II SA/Sz 1007/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-05-30
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji i przyznając dodatek mieszkaniowy w wyższej kwocie, naruszyło prawo, w szczególności poprzez błędne zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych w zakresie ustalenia ryczałtu za brak ciepłej wody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało przepisy prawa, w tym rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, ustalając wysokość ryczałtu za brak ciepłej wody. Zarzut skarżącego o bezprawności działania organu był chybiony, ponieważ organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a przekonanie o konieczności stosowania korzystniejszego, ale nieobowiązującego przepisu, jest błędne. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyznał dodatek w określonej kwocie. Skarżący odwołał się, domagając się wyższej kwoty dodatku, argumentując, że rozporządzenie Rady Ministrów bezprawnie obniżyło ryczałt za brak ciepłej wody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało dodatek w wyższej kwocie, jednak skarżący nadal nie był zadowolony i wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie Konstytucji i prawa materialnego w zakresie ryczałtu.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi R. S. oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata B. S. kosztów pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata B. S. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu wynagrodzenia oraz kwotę [...] złotych z tytułu uzasadnionych wydatków za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy.
R. S. w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Koordynator Zespołu do spraw dodatków mieszkaniowych w Ośrodku Pomocy Rodzinie decyzją nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 7 ust.1, 1a i 5, art. 6 ust.1 i 10, art. 17 ust. i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i § 2 ust.1 pkt 1, § 2 ust.2, § 3 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) oraz upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...]r. – przyznał R. S. dodatek mieszkaniowy od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł miesięcznie, w tym ryczałt na zakup opału w kwocie [...] zł miesięcznie.
Organ I instancji ustalił, że wnioskodawca spełnia warunki wymagane do przyznania dodatku mieszkaniowego. Ze szczegółowego wyliczenia dodatku mieszkaniowego stanowiącego załącznik do decyzji wynika między innymi, że organ orzekający ustalił miesięczne wydatki na lokal w kwocie [...] zł z tego [...] % wydatków na powierzchnię normatywną lokalu po odliczeniu ryczałtu – [...] zł. Udział dochodów gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania ([...]%) co dało kwotę [...] zł. Tak więc dodatek mieszkaniowy wyniósł ([...] zł – [...] zł) kwotę [...] zł.
Odwołanie od tej decyzji wniósł R. S. domagając się przyznania dodatku mieszkaniowego w pełnej wysokości ( [...] %) tj. w kwocie [...] zł, zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych z pominięciem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, w którym bezprawnie obniżono ryczałt za brak instalacji ciepłej wody z [...] KWh na [...] KWh na osobę. Dlatego dodatek mieszkaniowy powinien być przyznany w kwocie [...] zł miesięcznie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 2-6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. S. – uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przyznało R. S. dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym ryczałt na zakup opału w kwocie [...] zł.
Kolegium w uzasadnieniu decyzji podniosło, że zgodnie z art. 6 Kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Następnie organ ten przytoczył treść przepisów art. 3 ust.1, art. 6 ust. 1 i ust.10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wskazał , że w oparciu o te przepisy i dowody zebrane w sprawie , wydatki gospodarstwa na lokal wyniosły [...] zł, wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wynoszą [...] zł. Tak więc dodatek mieszkaniowy jaki powinien otrzymywać R. S. wynosi [...] zł (przy czym szczegółowe wyliczenie dodatku zostało przedstawione przez organ odwoławczy
w załączniku do decyzji).
Ponadto, Kolegium odnosząc się do kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody wskazało, iż zgodnie z § 3 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r.
w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817), jeżeli lokal nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość [...] kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość [...] kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę. Lokal zajmowany przez stronę nie jest wyposażony w instalacją CW, dlatego doliczono ryczałt
w wysokości [...] zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. S. wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie kwoty pieniężnej równoważnej opłacie za [...] kilowatogodzin za brak centralnej ciepłej wody. Skarżący zarzucił, że zmniejszenia z [...] na [...] kilowatogodzin dokonano bezprawnie – z naruszeniem Konstytucji art. 92 ust.2 – rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszakowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło do stwierdzenia przez Sąd, że decyzja prawa nie narusza
Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określone zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 20 maja 1996r., sygn. akt OPK 12/96/ONSA 1997, z.1,poz. 10) stwierdził, że "prawny charakter dodatku mieszkaniowego można najogólniej określić jako szczególne świadczenie pieniężne wypłacane przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich lub żadnych dochodach, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków za zajmowany lokal mieszkalny".
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego, stanowiąc w art. 2 katalog osób, którym dodatek ten przysługuje, a także od kryterium dochodowego (art. 3) oraz od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5).
W ocenie Sądu nie budzą żadnych wątpliwości ustalenia organów, że skarżący spełnia przesłanki do otrzymana dodatku mieszkaniowego.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, kierując się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006r. sygn. P.4/05, w którym Trybunał stwierdził, że § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r.
w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) dotyczący ograniczenia do 90 % wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego jest niezgody z art. 6 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz z art. 92 ust.1 Konstytucji R.P., do obliczenia kosztów ponoszonych z tytułu najmu i opłat, prawidłowo przyjął wydatki w wysokości 100%, i tym samym orzekł, iż należny skarżącemu dodatek mieszkaniowy wynosi [...] złotych.
Odnosząc się do zarzutu skargi podnieść należy, że zgodnie z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa .
Źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust.1 Konstytucji RP).
W dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) stanowiące w § 3 ust.2 "jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony
w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka rodziny".
Chybiony jest zatem zarzut stawiany skargą o bezprawności działania organu.
Przekonanie skarżącego, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, skoro wcześniejszy akt wykonawczy określał korzystniejszy ryczałt ([...] kilowatogodzin), jest błędne.
W prawie administracyjnym co do zasady nie obowiązuje bowiem reguła stosowania przepisu dającego stronie korzystniejsze uprawnienie, jeżeli przepis ten nie obowiązuje w chwili orzekania
W ocenie Sądu, ustalenie wysokości ryczałtu należy do kompetencji Rady Ministrów działającej na podstawie upoważnienia ustawowego, a z treści ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawierającej to upoważnienie nie wynikają takie normy, które ograniczałyby prawodawcę w kształtowaniu wysokości tego ryczałtu w zależności od aktualnie realizowanej polityki społeczno-gospodarczej i założeń pomocy społecznej państwa.
W tym stanie sprawy, nie dopatrując się zarzucanych skargą naruszeń, jak też innych naruszeń w ramach oceny z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze m.) oddalił skargę.
Orzeczenie o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy oparte zostało o przepisy art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust.1 pkt "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło