I SA/Go 1503/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-05-31
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Joanna Wierchowicz, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przekazał swoje gospodarstwo rolne następcom po złożeniu wniosku o przyznanie płatności z tytułu działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ale przed wydaniem decyzji, może skutecznie ubiegać się o te płatności?Ratio decidendi
Rolnik, który przekazał swoje gospodarstwo rolne następcom po złożeniu wniosku o przyznanie płatności z tytułu działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ale przed wydaniem decyzji, nie spełnia warunku posiadania gruntów rolnych w chwili rozstrzygania wniosku. Płatności te mają charakter przedmiotowy i służą wsparciu określonych obszarów, a nie osób, dlatego wyzbycie się gospodarstwa powoduje utratę prawa do płatności przez dotychczasowego rolnika.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Następnie przekazał swoje gospodarstwo rolne następcom aktem notarialnym. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, wskazując na niespełnienie warunku posiadania gruntów rolnych w chwili rozstrzygania wniosku. Skarżący zarzucił organom wprowadzenie go w błąd oraz naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.
I SA/Go 1503/06
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) zaskarżoną decyzją z [...] września 2006r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] maja 2006r. odmawiającą przyznania skarżącemu dopłat z tytułu prowadzenia działalności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżący w dniu 10 maja 2005r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. We wniosku wskazał, że powierzchnia uprawniająca go do dopłat wynosi 54,47 ha. W dniu [...] października 2005r. swoje gospodarstwo rolne przekazał aktem notarialnym Rep. A Nr [...] następcom.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, iż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż gospodarstwo rolne przekazał następcom w wyniku błędnej informacji udzielonej mu przez specjalistów ARiMR Biura Powiatowego oraz Biura Regionalnego .
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż warunkiem przyznania płatności, o które ubiegał się skarżący było posiadanie gruntów rolnych w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie płatności. Jako podstawę prawną tego wymogu Dyrektor ARiMR wskazał § 2 i 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 73, poz. 657) oraz art. 74 § 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Sz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r.). Warunku tego skarżący nie spełnił, gdyż przekazał gospodarstwo rolne następcom przed wydaniem decyzji w sprawie płatności – w dniu [...] października 2005r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...].
W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa skarżący ponowił zarzut wprowadzenia go w błąd przez pracowników Biura Powiatowego Agencji ., podkreślając, iż wskutek tego niekorzystnie rozporządził swoim mieniem. Jako dowód dołączył do skargi kserokopie dwóch komunikatów Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących.
Dodatkowo w piśmie z dnia 28 maja 2007r. pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego twierdząc, że naruszenie to miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy oraz zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP . Zdaniem skarżącego zasada państwa prawnego wyklucza możliwość obciążenia strony skutkami błędu spowodowanego przez pracownika organu rozstrzygającego sprawę. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 1 grudnia 2004r. – sygn. akt II SA 4506/03 wskazał, że udowodnione naruszenie przez organ obowiązku wyjaśnienia stronom w sposób precyzyjny okoliczności prawnych toczącej się sprawy winno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji.
W konkluzji pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w brzmieniu nadanym mu przez rozporządzenie z dnia 8 marca 2005 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 423) zmieniające wyżej wymienione rozporządzenie z dniem 21 marca 2005 r. , stanowi iż pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: " płatność ONW") udzielana jest producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFiGR), oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej obszarami ONW , na których prowadzona jest działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W ustępie 2 wyjaśniono, że za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.
W sprawie niesporne jest, iż skarżący wszystkie posiadane działki gruntu przekazał - po złożeniu wniosku o przyznanie płatności, a przed jego rozstrzygnięciem - swoim synom. Tak więc w chwili orzekania przez Agencję w sprawie wniosku skarżącego, skarżący nie spełniał warunków o jakich mowa we wskazanym wyżej § 2 rozporządzenia i nie mógł też skutecznie zobowiązać się do spełnienia wymagań określonych art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE - m.in. do prowadzenia działalności rolniczej przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego – rozwiniętych następnie w § 3 rozporządzenia RM.
Z całokształtu przepisów, zarówno rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004r. jak i przepisów rozdziału V rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. EFiGR, wynika iż przyznawane świadczenia mają charakter przedmiotowy a nie podmiotowy. Celem ich jest wsparcie (kompensata) dla określonych w tych przepisach obszarów, a nie osób. Precyzuje te cele art. 13 rozporządzenia 1257/1999/WE. Artykuł ten wymienia m.in. zapewnienie ciągłości rolniczego użytkowania ziem i przyczyniania się przez to do utrzymania żywej społeczności wiejskiej, utrzymania krajobrazu wsi etc. Przyznanie w tych warunkach płatności ONW osobie, która wyzbyła się gospodarstwa rolnego stałoby w rażącej sprzeczności z celami Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w zakresie wsparcia rozwoju wsi. Zasadnie też Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę na treść § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, jeżeli w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję oraz spełni pozostałe warunki wymienione w tymże § 7. Z brzmienia tego przepisu wynika a contrario, iż wyzbycie się gospodarstwa rolnego powoduje utratę przez dotychczasowego producenta rolnego prawa do płatności ONW, zaś uprawnienie ubiegania się o te płatności nabywa następca prawny działek gruntu na warunkach określonych w tym przepisie tj. po złożeniu wniosku o przyznanie płatności w terminie 14 od przeniesienia na niego gospodarstwa rolnego.
Przechodząc do zarzutu wprowadzenia skarżącego w błąd przez organy Agencji należy przede wszystkim podnieść, iż załączone przez skarżącego jako dowód komunikaty Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących nie odnoszą się do płatności ONW i w tym zakresie nie potwierdzają tego zarzutu .
Niezależnie jednak od tego, gdyby nawet skarżący istotnie wykazał wprowadzenie go w błąd przez Agencję, nie miałoby to wpływu na orzeczenie w niniejszej sprawie. Mogłoby co najwyżej stanowić podstawę do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych dochodzonych od organów administracji w drodze cywilnej w związku z wyrządzoną mu szkodą. Skarżący bowiem nie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w akcie notarialnym Rep. A [...].
Z tych samych powodów nie mógł też zostać uwzględniony zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 9 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wypływ na wynik sprawy. Jak już wyżej wskazano płatność ONW przyznawana jest po spełnieniu ściśle określonych warunków wymienionych w rozporządzeniu oraz przepisach wspólnotowych i w żadnej mierze nie może być przedmiotem uznania administracyjnego. Organ administracji stwierdziwszy więc brak podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie płatności ONW tj. nieposiadanie gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, zobligowany był wydać decyzję odmowną. W przeciwnym wypadku naraziłby się na zarzut naruszenia prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.
/-/ J. Wierchowicz /-/ K. Skowrońska-Pastuszko /-/ J. Niedzielski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło