II OSK 1320/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2007r., sygn. akt II SAB/GL 13/07 odrzucającego skargę J. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Zabrze w przedmiocie wydania odpisu decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu p o s t a n a w i a uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2007r. Postanowieniem z dnia 28 maja 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Zabrze w przedmiocie wydania odpisu decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. w sprawie warunków zabudowy terenu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że wydanie takiego odpisu nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." określającym zakres kognicji sądów administracyjnych i z tej przyczyny podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. J. R. wniósł skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 8 p.p.s.a. polegające na nie wyjaśnieniu dlaczego kwalifikacja konkretnej czynności organu administracji – jako czynności materialno – technicznej – wyłącza możliwość równoczesnego uznania tej czynności za mieszczącą się w zakresie użytego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. pojęcia "czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa"; - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że bezczynność Prezydenta Miasta Zabrze w rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie odpisu decyzji administracyjnej nie jest bezczynnością organu w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 1 lub pkt 4 p.p.s.a., tj. nie jest bezczynnością w wydaniu postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.), nie jest bezczynnością w wydaniu decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) albo nie jest bezczynnością w wykonaniu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia wynikającego z art. 73 § 2 k.p.a., ewentualnie z art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej); - art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, mimo braku podstaw prawnych do zajęcia takiego stanowiska; - art. 149 p.p.s.a., polegające na nie wydaniu wyroku zobowiązującego Prezydenta Miasta Zabrze do rozpoznania wniosku z dnia 17 stycznia 2005r., mimo istnienia podstaw prawnych do zajęcia takiego stanowiska. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że samo uznanie przez Sąd I instancji konkretnej czynności za mającą charakter materialno – techniczny nie oznacza, że czynność ta nie mieści się w zakresie użytego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. pojęcia "czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, popartej treścią cytatów z orzeczeń sądów administracyjnych, pogląd prezentowany przez Sąd pozostaje w sprzeczności z dotychczasowym orzecznictwem dotyczącym skarg na bezczynność w przedmiocie udzielania informacji publicznej przez organy administracji. Wydanie odpisu z akt sprawy stanowi regulowaną w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, tj. uprawnień strony z art. 73 § 2 k.p.a. do wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ewentualnie uprawnienia z art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącego Sąd I instancji rozstrzygając sprawę pominął także fakt, że przedmiotem skargi nie był brak wydania przez organ administracji odpisu żądanej decyzji, ale brak jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie żądania wydania odpisu decyzji. Skarżący do chwili obecnej nie otrzymał wnioskowanego uwierzytelnionego odpisu decyzji nr [...] z wykazem stron, do czego uprawnienie wywodzi z art. 73 § 2 k.p.a. w związku z użytkowaniem wieczystym i prawem własności do nieruchomości objętej decyzją. Powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. (II SAB/Gd 127/00) skarżący wywodzi, że rozstrzygnięcie wniosku o wydanie odpisu decyzji mogło nastąpić albo przez wydanie odpisu skarżącemu zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem (art. 73 § 2 k.p.a.), albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie wydania decyzji, na które służy zażalenie zgodnie z art. 74 § 2 k.p.a, a bezczynność w podjęciu tych działań podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Nawet w przypadku uznania, że skarżący nie ma interesu prawnego w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu decyzji i nie wydania (wbrew powołanym przepisom) postanowienia o odmowie wydania odpisu decyzji – organ administracji był na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej – odmówić udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. W konsekwencji również w takim wypadku skarga na bezczynność organu administracji jest dopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie. Słuszny jest podniesiony w niej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy stanowi inną niż wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków stron wynikających z przepisów prawa. Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wydanie takiego odpisu zobowiązany jest zawsze do dokonania konkretnych czynności określonych w przepisach prawa, stąd jego bezczynność może być przedmiotem skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przy rozpoznawaniu skargi i ocenie jej dopuszczalności Sąd I instancji winien wziąć pod uwagę fakt, że sposób postępowania organu przy rozpoznawaniu wniosku o wydanie uwierzytelnionego odpisu z akt uzależniony jest od rodzaju podmiotu wnioskującego i etapu postępowania, którego wniosek dotyczy. Niemniej jednak, czy to na podstawie przepisów k.p.a. – stosowanych do rozpoznania wniosku złożonego w toku postępowania, czy też zgodnie z regulacją powoływanej w skardze kasacyjnej ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), którą w myśl głosów przedstawicieli doktryny stosuje się przy rozpoznawaniu wniosków złożonych po zakończeniu postępowania, a także na każdym jego etapie w stosunku do osób nie będących stronami i uczestnikami postępowania – organ jest zobowiązany do podjęcia czynności konkretyzujących uprawnienie wnioskodawcy do domagania się wydania uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy. Organ bowiem uwzględniając taki wniosek wydaje odpis, albo odmawia jego wydania w formie rozstrzygnięć przewidzianych w każdej z wymienionych wyżej ustaw. Stąd wnoszący skargę kasacyjną słusznie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu nieuzasadnione odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wynikające z opisanej wyżej błędnej interpretacji charakteru postępowania z wniosku o wydanie odpisu z akt. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.