II SA/Gd 216/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia 04 października 2006r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) odmówił M. L. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P. M. Organ ustalił, że P. M. jest uczniem klasy pierwszej Szkoły Podstawowej i przebywa w Ośrodku Szkolno Wychowawczym w W. od poniedziałku do piątku. Wobec zapewnienia dziecku całodobowej opieki przez 5 dni w tygodniu, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Od powyższej decyzji M. L. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała, iż przedmiotowy ośrodek, w którym został umieszczony jej syn, nie zapewnia całkowitej uczniom, ponieważ jest placówką oświatową a nie opiekuńczo wychowawczą. Podniosła ponadto, że jest zobowiązana do dowożenia dziecka, zapewnienia całkowitego utrzymania oraz stawienia się po dziecko na każde wezwanie w razie jego choroby lub niedyspozycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 17 stycznia 2007r. wydaną na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO ustaliło, że dziecko odwołującej P. M. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie rehabilitacji i edukacji oraz koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto jak wynika z załączonego do wniosku zaświadczenia wystawionego przez Ośrodek Szkolno Wychowawczy w W., dziecko jest uczniem klasy pierwszej szkoły podstawowej i przebywa w internacie od poniedziałku do piątku. Tym samym według SKO przebywa w palcówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. W ocenie Kolegium z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 b ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że nie faktyczna ilość dni przebywania dziecka w ciągu tygodnia w placówce decyduje o uprawnieniach do świadczenia pielęgnacyjnego, lecz ilość dni, w których istnieje możliwość zapewnienia przez placówkę całodobowej opieki. Od powyższej decyzji M. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, iż Ośrodek Szkolno Wychowawczy w W. jest placówką oświatową przygotowaną do kształcenia i rewalidacji dzieci głuchych z zakresu surdopedagogiki i surdologopedii. Placówka ta podlega Ministrowi Edukacji Narodowej i nie zabezpiecza całkowitej opieki uczniom w myśl rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. Nr 37, poz. 331). Ośrodek nie zabezpiecza również całej strony rehabilitacyjno-medycznej dziecku skarżącej. Skarżąca w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia dziecka jest zmuszona odebrać go z przedmiotowego ośrodka i dalsze leczenie odbywa się w miejscu stałego zamieszkania. Podała, iż przywozi syna w poniedziałek, a odbiera go w piątek i jest zobowiązana do jego całkowitego utrzymania. W ocenie strony skarżącej przedmiotowego ośrodka nie można uznać za placówkę zapewniająca całkowitą opiekę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga M. L. nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu oraz stosownie do zapisu art. 3 pkt 9 wymienionej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w warunkach określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a równocześnie dziecko nie ukończyło 16 roku życia i legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Warunkiem koniecznym przyznania omawianego świadczenia jest także ustalenie, że matka lub ojciec, opiekun faktyczny albo opiekun prawny dziecka rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tzn. legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie w dalszej części omawianego przepisu ustawodawca wprowadził wyłączenia co do możliwości uzyskania przedmiotowego świadczenia. W ustępie 5 pkt 2 b przewidziano, iż świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Z bezspornych okoliczności sprawy wynika, iż syn skarżącej P. M. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie rehabilitacji i edukacji oraz koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (vide: orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia 16 grudnia 2005r.). Dziecko wymaga również kształcenia specjalnego (vide: orzeczenie z dnia 28 sierpnia 2006 r. wystawione przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w T.). Jest uczniem klasy pierwszej szkoły podstawowej i przebywa w Ośrodku Szkolno Wychowawczym w W. od poniedziałku do piątku. Ośrodek ten, przy którym znajduje się internat, zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu (vide: zaświadczenie z dnia 11 września 2006r. i pismo z dnia 19 października 2006r. wystawione przez Ośrodek Szkolno Wychowawczy w aktach administracyjnych I i II instancji). W świetle powyższych niespornych okoliczności uznać należy, iż dokonane przez organ ustalenia znajdują są prawidłowe. Prawidłowa i zgodna z przepisem art. 80 kpa jest ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego. Również w zakresie zastosowania przepisu prawa materialnego dokonanego przez organy obu instancji nie stwierdzono nieprawidłowości, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Organy administracji w sposób prawidłowy dokonały interpretacji i zastosowały przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy podzielił przyjętą w zaskarżonej decyzji wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznając, że sytuacja skarżącej mieści się w dyspozycji wymienionego przepisu. Wskazać należy, że przesłanką wyłączającą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest okoliczność, czy placówka, w której przebywa dziecko zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, a nie sytuacja faktyczna związana z okresem rzeczywistego przebywania dziecka w placówce, na którą powoływała się skarżąca w skardze oraz w toku postępowania administracyjnego. Powyższa wykładnia omawianego przepisu nawiązuje do utrwalonej w orzecznictwie sądowym wykładni uprzednio obowiązującego przepisu art. 27 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze zm.), który wskazywał analogiczne przesłanki odmowy przyznania zasiłku stałego, zastąpionego w obecnie obowiązującej ustawie o świadczeniach rodzinnych przez świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2003r., sygn. akt I SA 1968/03 nie publ., wyrok SN z dnia 31 lipca 2003r., III RN131/02, OSP z 2004r., Nr 9, poz. 110). Nietrafne są zarzuty skargi odnoszące się zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. Nr 37, poz. 331). Wskazać należy, że wymienione wyżej rozporządzenie regulujące organizację oraz sposób działania całodobowych placówek opiekuńczo-wychowawczych wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 81 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703). Placówki te zapewniają opiekę i wychowanie dzieciom całkowicie lub częściowo pozbawionym opieki rodziców oraz dzieciom niedostosowanym społecznie i mają charakter jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie odwołuje się do pojęcia "placówki opiekuńczo-wychowawczej" o jakiej mowa w art. 80-81 ustawy o pomocy społecznej, posługując się bardziej ogólnym pojęciem "placówki zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu". Przepisy ustawy o świadczenia rodzinnych nie zawierają definicji placówki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b. Wykładnia językowa prowadzi natomiast do wniosku, iż może być to każda placówka, zatem również szkolno wychowawcza, z wyjątkiem zakładu opieki zdrowotnej, o ile spełnia warunek całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu, a dziecko przebywa w niej w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji i rehabilitacji. Jest zaś w sprawie niesporne, że w tym właśnie celu: kształcenia i rewalidacji zostało umieszczone dziecko skarżącej w przedmiotowej placówce szkolno wychowawczej. Natomiast podnoszona przez skarżącą kwestia odpłatności za pobyt dziecka w wymienionej placówce nie stanowi warunku wyłączającego zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił. Zarządzenie: 1. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć skarżącej, 2. akta przedłożyć za 46 dni