II SA/Sz 736/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki ( spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r Nr [...], II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej L. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania L. i R. R. od decyzji Starosty z dnia [...] r. znak [...] odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...]r., nr [...] znak [...] Starosty w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. F. pozwolenia na budowę [...] instalacji [...] w lokalu mieszkalnym nr[...], w budynku wielorodzinnym, w [...] przy ul. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że L. R. wnioskiem z dnia [...] r. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę [..] instalacji [....], zakończonego prawomocną decyzją Starosty z dnia [...] r. nr [...]. wskazując, że została ona wydana na podstawie fałszywie sporządzonej opinii kominiarskiej. Rozpatrując ponownie sprawę Starosta odmówił uchylenia decyzji stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, bowiem ostateczna decyzja administracyjna może być wzruszona tylko w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania i przy spełnieniu ustawowych warunków. Na podstawie powołanego przepisu zmiana dotychczasowej decyzji jest możliwa, gdy w postępowaniu dowodowym w danej sprawie wystąpił fałszywy dowód, a sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W związku z tym organ odwoławczy wezwał L. R. do przedłożenia orzeczenia sądowego, potwierdzającego fałszerstwo opinii kominiarskiej Nr [...] z dnia [...]r. sporządzonej przez mistrza kominiarskiego. Wnioskodawczyni z nałożonego obowiązku nie wywiązała się. Natomiast w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...]r. mistrza kominiarskiego skierowane do Wydziału [...] Starostwa, w którym potwierdza on prawidłowość sporządzenia opinii kominiarskiej oraz jej zgodność z obowiązującymi przepisami. Jak podkreślił organ odwoławczy, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 3 września 1998r., II SA 921/98, jeżeli zaistnienie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 kpa nasuwa jakiekolwiek wątpliwości, organy administracji obowiązane są odmówić uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa. W tej sytuacji należało stwierdzić, że brak podstaw do uznania "oczywistości sfałszowania dowodu", którym jest opinia kominiarska Nr [...], bowiem zarzut skarżącej opiera się jedynie na jej twierdzeniach, co nie jest wystarczające dla stwierdzenia fałszerstwa. Organ I instancji zasadnie zatem wskazując na art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówił uchylenia decyzji Starosty z dnia [...]r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. F. pozwolenia na budowę instalacji [...]. W toku postępowania organ odwoławczy zapewnił skarżącej, zgodnie z art. 10 kpa, możliwość zapoznanie się z całością akt sprawy, z którego to prawa nie skorzystała Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła L. R., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1, 107 § 3, 145 § 1 ust. 1 i 4, 149 § 2, 151 § 2 kpa, w tym także dotyczących przewlekłości postępowania, a także prawa materialnego, a mianowicie prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej decyzja Wojewody naruszyła art. 145 § 1 ust. 1 i 4 kpa, na skutek pominięcia lub zbagatelizowania jej informacji, że zatwierdzenia projektu oraz udzielenia pozwolenia na budowę instalacji [...] dokonano m.in. na podstawie zaświadczenia kominiarskiego z dnia [...] r. niezgodnego ze stanem rzeczywistym i dodatkowo uchybiającym wymogom technicznym w zakresie instalacji wentylacyjnych. Jest to istotne, ponieważ w konsekwencji spowoduje wykorzystanie jednego pionu kominowego jako przewodu spalinowego od pieca [...] dla potrzeb przewodu wentylacyjnego z projektowanej [...] w pomieszczeniu nr [...], wynika to z opinii kominiarskiej nr [...] z dnia [...]r. Zdaniem skarżącej, stan taki pozostaje w sprzeczności z warunkami techniczno – budowlanymi i uchybia wymogom bezpieczeństwa osób korzystających z tych pomieszczeń. Ponadto pominięto skarżącą w toku postępowania (strona bez własnej winy nie brała czynnego udziału w sprawie) i udzielono pozwolenia na budowę instalacji [...], bez wymaganej przepisami zgody. Znajdująca się w aktach sprawy "uchwała wspólnoty" dotyczy tylko wykonania instalacji do [...]., a zakres projektowy prac dotyczy ponadto wykonania nowej instalacji [...] przy zmienionej lokalizacji (przeniesienie z [...] do [...]) kuchni [...] i włączenia się do przewodu kominowego. Dlatego treść decyzji z dnia [....]r. jest nie zgodna ze stanem prawnym i faktycznym, ze względu na brak zgody współwłaścicieli (brak wspólnoty) budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. Wcześniejsze wielokrotne rozstrzygnięcia organów obu instancji o odmowie wznowienia postępowania zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2005r., SA/Sz 404/04, w którym wskazano na naruszenie przepisów prawa. Poza tym w postępowaniu administracyjnym przekroczono terminy przewidziane dla rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącej organ pragnie doprowadzić do przedawnienia sprawy, albowiem wniosek wpłynął do organu w dniu [...] r. Postępowanie administracyjne nie zostało więc rzetelnie i wnikliwie przeprowadzone oraz prawidłowo zakończone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowisko i szczegółowo odniósł się do poniesionych przez skarżącą zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 3 sierpnia 205 r., SA/Sz 404/04, odnosząc się do treści decyzji organu I instancji z dnia [...] r. oraz decyzji II instancji z dnia [...] r. stwierdził, że organ I instancji przyjął, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania, natomiast organ odwoławczy uznał, że istnieją przesłanki do wznowienia, lecz postępowanie byłoby zbędne gdyż i tak nie doprowadziłoby do zmiany decyzji będącej przedmiotem takiego postępowania. Z tym, że organ odwoławczy nie przedstawił żadnej argumentacji, która dawała podstawę do takiego stwierdzenia. W konsekwencji jak wskazał Sąd ostateczna decyzja kończąca postępowanie wznowieniowe nie odnosiła się do przesłanek wszczęcia takiego postępowania, poza stwierdzeniem, że strona nie brała udziału w postępowaniu zwyczajnym, w tym do terminów z art. 148 kpa, ani też nie zawierała merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia, do czego zobowiązuje przepis art. 149 § 2, a także art. 151 § 1 kpa. Poza tym Sąd stwierdził, że w postawie prawnej postanowienia organu I instancji o wszczęciu postępowania wznowieniowego powołano na art. 145 § 1 pkt 5 kpa, natomiast w decyzji organu odwoławczego z dnia [...]r. wskazano, że podstawa ta nie odpowiada przesłance powołanej we wniosku o wznowienie postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Zdaniem Sądu ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, co zdawało się wynikać w sposób domyślny z decyzji organu odwoławczego została wydana z naruszeniem prawa, gdyż nie brała w nim udziału strona skarżąca. Wynikało z tego, że organy obu instancji nie określiły w sposób jednoznaczny przesłanki wszczęcia postępowania wznowieniowego, a kwestia ta ma istotne znaczenie, ponieważ organ administracji jest związany żądaniem zawartym w podaniu i nie może z urzędu zmieniać jego kwalifikacji. W związku z tym Sąd wskazał, że organ odwoławczy wydając decyzję ostateczną w postępowaniu wznowieniowym powinien był przede wszystkim dokonać weryfikacji przesłanek wznowienia postępowania zakończonego uprzednio decyzją ostateczną i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Pomimo wyraźnie sformułowanych wskazań Sądu, co do dalszego toku postępowania organy obu instancji w przedmiotowej sprawie, nie dokonały weryfikacji przesłanek wznowienia. Przede wszystkim powinny były zgodnie z zaleceniem Sądu rozpoznać sprawę stosownie do treści złożonego wniosku. Należy podkreślić, że we wniosku z dnia [...] r. L. R. domagając się wznowienia postępowania stwierdziła, że postępowanie zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę instalacji [...] w mieszkaniu nr [...], zostało przeprowadzone na podstawie fałszywej opinii kominiarskiej. Jednocześnie wnioskodawczyni stwierdziła, że nie wyrażała zgody na wykonanie [...] w [...] w lokalu nr [...]. Wnioskodawczyni powołała się na art. 145 § 1 kpa, ale nie podała konkretnej podstawy (określonej w pkt 1 – 8 powołanego przepisu). Na wniosku złożonym w dniu [..] r., sporządzono odręczną notatkę o treści: "Wznowienie postępowania na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 ust. 1 pkt 5". Treść notatki wskazuje, że twierdzenie wnioskodawczyni, o tym, że decyzja została sporządzona na podstawie fałszywie sporządzonej opinii kominiarskiej dała organowi podstawę do przyjęcia, iż w sprawie wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wniosek zawierał też informację o braku zgody, czego jednak organ nie wziął pod uwagę, aczkolwiek stanowiło to, w kontekście całej treści wniosku podstawę do rozważenia, czy wnioskodawca brał udział w postępowaniu administracyjnym i nie wyraził zgody, czy też nie wyraził zgody, ponieważ nie brał udziału w sprawie. W każdym razie treść wniosku wymagała sprecyzowania i organ winien w tym celu zwrócić się wnioskodawcy, czego jednak nie uczynił, przyjmując podstawę wznowienia. Ponadto trzeba wskazać, że wznowienie postępowania, zgodnie z art. 147 kpa następuje z urzędu lub na żądanie strony. W sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu wznowienie następuje tylko na jej żądanie. Istotne jest więc stwierdzenie, czy wniosek o wznowienie składa strona. Na potrzebę badania tej kwestii wskazał organ odwoławczy w początkowej fazie postępowania w decyzji z dnia [...] r. uchylając decyzję organu I instancji. W dalszym toku postępowania znaczenie dokładnej analizy treści wniosku podkreślił Sąd administracyjny w powołanym wyżej wyroku, po ocenie zgodności z prawem decyzji Wojewody z dnia [...] r. Nr [...]. Natomiast w przedmiotowej sprawie, zarówno w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skupiono się na ocenie zasadności wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, ale pominięto kwestie podmiotowe postępowania, co należy ocenić jako naruszenie prawa, i nie wykonanie zaleceń sformułowanych przez Sąd administracyjny. W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy, należy uwzględnić w pełni wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 sierpnia 2005r., SA/Sz 404/04 i rozpoznać sprawę po uprzednim, wszechstronnym rozważeniu aspektów podmiotowych i przedmiotowych. Jest to tym bardziej istotne, że w dotychczasowym przebiegu postępowania, widoczna jest pewna nieporadność, zwłaszcza organu I instancji, w stosowaniu przepisów proceduralnych regulujących wznowienie postępowania. Dlatego Sąd mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.