II SA/Kr 620/05

Sygn. akt II SA/ Kr 620/ 05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : NSA Jan Zimmermann ( spr. ) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala II SA/Kr 620/05 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] nakazał J. G. rozbiórkę budynku murowanego, niepodpiwniczonego, pięciokondygnacyjnego w Z., na działce nr 36 obr.[...], wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że pismem z dnia [...] 2004 r. Straż Miejska w Z. poinformowała Inspektorat, że na działce nr ewid. 36 obręb [...] należącej do pana J. G. zam. Z. ul.[...], powstał budynek z przeznaczeniem na pensjonat (5 kondygnacji, ok. 1000 m-) oraz dwa drewniane budynki mieszkalne. W dniu [...] 2004 r. dokonano oględzin budynków znajdujących się na tej działce. W trakcie oględzin stwierdzono, że na w/w działce stoją następujące budynki: 1) budynek w zachodniej części działki, murowany, niepodpiwniczony, pięciokondygnacyjny w tym trzy kondygnacje nadziemne oraz dwie kondygnacje i strych w dachu. Dach dwuspadowy - kryty blachą stalową dachówkową, ściany murowane, stropy żelbetowe, pow. zabudowy 20.00 x 12.00 m. Budynek w stanie surowym otwartym. Inwestor Pan J.G. oświadczył, że roboty budowlane są prowadzone od końca kwietnia 2004 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę; 2) budynek parterowy, mieszkalny, drewniany, z dachem dwuspadowym - wg oświadczenia inwestora budynek mógł być wykonany około l936 roku; 3) budynek parterowy, drewniany z dachem dwuspadowym kryty blachą dachówkową - użytkowany jako garaż, wybudowany około 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek nietrwale związany z gruntem, o wymiarach około 10.00 x 5.00 m. Obecne postępowanie dotyczy budynku nr 1, natomiast budynki nr 2 i 3 zostaną objęte oddzielnym postępowaniem. Stwierdzono, że w rejestrach nie figuruje sprawa z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy na działkę 36 obr.[...]. Zatem dla przedmiotowej działki Urząd nie wydał żadnych warunków zabudowy. Jednocześnie ustalono, że Miasto Z. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zatem brak możliwości stwierdzenia zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rejestrach nie figuruje też sprawa z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy na działkę 36 obr. [...] - zatem brak możliwości stwierdzenia zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych powodów i na podstawie zebranych materiałów dowodowych zastosowano art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Od powyższej decyzji J. G., działający przez pełnomocnika A. A., wniósł odwołanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Napisał, że nowelizacja ustawy Prawo budowlane w 2003 r. zmieniła rygorystyczną represyjność art. 48, umożliwiając w określonych przypadkach legalizację samowoli budowlanej, po spełnieniu przez sprawcę takiej samowoli obowiązków nałożonych na niego przez organ nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, ograniczył się tylko do uzyskania informacji o braku miejscowego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz informacji, że Pan J. Ga. nie występował z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji podjęta została więc przedwcześnie i nie została poprzedzona przez organ pierwszej instancji postępowaniem wyjaśniającym w kwestii ewentualnej możliwości legalizacji samowoli budowlanej, przewidzianej przepisami znowelizowanej ustawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu WINB zacytował art. 48 prawa budowlanego i napisał, że możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego lub będącego w budowie obiektu budowlanego będzie możliwa, jedynie przy jednoczesnym spełnieniu warunków określonych w pkt 1 i 2 ust. 2 art. 48 ustawy. Przy ustaleniu, iż realizowana inwestycja narusza choćby jeden z warunków tj. albo jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albo narusza przepisy w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organy nadzoru budowlanego zobligowane są do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego. Bezspornym pozostaje, iż na realizację robót budowlanych polegających na budowie budynku przez Pana J. G. przed ich rozpoczęciem wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę a takim pozwoleniem inwestor nie dysponuje. W trakcie prowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji ustalił, iż brak jest obecnie dla miasta Z. obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalono również, że inwestor nie dysponuje decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr 36 obr. 82 w Z. Powyższe w ocenie organu odwoławczego powoduje, iż brak jest możliwości legalizacji spornego obiektu budowanego. Ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji są wystarczające do wydania skarżonej decyzji. Z tej też przyczyny organ odwoławczy nie podziela stanowiska skarżącego. Na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. J. skierował w dniu [...] 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. Wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając błędne zastosowanie przepisów ustawy - Prawo budowlane, w zakresie normy prawnej objętej art. 48, a także obrazę przepisów k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części a w związku z tym wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Skarżący zwrócił uwagę, że ustawa - Prawo budowlane w aktualnym brzmieniu przewiduje odmienne rozwiązania prawne niż istniejące w chwili jej wejścia do obrotu prawnego, wprowadzając przepisy, mające na celu doprowadzenie budowy wykonanej w warunkach samo woli budowlanej do stanu zgodnego z prawem, jednakże bez nakazania rozbiórki. Warunkiem prawidłowego wydania decyzji w sprawie przez organy nadzoru budowlanego jest właściwa analiza całości norm prawnych w tym ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie zaś ograniczenie ich stosowania poprzez zbadanie zaistnienia bądź nie zaistnienia przesłanek opisanych w niektórych z zawartych w niej nor mach prawnych. Wskazówką dla organów nadzoru budowlanego w ramach rozpoznania sprawy administracyjnej winny być rozwiązania prawne objęte procedurą uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w ramach której, możliwe jest w braku istnienia planu zagospodarowania przestrzennego ustalenie, czy inwestycja nie narusza ładu przestrzennego gminy. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego nie poczyniły kompletnych ustaleń warunkujących prawidłowe zastosowanie normy art. 48 ustawy - Prawo budowlane, a zatem nie rozpoznały sprawy co do istoty. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoją poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W analizowanej sprawie ma zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, znowelizowany w 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41 z późn. zm.). Jest bowiem w tej sprawie rzeczą bezsporną, wynikająca wprost z zebranego materiału dowodowego, że J. G. wybudował na działce nr 36 obr. 82 w Z. budynek wielokondygnacyjny bez pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 1. Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny przewiduje, że w takiej właśnie sytuacji, w której budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, właściwy organ nakazuje, czyli ma obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Nowelizacja art. 48, dokonana w 2003 r. rzeczywiście spowodowała złagodzenie cyt. przepisu, przez wprowadzenie wyjątku od zasady nakazywania rozbiórki. Art. 48 ust. 2 pozwala bowiem na odstąpienie od decyzji rozbiórkowej i wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jeżeli łącznie nastąpią dwa warunki. Warunek pierwszy - budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w jego braku z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Warunek drugi - budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jest rzeczą oczywistą, że dla spełnienia pierwszego z w/w warunków konieczne jest najpierw samo istnienie w danej miejscowości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo samo istnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak tych elementów oznacza wprost, że wyjątek od zasady nakazywania rozbiórki nie może mieć zastosowania. Tak właśnie wygląda stan faktyczny w analizowanej tu sprawie. W Mieście Zakopane, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak zresztą nadal, nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a J. G. nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu swojej działki. W tej oczywistej sytuacji organy obu instancji nie mogły więc postąpić inaczej, jak tylko wydać decyzję o rozbiórce obiektu. W tej też sytuacji nie mają podstaw zarzuty skarżącego, że organy nie rozpoznały sprawy co do istoty i nie dokonały ustaleń dowodowych, istotnych w sprawie. Wobec jasności przepisu powołanego jako podstawa prawna i jasności stanu faktycznego, poszukiwanie dalszych dowodów było zbędne. Nie mogą też mieć w tej sprawie znaczenia wywody skarżącego na temat utraty dorobku jego życia, a także dwukrotnego karania go za wykonanie inwestycji bez pozwolenia. Należy podkreślić, że nakaz rozbiórki nie jest karą. W opisanym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).