IV SA/Gl 1034/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją: a) decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. nr [...], b) decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. nr [...], c) decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. nr [...], d) postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...]; e) postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. orzekł o niestwierdzeniu u T. W. choroby zawodowej – [...] spowodowanego [...]. W odwołaniu T. W. wniósł o zmianę powyższej decyzji na jego korzyść, zwracając uwagę na występujący u niego [...] oraz wykonywanie pracy w [...]. Na skutek tego odwołania organ I instancji w trybie art. 132 § 2 wydał kolejne dwie decyzje. Pierwszą, z dnia [...] r., uchylił pierwotną decyzję, a drugą, z dnia [...] r., ponownie nie stwierdził u strony przedmiotowej choroby zawodowej. Na skutek odwołania T. W. od tej ostatnio wymienionej decyzji, zaskarżoną decyzję Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję I instancji, nie dopatrując się przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. W. zakwestionował wynik postępowania administracyjnego, uznając go za krzywdzący. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.), określonego dalej jako ppsa, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Przytoczenie tego przepisu jest niezbędne bowiem w niniejszej sprawie Sąd właśnie z urzędu dopatrzył się w wydanych w jej ramach rozstrzygnięciach administracyjnych kwalifikowanych wad, powodujących ich nieważność. Otóż zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję wydaną w trybie art. 132 Kpa. Przepis ten przewiduje możliwość wydania przez organ I instancji nowej decyzji tylko wówczas, gdy uzna, że odwołanie strony od dotychczasowej decyzji zasługuje w całości na uwzględnienie. Ta nowa decyzja musi więc w całości odpowiadać żądaniu strony. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznanej sprawie, bowiem organ I instancji ponowił negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie o niestwierdzeniu choroby zawodowej. Zastosowanie trybu z art. 132 Kpa było więc niedopuszczalne. Decyzje obu instancji zapadły zatem z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje ich nieważność z mocy art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Dla końcowego załatwienia sprawy niezbędne jest również skontrolowanie poprzedzających te decyzje rozstrzygnięć administracyjnych. Jak już wcześniej wskazano w trybie art. 132 organ I instancji wydał dwie decyzje. Pierwsza z nich z dnia [...] r., ograniczyła się do uchylenia pierwotnej decyzji, co także było niedopuszczalne. Art. 132 Kpa pozwala na uchylenie dotychczasowej decyzji tylko wtedy, gdy takie rozstrzygnięcie w całości uwzględnia odwołanie strony. W niniejszym przypadku skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej, w związku z czym samo uchylenie poprzedniej decyzji nie stanowiło uwzględnienia jego odwołania. Dopuszczalna była zatem jedynie decyzja zmieniająca poprzednią przez stwierdzenie choroby zawodowej. Jeżeli zaś organ nie znajdował do tego przesłanek to jego obowiązkiem było przekazanie sprawy organowi odwoławczemu. W żadnym razie art. 132 Kpa nie służy do uzupełniania przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego. Powyższe okoliczności powodują nieważność decyzji z dnia [...] r. Nieważność pozostałych aktów administracyjnych wymienionych w sentencji wyroku wiąże się natomiast z kwestią właściwości organów administracyjnych. Zgodnie z art. 19 Kpa organ administracyjny obowiązany jest z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Naruszenie przepisów dotyczących tej właściwości stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych ... ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ) właściwość miejscową organu sanitarnego właściwego w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy w przypadku, gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest prowadzona w tej siedzibie. Organ, do którego podanie wniesiono, który uzna swą niewłaściwość w sprawie zobowiązany jest, w myśl art. 65 § 1 Kpa, przekazać je niezwłocznie do organu właściwego, wydając stosowne postanowienie, na które służy zażalenie. Odnosząc wskazaną regulację prawną do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy wpierw wskazać, iż z akt sprawy, a także akt tut. Sądu o sygn. IVSA/Gl 738 i 739/06 wynika, że podejrzenie choroby zawodowej narządu [...] skarżącego zgłoszono Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w K., który wszczął postępowanie w sprawie. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w B.. Na to postanowienie T. W. wniósł zażalenie, które jednak zostało pominięte i sprawa została przekazana do B.. Organy obu instancji, które wydały w sprawie decyzje, także nie zwróciły uwagi na niezakończone postępowanie zażaleniowe dotyczące właściwości i zamiast przekazać akta organowi odwoławczemu właściwemu do rozpatrzenia tego zażalenia, wydawały własne rozstrzygnięcia odnoszące się do kwestii właściwości. Było to niedopuszczalne przed rozstrzygnięciem dotyczącym owego zażalenia, na które to rozstrzygnięcie służy zresztą skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji przedwczesne było więc także merytoryczne załatwienie sprawy, co nastąpiło decyzją z dnia [...] r. Zaistniała zatem przesłanka stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz wymienionych w sentencji wyroku postanowień, bowiem zostały one wydane przed zakończeniem wcześniej zainicjowanego postępowania dotyczącego ustalenia właściwości miejscowej organu uprawnionego do prowadzenia przedmiotowego postępowania. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy na etap rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Dopiero po zakończeniu tego etapu postępowania będzie możliwe dalsze jego prowadzenie przez organ właściwy. Z uwagi na to, że mocą zaskarżonej decyzji odmówiono stwierdzenia choroby zawodowej, Sąd stosownie do postanowień art. 152 ppsa nie orzekał o wykonalności tej decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 oraz w zw. z art. 126 Kpa, orzeczono, jak w sentencji.