III SAB/Gd 17/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Felicja Kajut ( spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w przedmiocie wystąpienia z wnioskiem o zgodę na pobyt tolerowany cudzoziemca postanawia odrzucić skargę. III SAB/Gd 17/06 U z a s a d n i e n i e A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] polegającą na niewystąpieniu przez ten organ do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany w związku z niemożnością wykonania decyzji o wydaleniu go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadzie art. 97 pkt 2 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit.b) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695). Niewystąpienie przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z takim wnioskiem, w związku z niemożnością wykonania decyzji o wydaleniu skarżącego z terytorium RP stanowi naruszenie cytowanych wyżej przepisów, tym samym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący przebywa w areszcie w celu wydalenia od 11 miesięcy i że wydawano wobec niego kolejne decyzje o wydaleniu z terytorium RP, jednak w związku z faktem nieposiadania obywatelstwa żadnego państwa, jak również nieposiadaniem dokumentów tożsamości, decyzja o wydaleniu skarżącego jest niewykonalna ( ostatnia została wydana w dniu 20 grudnia 2005r.). Zdaniem skarżącego ww. decyzja jest, z uwagi na wskazane powyższej okoliczności, niewykonalna ze względów technicznych. Świadczą też o tym podejmowane przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] działania zmierzające do ustalenia danych osobowych skarżącego, które okazały się bezskuteczne. Mając to na uwadze skarżący zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z prośbą o wystąpienie do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany w związku z niemożnością wykonania decyzji o wydaleniu go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadzie art. 97 pkt 2 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit.b) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W pismami z dnia 22 czerwca 2006r. i 20 lipca 2006r. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] poinformował skarżącego o braku podstaw do wystąpienia z wnioskiem do Wojewody [...]. Organ uzasadnił swoje stanowisko faktem utrudniania przez skarżącego postępowania zmierzającego do wydalenia do z Polski, z czym skarżący się nie zgadza. Zdaniem skarżącego, w sytuacji, gdy decyzja o wydaleniu go nie może być wykonana, zadaniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Polski jest podjecie działań mających na celu zgodne z prawem zorganizowanie dalszego pobytu skarżącego na terytorium Polski, w oczekiwaniu na wykonanie decyzji o wydaleniu. Utrzymywanie obecnego stanu rzeczy spowoduje, że skarżący będzie przebywał w Polsce nielegalnie, co może spowodować kolejne umieszczenie go w areszcie w celu wydalenia, co nie jest zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona. W końcu skarżący wskazał, że jego pismo z dnia 10 lipca 2006r. skierowane do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] należy uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o jej oddalenie. Organ stwierdził, powołując się treść art. 97 pkt 2 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit.b) ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, że decyzja o wydaleniu skarżącego z terytorium RP nie została wykonana tylko i wyłącznie z przyczyn leżących po stronie skarżącego, bowiem świadomie utrudniał on postępowanie w celu wydalenia podając nieprawdziwe dane osobowe, które były niezbędne do wystawienia dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy. Dalej wskazano, że organ wykonujący decyzję o wydaleniu może wystąpić z wnioskiem do wojewody o wydanie zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit.b) powołanej wyżej ustawy, jednak przepisy ustawy nie dają cudzoziemcowi uprawnienia do żądania od organu wystąpienia z takim wnioskiem. Organ wskazał również, że nie pozostaje w bezczynności bowiem wszechstronnie przeanalizował stan sprawy i dwukrotnie udzielił skarżącemu na piśmie odpowiedzi. W końcu, odnosząc się do wskazanej w skardze podstawy jej wniesienia, tj. art. 3 § 2 pkt 4 i 8 oraz art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że skarga winna ulec odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący dopełnił wymogu, który musiał poprzedzać wniesienie skargi na bezczynność, a mianowicie skierował do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] pismo, które, z uwagi na jego treść, należało uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dokonując oceny powyższego, jak również przesłanych przez organ akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga dotyczy sprawy, która nie należy do katalogu spraw wymienionych w cytowanym wyżej przepisie. Sąd dokonał tej oceny zwłaszcza z punktu widzenia treści art. 3 § 2 pkt 4) w związku z art. 3 § 2 pkt 8) p.p.s.a. tj. czy czynności, o których mowa w skardze nie należą do innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ratio legis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji i postanowień (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.), polega na umożliwieniu tej kontroli - działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia., a dotyczą praw i obowiązków podmiotów o charakterze publicznoprawnym (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, W-wa 2005, s. 59). Wskazuje się również, że akt lub czynność, na które służy skarga do sądu administracyjnego muszą być podejmowane w indywidualnej sprawie, winny być zatem skierowane do indywidualnie oznaczonego podmiotu i dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04 stwierdził, że : " musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku." ( opubl. ONSAiWSA 2004/2/30 ). Odnosząc powyższe do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący upatruje bezczynności organu w braku podjęcia działań, o których mowa w art. 104 ust. 1 pkt 1 lit.b) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695). Przepis ten stanowi, że zgody na pobyt tolerowany udziela wojewoda na wniosek organu zobowiązanego do wykonania decyzji o wydaleniu, gdy wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu lub od cudzoziemca. Czynność organu polega w tym przypadku na wystąpieniu z wnioskiem o wszczęcie postępowania, którego przedmiotem jest wyrażenia zgody na pobyt tolerowany przez inny organ. Nie jest to zatem czynność noszącą cechy, o których była mowa wcześniej, nie ma więc charakteru czynności administracyjnej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponieważ żądanie skargi nie należy do katalogu spraw poddanych właściwości sądu administracyjnego, skarga jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).