojazdu podkładki wyrównawcze stosuje się wyłącznie gdy w wyznaczonym miejscu do ważenia nie występuje odpowiednia "rynna" do umiejscowienia przenośnych wag, w celu zapewnienia równego poziomu wszystkich osi zespołu pojazdu. Analizując przedłożoną instrukcję oraz stanowisko organu trudno jest uznać, że zaprezentowane poglądy są ze sobą spójne a pytanie czy w tym konkretnym wypadku należało zastosować podkładki wyrównujące pozostaje pytaniem, na które w trakcie postępowania sądowego nie można udzielić odpowiedzi ani twierdzącej ani przeczącej.
Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej co do naruszenia przez organ obowiązków nałożonych § 16 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r., który brzmi: "niestosować do ważenia ładunków, których środek ciężkości przemieszcza się w czasie ważenia." Z przedstawionego Świadectwa Legalizacji Wagi i protokółu kontroli nie wynika aby waga nie była dopuszczona do wykonywania takich pomiarów. Napisy: "Nie stosować do ważenia ładunków, których środek ciężkości przemieszcza się w czasie ważenia" zgodnie z powołanym przepisem winien być umieszczony na wadze lub urządzeniu wskazującym, w widocznym miejscu, i powinny być zamieszczone w sposób trwały i czytelny. Nadto napis taki zamieszcza się jeżeli te ograniczenia mają zastosowanie. Tak więc a contrario napisu nie zamieszcza się jeżeli ograniczenia nie mają zastosowania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni rozważania Sądu dotyczące materiału z jakiego winna być zgodnie z cytowanym wyżej rozporządzeniem wykonana strefa ważenia.
Nadto organ uwzględni kwestię budowy pojazdu i zawartego w protokóle kontroli stwierdzenia, iż druga oś – jest osią podwójną napędową podczas gdy jest to oś napędowa wyposażona w koło bliźniacze tzw. oś wleczona, co wynika ze świadectwa homologacji. Tak więc pojazd jest tak skonstruowany, że pod ciężarem elektroniczne następuje opuszczanie i docisk wobec czego czy w tym wypadku bez znaczenia jest zastosowanie podkładek wyrównawczych. Biorąc pod uwagę konstrukcje pojazdu tj. wyposażenie w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne należy przeanalizować ewentualną podstawę prawną nałożenia kary bowiem ta zastosowana w decyzji dotyczy podwójnej osi napędowej.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W myśl art. 77 § 1 k.p.a., winny również w sposób wyczerpujący ustalić stan faktyczny, rozpatrując cały materiał dowodowy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych powyższymi przepisami, jak również wymogów przewidzianych w art. 107 ( 3 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło