II SA/Wa 313/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-29
Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Kwiecińska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jeśli ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy przewiduje dla niego prawo do lokalu mieszkalnego lub pomoc w budownictwie mieszkaniowym?Ratio decidendi
Emerytowanemu funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Prawo do równoważnika za remont nie wchodzi w skład prawa do lokalu mieszkalnego ani pomocy w budownictwie mieszkaniowym, które są świadczeniami przysługującymi w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Równoważnik za remont stanowi odrębny przywilej finansowy, związany z osobą funkcjonariusza i zajmowanym lokalem, który nie jest objęty przepisami dotyczącymi zaopatrzenia emerytalnego.Stan faktyczny
Skarżący, Z. R., emerytowany funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, złożył skargę na decyzję Szefa ABW utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania mu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że emerytowanemu funkcjonariuszowi przysługuje jedynie prawo do lokalu lub pomoc w budownictwie mieszkaniowym, a nie równoważnik za remont. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów oraz brak uzasadnienia faktycznego decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Piotr Kraczowski, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. - oddala skargę -
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu od[...]., wydaną na podstawie art. 2 pkt 2 lit.c, art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.).
Uzasadniając decyzję ostateczną organ wskazał, że Z. R. jako funkcjonariuszowi zwolnionemu w dniu [...]ze służby i uprawnionemu do policyjnej emerytury zgodnie z regulacją przewidzianą w ramach zaopatrzenia emerytalnego nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Jak wynika bowiem z art. 29 i 30 powołanej ostatnio ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), emerytom (rencistom) policyjnym zapewnia się pomoc jedynie w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego bądź pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Emeryt (rencista) policyjny nie posiada natomiast uprawnień do uzyskania innych świadczeń mieszkaniowych, które na mocy art. 105 i 106 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) przysługują funkcjonariuszom, a nie zostały wymienione w art. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
W skardze do Sądu Z. R., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i obciążenie organu kosztami postępowania.
Wnoszący skargę zarzucił zaskarżonej decyzji:
• błędne zastosowanie art. 2 pkt 2 lit. c i art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), poprzez błędne uznanie, że na ich podstawie nie przysługuje emerytowi i renciście policyjnemu równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego,
• naruszenie art. 107 kpa przez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, tj. niepodanie dowodów, na których oparł się przy wydaniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący jako argument wadliwej interpretacji przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wskazuje na wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA 2246/01, według którego przepis art. 29 tej ustawy nie ogranicza prawa emeryta policyjnego jedynie do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego. W związku z uprawnieniem do lokalu mieszkalnego przewidzianym w tym przepisie emeryci i renciści Państwowej Straży Pożarnej mają także w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby prawo do świadczeń związanych z tym lokalem. Do ustalenia tych uprawnień będą miały odpowiednio zastosowanie przepisy dotyczące lokali mieszkalnych przeznaczonych dla funkcjonariuszy czynnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 105 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem członków rodziny, oraz jego uprawnień wynikających z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 111.
Nie wszystkie uprawnienia związane z lokalem mieszkalnym, jakie przysługują funkcjonariuszom pełniącym służbę, przysługują w ramach zaopatrzenia emerytalnego. Takim prawem, którego nie może realizować funkcjonariusz po przejściu na emeryturę, jest prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Wynika to zarówno z treści powołanego wyżej przepisu art. 105 ustawy o ABW, który ogranicza prawo do tego równoważnika wyłącznie do czynnych funkcjonariuszy i nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi bądź renciście tej formacji, jak też z przepisów ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, która reguluje sytuację funkcjonariuszy zwolnionych ze służby. Przepis art. 2 pkt 2 lit. c tej ustawy stanowi, że funkcjonariuszowi, który przeszedł na emeryturę, przysługuje w ramach zaopatrzenia emerytalnego prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Zasady realizacji tego przepisu określa art. 29 i 30 ustawy. W myśl art. 29 funkcjonariusz uprawniony do emerytury na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ma prawo do lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast art. 30 stanowi, iż emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.
W ocenie Sądu, prawo do równoważnika za remont lokalu nie wchodzi w skład prawa do lokalu mieszkalnego, czy też prawa do pomocy w budownictwie mieszkaniowym w rozumieniu powołanych wyżej przepisów.
Należy wskazać, że uprawnienie funkcjonariusza ABW (emeryta policyjnego) do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 102 ustawy o ABW jest powiązane z przesłanką niezaspokojenia jego potrzeby mieszkaniowej.
Ekwiwalent pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ma zaś charakter prawnego przywileju finansowego, związanego z osobą funkcjonariusza i z zajmowanym przez niego lokalem, a co istotne dotyczy on również remontów w mieszkaniach, które nie pozostają w dyspozycji ABW, a użytkowane są na innej podstawie prawnej niż decyzja administracyjna o jego przydziale.
Jeśli chodzi natomiast o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu to uwarunkowana jest ona tylko taką sytuacją, w której funkcjonariusz (odpowiednio emeryt policyjny) spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 102 ustawy o ABW, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast, jeśli ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej przez art. 104 ust. 1 powołanej ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 102 ust. 1 ustawy o ABW. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (określonej w art. 108 ust. 1 wspomnianej ustawy), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art.104 ustawy o ABW.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że nieuprawniona jest wykładnia rozszerzająca przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w szczególności art. 29 i 30 w związku z art. 105 ustawy o ABW polegająca na przyjęciu, że w skład prawa do lokalu lub też pomocy w budownictwie mieszkaniowym, które przysługują emerytowi policyjnemu wchodzi równoważnik za remont lokalu.
Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA 2246/01, należy wyjaśnić, że nie dotyczy on przedmiotu rozpoznawanej sprawy, gdyż rozstrzyga w sprawie przyznania prawa do równoważnika za brak lokalu.
W ocenie Sądu zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, organ winien odnieść się oraz powołać w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisy regulujące kwestię przyznania funkcjonariuszom ABW równoważnika pieniężnego za remont lokalu, w szczególności art. 104 § 1 i 105 w związku z art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.). Niewątpliwie bowiem oceniając uprawnienia skarżącego do tegoż równoważnika należało wziąć pod uwagę także przepisy wskazanej ustawy. Uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Ponadto zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d tej ustawy skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło