I SA/Wa 324/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżona decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę miejską W. prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr [...]. Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz na podstawnie załączonych do akt dokumentów inwentaryzacyjnych, uznał, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa pozostawała wówczas w zarządzie Centrali Produktów [...] "[...]" w W. Okręgowej Dyrekcji w W. ustanowionym decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] stycznia 1969 r., nr [...]. W oparciu o tę decyzję Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w W. decyzją z dnia [...] listopada 1988 r., nr [...] ustalił opłatę roczną za zarząd działką nr [...]. Skoro sporne mienie nie należało w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, to nie mogło podlegać skomunalizowaniu z mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) na rzecz gminy miejskiej W. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. odwołało się Miasto W. W odwołaniu podniosło, że decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] stycznia 1969 r., nr [...] nie ustala, jak twierdzi Wojewoda, prawa zarządu do nieruchomości, lecz dotyczy ustalenia opłat z tytułu użytkowania terenu. Zatem nie stanowi dowodu na istnienie prawa zarządu. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienia prawa zarządu nieruchomością nie można domniemywać lecz musi ono wynikać wprost z decyzji bądź ustanowienia go w inny prawem przewidziany sposób. Rozpatrując powyższe odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że choć w aktach sprawy brak powołanej w rozstrzygnięciu Wojewody decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] stycznia 1969 r., to z treści decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] listopada 1988 r. ustalającej opłatę roczną za zarząd przedmiotową działką, wynika wyraźnie, że działka ta została wcześniej, w dniu [...] stycznia 1969 r. na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. przekazana [...] Przedsiębiorstwu Obrotu Produktami [...] "[...]" w W., w związku z czym nie mogła być przedmiotem komunalizacji. Skargę od powyższej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto W. wnosząc o jej uchylenie, załączając jednocześnie kopię decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] stycznia 1969 r., nr [...]. Zdaniem skarżącego wywodzenie z treści decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] stycznia 1969 r. zarządu jest nieuzasadnione, gdyż decyzja ta nie dotyczy ustanowienia po stronie przedsiębiorstwa państwowego tytułu prawnorzeczowego w postaci prawa użytkowania, lecz orzeka jedynie o wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania przez to przedsiębiorstwo terenu oznaczonego wówczas jako parcela nr [...]. Skarżący zauważył, że w związku z powyższym w niniejszej sprawie brak jest dowodu, że w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe posiadało do przedmiotowej nieruchomości tytuł prawny. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał jednocześnie, że z materiału dowodowego przedstawionego przez strony niniejszego postępowania i będącego przedmiotem postępowania odwoławczego wynikało, że sporna nieruchomość została przekazana Przedsiębiorstwu "[...]" w zarząd wcześniej wydaną decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] stycznia 1969 r., której kopię skarżący przedłożył dopiero łącznie ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ odwoławczy na etapie skargi skierowanej do Sądu nie może już prowadzić instancyjnego sprawdzania materiału dowodowego przekazanego łącznie ze skargą, ani podjąć w tym celu decyzji kasacyjnej. Ponieważ w toku prowadzonego postępowania odwoławczego w drugiej instancji zebrany materiał dowodowy wskazywał przewidziane prawem ustanowienie prawa zarządu przedmiotowym mieniem przez [...] Przedsiębiorstwo Obrotu Produktami [...] "[...]", oba organy miały obowiązek i rozstrzygnęły jak w decyzjach. W związku z powyższym, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny mienia w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 wspomnianej wyżej ustawy stanowi, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Kluczowym zagadnieniem w sprawie było ustalenie, czy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, czyli dnia 27 maja 1990 r., działka nr [...] stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe), a jeżeli tak, to w czyim pozostawała zarządzie. W tej zaś kwestii, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. Dokumentami w oparciu o które organy poczyniły swoje ustalenia jest decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] listopada 1988 r., ustalająca opłatę roczną za zarząd nieruchomością oraz karta inwentaryzacyjna przedmiotowej nieruchomości. Decyzja o ustanowieniu opłat za zarząd (mający charakter faktyczny) nie była według stanu prawnego obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym. Zarząd w sensie prawnym mógł powstać jedynie w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a więc na podstawie decyzji o przekazaniu gruntów w zarząd albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem właściwego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. W aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego by wynikał tytuł prawny do gruntu dla [...] Przedsiębiorstwa Obrotu Produktami [...] "[...]". Skoro [...] nie legitymował się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości to przyjąć należy, że działka [...] w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej nie należała do przedsiębiorstwa państwowego, ale do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlega komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Odnosząc się natomiast do znajdującej się w aktach karty inwentaryzacyjnej zauważyć należy, że nie została ona opatrzona żadną datą, co nie pozwala ustalić, czy potwierdzony tą kartą stan prawny działki [...] miał miejsce w dniu 27 maja 1990 r. W tej sytuacji uznać należy, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 kpa oraz art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).