III SA/Wa 1904/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2007 r. sprawy ze skargi K. M. i J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie o podatek od nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. na rzecz K. M. i J. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] ustalił K. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 rok . Pismem z dnia 5 grudnia 2005 r. K. i J. M. wnieśli odwołanie m.in. od decyzji z [...] stycznia 2003 r. określającej wymiar podatku, wnosząc o umorzenie w całości postępowania. W uzasadnieniu odwołania podatnicy podnieśli, iż pisząc odwołanie nie znają treści decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2003 r., ponieważ nie została im ona doręczona. Z kierowanych upomnień wywnioskowali oni, iż decyzja w pierwszej kolejności została wystawiona na "K. M." a następnie na "J. M.", który nie jest stroną postępowania, gdyż był jedynie współnajemcą lokalu użytkowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; dalej: ord. pod.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/wym decyzji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż przed rozpoznaniem sprawy postępowaniu odwoławczym organ zobowiązany jest do zbadania czy odwołanie zostało wniesione w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika , że zaskarżona decyzja wystawiona na K. M. i współnajemcę J. M., a adresowana na K. M., została doręczona 12 marca 2003 r. J. M. , co ten potwierdził własnoręcznym podpisem. Doręczona decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Termin wniesienia odwołania upływał 20 marca 2003 r. Podatnicy wnieśli odwołanie 5 grudnia 2005 r. (data złożenia w Sekretariacie Wydziału Budżetowo-Księgowego Urzędu [...]), a zatem w ocenie organu z uchybieniem ustawowego terminu. Na powyższe postanowienie K. M. i J.M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu podatnicy zarzucili, iż jest sprzeczne z dowodami organu podatkowego pierwszej instancji, narusza prawo, gmatwa sprawę (co do wielkości kwot podatku, jak również co do podatnika) i działa na szkodę skarżących. Skarżący mogli jako strona zgodnie z prawem skorzystać ze środków odwoławczych dopiero po dniu 23 listopada 2005 r., tj. od momentu ustalenia przez organ podatkowy pierwszej instancji strony postępowania w osobach K. M. i J. M.. Zdaniem strony skarżącej w świetle przedstawionych faktów i dowodów przedmiotowy podatek jest nieuzasadniony, gdyż z chwilą jego powstania skarżący zrezygnowaliby z najmu lokalu od początku 2003 r. Skarżący zarzucili również wydanej decyzji wady o charakterze materialnym powodujące jej nieważność z mocy prawa i podnieśli, że organy powinny badać samą decyzję, a nie zajmować się jedynie wadliwością postępowania. Z treści skargi wynika, że skarżący zarzucają SKO w W. naruszenie prawa materialnego i administracyjnego. Zdaniem skarżących jedynym dokumentem prawnie wiążącym strony w latach 2003-2004 jest umowa najmu lokalu użytkowego przy ul. [...] w W. z dnia [...] marca 2001 r. oraz załącznik do tej umowy w postaci aktu notarialnego (Rep[...]). Z tych dokumentów jednoznacznie wynika, iż stronami są K. M. i J. M. jako najemcy oraz Prezydent W. jako wynajmujący. W tym dokumencie skarżący jednoznacznie przyjęli na siebie zobowiązanie w postaci płatności czynszu, podatku VAT 22% od czynszu, odsetki za zwłokę oraz opłaty z tytułu ogrzewania, ciepłej i zimnej wody, odprowadzanie ścieków i wywóz śmieci. Nie ma natomiast zobowiązania skarżących do płatności podatku od nieruchomości. Skarżący o obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości dowiedzieli się w 2005 r. po otrzymaniu upomnień w postępowaniu egzekucyjnym. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 listopada 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznawanej sprawy organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1270, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Wydając postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 rok organ uznał, iż przedmiotowa decyzja znajduje się w obrocie prawnym. Uznał, że została prawidłowo doręczona stronom postępowania. W ocenie Sądu ustalenie takie było przedwczesne. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego decyzja podatkowa została skierowana do K. M. zam. [....]. Przesyłkę zawierającą decyzję podjął J. M.. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r. Prezydent W. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w wyżej wymienionej decyzji w ten sposób, że w miejsce imienia "K." wpisał "K. i J. ". Postanowienie to stało się ostateczne.. Zdaniem organu, było to wystarczające do przyjęcia, że w obrocie znajduje się decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2003 skierowana do K. i J. M.. Tymczasem organ nie zważył, iż przedmiotowa decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. dotycząca wymiaru podatku nie została nigdy doręczona J. M.. J. M. potwierdzając jej odbiór , jako dorosły domownik, jednie zobowiązywał się do przekazania korespondencji adresatowi, ale nie stawał się przez to adresatem samej decyzji. J. M. otrzymał, co jest bezsporne, postanowienie prostujące oczywistą omyłkę pisarską mocą którego został wskazany jako strona postępowania i adresat decyzji w sprawie wymiaru podatku, jednak decyzja wymiarowa nigdy nie została do niego przesłana. Zatem, w ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż decyzja określająca wymiar podatku od nieruchomości za rok 2003, sprostowana w 2005 r. ostatecznym postanowieniem, w odniesieniu do J. M., nie weszła do obrotu prawnego. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm., dalej or.pod.). Skoro bowiem nie ma daty od której należy liczyć termin do wniesienia odwołania od decyzji, to nie można stwierdzić jego uchybienia. Zdaniem Sądu, kwestia doręczenia przedmiotowej decyzji K. M. winna być poddana przez organ gruntownej analizie i znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia. Organ powinien zbadać, jaki wpływ na możliwość uznania decyzji za doręczoną, miało skierowanie jej do strony, która została błędnie określona i rozważyć wszystkie aspekty sposobu doręczenia i oznaczenia adresata. Dodatkowo, wskazać należy, iż na rozprawie Strona podniosła, iż przedmiotowa decyzja nie została doręczona do rąk adresata, albowiem nie został mu pozostawiona. Okoliczność ta przy ponownym rozpoznaniu sprawy także winna być wyjaśniona. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, w tym art. 122 i 187 ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., art. 152 p.p.s.a. oraz 200 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.