II SA/Sz 12/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę W dniu [...] r., Spółka A., wystąpiła do Starosty [...] o wydanie na podstawie art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. z 2004r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) decyzji zezwalającej na udostępnienie części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], [...], posiadającej urządzoną księgę wieczystą nr [...], stanowiącej własność A. T., w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, wchodzących w skład Jej przedsiębiorstwa. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Starosta [...] odmówił Spółce A. wydania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...]. Wnioskodawca pismem z dnia [...]r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wojewoda decyzją z dnia [...]r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w sposób naruszający zasadę czynnego udziału strony - właściciela nieruchomości. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] decyzją z dnia [...]. Nr [...], na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) odmówił wydania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z wyżej wymienionej nieruchomości. Organ podniósł w uzasadnieniu decyzji, że w myśl art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), właściwy organ władny jest ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W rozpatrywanej sprawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł, zdaniem organu, znaleźć zastosowania, bowiem na przedmiotowej działce istnieją już urządzenia elektroenergetyczne, co potwierdziły oględziny dokonane przez organ w dniu [...]r., a wniosek dotyczył wyłącznie obsługi i eksploatacji tych urządzeń. W ocenie organu w niniejszej sprawie bezspornym jest, że przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na udostępnienie nieruchomości, cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt 2, ustawy o gospodarce nieruchomościami - budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, został zrealizowany. Organ podkreślił, że art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy sytuacji, w której realizacja celu publicznego ma dopiero nastąpić i decyzja w tym trybie nie może być wydana następczo, po faktycznym zaistnieniu ograniczenia korzystania przez właściciela z nieruchomości przez osobę trzecią. Administracyjne sankcjonowanie takiego stanu rzeczy jest w ocenie organu niedopuszczalne. Od niniejszej decyzji Spółka A. wniosła odwołanie do Wojewody . W uzasadnieniu odwołania Spółka A. podniosła, że mimo przeprowadzenia negocjacji z właścicielem nieruchomości do dnia wniesienia odwołania nie została uregulowana, w sposób zgodny z prawem kwestia dotycząca określenia zasad dalszego korzystania przez Spółkę A. z części terenu, na którym posadowiona jest stacja transformatorowa, co w konsekwencji stawia pod znakiem zapytania możliwość należytej obsługi i eksploatacji tego urządzenia. Strona skarżąca podała, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na zbycie przedmiotowej działki za cenę proponowaną przez Spółkę A., a cena zaproponowana przez An. T. jest nie do zaakceptowania. Dodatkowo skarżąca wskazała, że właściciel działki wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o rozbiórkę urządzeń infrastruktury energetycznej. Wobec tego realizacja wniosku skarżącej jest zasadna. Zdaniem skarżącej Spółki A. wydanie decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwoli na właściwą, odpowiadającą interesom Jej odbiorców realizację celu publicznego i wbrew twierdzeniom Starosty [...] zawartym w zaskarżonej decyzji, realizacją takiego celu jest również utrzymanie w odpowiednim stanie urządzeń już istniejących. W ocenie Spółki A.. tożsame stanowisko potwierdza również orzecznictwo, w tym m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r. (Sygn. akt III CZP 27/02). Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że przedmiotowa stacja transformatorowa, posadowiona jest na działce nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...]. Właścicielem tej działki jest A. T. Stacja transformatorowa została przekazana na majątek Spółki A, jako mienie poniemieckie i od 1945r. jest eksploatowana przez Spółkę A. i jej poprzedników prawnych. Budynek stacji jest murowany, wybudowany został w 1940r. i przyjęty do użytkowania w dniu [...]r. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 124 ustawy gospodarce nieruchomościami oraz po analizie stanu faktycznego sprawy uznał, że wniosek Spółki A. nie może zostać uwzględniony, skoro w niniejszej sprawie nastąpiła już realizacja celu publicznego. Organ stwierdził, że wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami został złożony po tym fakcie, a przedmiotowa nieruchomość została trwale zainwestowana. Decyzja, o której mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może być wydana następczo, po faktycznym zaistnieniu ograniczenia korzystania przez właściciela z nieruchomości przez osobę trzecią. W ocenie Wojewody wydanie decyzji uwzględniającej wniosek Spółki .A. nie byłoby zgodne z podstawowymi przesłankami dotyczącymi wywłaszczenia nieruchomości, a tym samym jego szczególnej formy, jaką jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Pełnomocnik Spółki A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, jako naruszających prawo. Pełnomocnik strony skarżącej Spółki A. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 124 ust. 1 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak jest w przedmiotowej sprawie "podstaw do ograniczenia korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na to, że postępowanie administracyjne dotyczy istniejących urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej umiejscowionych na nieruchomości, pomimo tego, że prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów uzasadnia wniosek, że ograniczenie korzystania z nieruchomości w trybie określonym w tym przepisie jest dopuszczalne także w przypadku inwestycji uprzednio zrealizowanych na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne"; 2) naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, art. 7 k.p.a. poprzez nie wykonanie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego w sprawie oraz art. 9 k.p.a., poprzez niewykonanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak i poprzez zaniechanie udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ dokonując interpretacji przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób nieuprawniony ograniczył się wyłącznie do reguł wykładni językowej, bez uwzględnienia wszystkich przepisów rozdziału 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym zwłaszcza przepisu art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 125 i art. 126 tejże ustawy, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z treści wskazanych powyżej przepisów nie wynika, iż niedopuszczalnym jest wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w sytuacji, gdy na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne jest już realizowana inwestycja w postaci budynku lub urządzenia służącego do dostarczania energii elektrycznej. Skarżąca wskazała ponadto, że z uwagi na to, iż w art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wyłączono zastosowania art. 124 ust. 1 ustawy uznać należy, że ograniczenie prawa własności może dotyczyć także nieruchomości, na których została uprzednio zrealizowana inwestycja w postaci urządzenia służącego do dostarczania energii elektrycznej. Pełnomocnik Spółki A. powołał się przy tym na pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r. (Sygn. akt III CZP 27/02) zgodnie z którym, uprzednie zrealizowanie inwestycji na nieruchomości w postaci na przykład stacji transformatorowej nie stanowi przeszkody do złożenia wniosku do właściwego starosty w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem pełnomocnika, podkreślenia wymaga również, że Spółka A. swoje obowiązki wykonuje na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, w związku z czym, będąc przedsiębiorstwem energetycznym, zajmującym się przesyłaniem i dystrybucją paliw lub energii do odbiorców, zobowiązana jest "utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji dostaw paliw lub energii w sposób ciągły i niezawodny oraz zapewnić wszystkim podmiotom świadczenie usług polegających na przesyłaniu paliw lub energii wydobywanych lub wytwarzanych w kraju". W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik Spółki A. podkreślił, że organ bezzasadnie przyjął, że podstawę prawną wniosku skarżącej stanowił przepis art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w konsekwencji czego błędnie uznał, iż z uwagi na to, że obowiązek udostępniania nieruchomości w celu wskazanym w dyspozycji niniejszego przepisu podlega egzekucji administracyjnej. Zdaniem skarżącej organ, w razie powzięcia wątpliwości co do treści żądania, powinien kierując się zasadą zawartą w art. 9 k.p.a. wezwać skarżącą do sprecyzowania wniosku, ewentualnie do złożenia uzupełniających wyjaśnień, czego zaniechał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania A. T. w piśmie z dnia [...]r., oświadczył, że działania Spółki A. prowadzą do zalegalizowania bezprawnego korzystania z Jego własności. Wskazał, że istnieje możliwość realizacji celu publicznego z pominięciem Jego działki, a mianowicie poprzez skorzystanie z działki o nr [...], która spełnia przesłanki i umożliwia realizacje celu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu, zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podstawę materialnoprawną wniosku strony skarżącej z dnia [...]r. o wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania części działki nr [...] będącej własnością A. T. w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na tej nieruchomości - stanowił przepis art. 124 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 261,poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z ust.1 tego przepisu, Starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej sygnalizacji, także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Z istoty zezwolenia z art. 124 o gospodarce nieruchomościami wynika, że może być ono wydane przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2005r., OSK 1216/04, LEX nr 176112). Niesporne jest w sprawie, że przedmiotowe urządzenie elektroenergetyczne – stacja transformatorowa znajdująca się na działce nr [...], została wybudowana wiele lat temu i od 1945r. jest eksploatowana przez stronę skarżącą. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, trafnie uznały organy orzekające w sprawie, że wniosek strony skarżącej z dnia [...]r. nie mógł być uwzględniony, skoro inwestycja celu publicznego – budowa stacji transformatorowej – jest zrealizowana, zatem nastąpiło już faktyczne ograniczenie korzystania przez właściciela z nieruchomości. Tak więc zarzut podniesiony w skardze o błędnej wykładni art. 124 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Sąd uznał za chybiony. Niezasadny jest również zarzut, naruszenia przepisów art. 6, 7 i 9 Kpa. Wbrew stanowisku strony skarżącej stan faktyczny sprawy niezbędny dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia został należycie ustalony, a organy działały na podstawie obowiązujących przepisów. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 9 Kpa, zaś strona skarżąca podnosząc ten zarzut nie wskazała na czym naruszenie jej zdaniem miałoby polegać. Zarzut naruszenia art. 124 ust.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest bezpodstawny i nie znajduje oparcia w treści decyzji. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej, organy orzekające w niniejszej sprawie nie powoływały się na przepis art. 124 ust.6 tej ustawy . Z przedstawionych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.