VI SA/Wa 625/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy o nałożenie kary pieniężnej do ponownego rozpoznania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania pani M.S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] o nałożeniu na w/w przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 2100 (dwóch tysięcy stu) złotych, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 61 ust. 1 i 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515), art. 13 g ust. 1 oraz art. 40 c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.), lp. 7 pkt 6 lit. b, lp. 7 pkt 7 lit. d), Ip. 9 pkt 5 załącznika do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2005 r., Nr 179, poz. 1486). Podstawę faktyczną decyzji stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] sierpnia 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości P. zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] prowadzony przez Pana J. S.. Po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową o 0,44 tony (nacisk na oś wynosił 10,44 tony) oraz na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójną oś w naczepie o 1,43 t (nacisk na oś wynosił 25,43 tony). Stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 2,31 (rzeczywista masa całkowita wynosiła 42,31 tony). Powyższe potwierdzają załączone do akt sprawy protokół kontroli oraz protokół z ważenia pojazdu. Z uwagi na powyższe na stronę nałożona została kara pieniężna w łącznej wysokości 2700 złotych, przy czym w sentencji decyzji kara ta została sprecyzowana na kwotę 2100 złotych. Organ I instancji w trybie oczywistej omyłki – postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. sprostował kwotę nałożonej kary z 2100 złotych na 2700 złotych i decyzja takiej treści została doręczona stronie. W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżąca nie kwestionowała ustaleń dokonanych podczas kontroli. Podnosił, iż organ I instancji złamał zasady postępowania administracyjni pomijając ważne okoliczności w sprawie oraz dowody przedłożone przez stronę niniejszego postępowania. Odwołująca się żądała przeprowadzenia dowodu z dokumentów potwierdzających wagę załadowanego materiału. Stwierdziła również, że z racji na fakt, iż pojazd zarejestrowany był przed dniem 13 marca 2003 r. jego dopuszczalna masa całkowita może wynosić 42 tony. Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał przede wszystkim na nieścisłości między sentencją orzeczenia, a uzasadnieniem prawnym i faktycznym. Stwierdził, że z protokołu kontroli, jak również z uzasadnienia decyzji nr [...] wynika, iż strona dopuściła się 3 naruszeń za które została ukarana 3 sankcjami w wysokości odpowiednio: 300 złotych, 1800 złotych, 600 złotych, na łączną sumę 2700 złotych. W sentencji decyzji wydanej w I instancji zawarte jest stwierdzenie "nakłada się karę pieniężną w kwocie 2100 PLN" określone także słownie na kwotę "dwa tysiące sto złotych 0/100". Organ II instancji nie miał pewności co do przyczyny nałożenia kary pieniężnej w ustalonej wysokości 2100 złotych, uchylił zaskarżoną decyzję w całośći i przekazał decyzję do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uznał postanowienia w sprawie sprostowania w decyzji oczywistej omyłki pisarskiej jako wyjaśnienia powyższego, gdyż sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego powinna wynikać z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. W szczególności, oczywista omyłka to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. W orzecznictwie NSA utrwalony został pogląd, iż instytucja sprostowania określona w art. 113 k.p.a. dotyczy jedynie błędów i omyłek o charakterze nieistotnym, zatem stosując ten przepis nie można zmienić najistotniejszego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest sentencja, w niej bowiem jest wyrażona wola organu. Niezależnie od powyższego, polemizując z argumentami merytorycznymi zawartymi w odwołaniu, organ II wskazywał, że odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Za przewóz drogowy odpowiada przewoźnik, a nie załadowca, stąd za wszelkie naruszenia związane z wykonywanymi przewozami również odpowiedzialność spoczywa na przewoźniku. Z podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli wynika, iż wynik pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej wykazał "nienormatywność" zespołu pojazdów. Podkreślił, że funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając urządzeń, które posiadają ważną legalizację Urzędu Miar za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych. Z kolei w nawiązaniu do żądania skarżącego przeprowadzenia dowodu z dokumentu wywozowego stwierdził, iż organ kontrolny dokonuje kontroli parametrów tylko i wyłącznie na podstawie danych wynikających z przeprowadzonego ważenia pojazdu lub zespołu pojazdów. Dokumenty okazane przez kierowcę w trakcie kontroli drogowej odnoszące się do masy całego pojazdu lub masy samego ładunku nie są wiarygodnym dowodem potwierdzającym stan faktyczny, gdyż nie muszą odzwierciedlać rzeczywistej masy pojazdu w danej chwili. Okazane dokumenty, w których zawarte są informacje dotyczące masy ładunku lub masy całego pojazdu mogą potwierdzać ich rzeczywistą masę w chwili dokonywania załadunku - niejednokrotnie w długim odstępie czasowym od kontroli drogowej - stąd nie można w oparciu o nie przeprowadzać badania normatywności pojazdu. Poziom masy pojazdu od momentu załadunku i pierwotnego zważenia w siedzibie załadowcy mógł ulec zmianie poprzez np. dodatkowy załadunek lub częściowy rozładunek przewożonego materiału. Organ II instancji stwierdził, że zaskarżoną decyzję z przyczyn ujętych na wstępie, a nie ze względu na słuszność merytorycznych argumentów strony. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pani M. S. wnosiła o uchylenie decyzji w całości z uwagi na: - wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a co za tym idzie zastosowanie przepisu § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262 ze zm.) - wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa procesowego poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz pominięcie w zastosowaniu przepisu prawa materialnego, a więc odpowiednio, naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z § 57 ust. 3 Rozporządzenia, - wydanie jej w oparciu, jedynie o wadliwe zastosowanie przez Organ I instancj przepisu art. 113 k.p.a. dotyczącego faktycznie Postanowienia [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki a nie samej Decyzji oraz podstaw jej wydania. Skarżąca domagała się nadto zasądzenia kosztów postępowania. Wskazywała na fakt, że Wojewódzki Inspektor wydał postanowienie nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki zawartej w wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] października 2006 r. nr [...], przy czym jako adresat tej decyzji w postaci przed sprostowaniem, nigdy jej nie otrzymał, więc nie wie co tak naprawdę było w niej prostowane. Innymi słowy organ wydał decyzję z błędem, nie przesłał jej we właściwym czasie i formie prawem przewidzianej na adres strony, a później poprawił wadliwą decyzję postanowieniem i dopiero wówczas przesłał postanowienie wraz z decyzją, w której błąd pisarski poprawiany na mocy wydanego postanowienia, został po prostu fizycznie przedrukowany komputerową czcionką w treści decyzji i doręczony stronie wraz z postanowieniem. Zarzuciła, że organ I instancji pominął stronę w postępowaniu, zaś organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpoznania pominął merytoryczne argumenty strony podniesione w odwołaniu. W szczególności wskazywała na cytowany wyżej § 57 ust. 3, § 61 rozporządzenia stanowiące, że pojazd zarejestrowany po raz pierwszy przed dniem wejścia w życie rozporządzenia może nie spełniać wymagania, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b. Innymi słowy pojazd poddany kontroli spełnia wymogi dla uznania jego dopuszczalnej masy całkowitej w wartości 42 t, zaś Główny Inspektor do tej kwestii nie odniósł się ani też nie zajął konkretnego stanowiska, udzielając wymijającej odpowiedzi. Z niezrozumiałym uporem twierdził, że dla kontrolowanego pojazdu przewidziana masa całkowita wynosi 40 t, pomijając przepis § 57 ust. 3 Rozporządzenia i zapisy w dowodzie rejestracyjnym odnośnie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Przedstawia inny stan faktyczny sprawy niż dotychczas ustalony przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Do zarzutów nie ustosunkował się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione, mając na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02., Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) stanowiącą, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje w części, którą strona kwestionuje, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy, stąd skarga jest nieuzasadniona. Uchylając decyzję organu I instancji organ odwoławczy wyeliminował ją z obrotu prawnego. Zatem postępowanie administracyjne wróciło do stanu sprzed wydania decyzji i strona może w pismach procesowych zgłaszać uwagi merytoryczne i wnioski dowodowe, jak i zarzuty dotyczące postępowania administracyjnego. Okoliczności te muszą być wzięte pod uwagę i rozważone w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. 5 Na tym etapie postępowania polemika z wynikami ważenia, w jaką wdał się organ odwoławczy, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem sprawa de facto wraca do orzekania przed organem I instancji. Sąd podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu odwoławczego wobec rozbieżności pomiędzy sentencją decyzji z [...] października 2006 r., a jej uzasadnieniem w przedmiocie wysokości nałożonej kary oraz niemożnością sprostowania tych rozbieżności postanowieniem. Rozstrzygniecie to jest trafne tym bardziej, że strona nie otrzymała decyzji z "omyłkowo" nałożoną karą 2100 zł ani postanowienia "prostującego oczywistą omyłkę". Uchybienia procesowe były zatem przyczyną wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej przez stronę decyzji I instancyjnej. Zarzuty merytoryczne mogą być przedstawiane dopiero po usunięciu powyższych uchybień. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.