III SA/Wa 3331/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2003 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem złożonym w dniu 26 czerwca 2004 r. E. z siedziba w Belgii wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2003 r. w kwocie 447.250,08 zł. W dniu [...] stycznia 2005r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o tłumaczenie przysięgłe oryginału zaświadczenia z dnia 10 czerwca 2004 r. z uwzględnieniem rodzaju prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Dodatkowo organ I instancji poinformował, że na mocy § 7 zd. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 67, poz. 690) – dalej powoływane jako "rozporządzenie Ministra Finansów", zwrot podatku od towarów i usług dokonywany jest na rachunek bankowy prowadzony w złotych polskich. Stwierdził również, że nie można dokonać zwrotu podatku za pośrednictwem banku korespondenta. W wezwaniu pouczono skarżącą, że nieuzupełnienie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W dniu 8 czerwca 2005r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT. Załączył żądane tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia oraz wydruk z informacji dotyczącej międzynarodowego systemu bankowego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r Naczelnik [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT, a postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi I instancji naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Finansów oraz regulacji zawartych w art. 6 VIII Dyrektywy Rady UE z 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych - zasady zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom nie posiadającym siedziby na terytorium kraju (Dz. U. UE. L. 79.331.11) poprzez nałożenie na skarżącą zobowiązań nie wynikających z przepisów powyższych aktów. Ponadto zarzucił rażące naruszenie: - § 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów poprzez niewydanie decyzji o wysokości zwrotu podatku w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku oraz niewydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu; - zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 125 i art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja Podatkowa (tj. w Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – dalej powoływana jako "Ordynacja podatkowa". Z uwagi na wskazane naruszenia prawa pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego - zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 z późn. zm.) – winien dysponować tłumaczeniem przysięgłym zaświadczenia, aby zgodnie z prawem rozpatrzyć wniosek o zwrot podatku VAT. W ocenie organu odwoławczego zaświadczenie bez tłumaczenia przysięgłego nie stanowiło dowodu w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył również, że zgodnie z art. 53 Traktatu o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 90, poz. 864) dopiero po przystąpieniu do Unii Europejskiej nowe Państwa Członkowskie uznaje się za adresatów dyrektyw i decyzji o ile zostaną skierowane do wszystkich obecnych jej członków, co jest zgodne z zasadą lex retro non agit. Dołączenie do wniosku o zwrot podatku VAT zaświadczenia zgodnego z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym odnosiło się do procedury podatkowej, zaś nieprzedstawienie takiego tłumaczenia rodziło określone skutki podatkowe. Organ odwoławczy przyznał przy tym, że niepowiadomienie skarżącej o przedłużeniu postępowania w sprawie naruszyło art. 140 Ordynacji podatkowej, ale naruszenie to nie miało wpływu na jej rozstrzygnięcie. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, to jest § 5 rozporządzenia Ministra Finansów oraz regulacji zawartych w art. 6 VIII Dyrektywy Rady UE poprzez nałożenie na skarżącą zobowiązań nie wynikających z przepisów powyższych aktów; - naruszenie prawa proceduralnego poprzez nieuwzględnienie zaświadczenia potwierdzającego fakt zarejestrowania Spółki na potrzeby podatku VAT w Belgii na formularzu przewidzianym przez rozporządzenie Ministra Finansów, jak również jego przysięgłego tłumaczenia dostarczonego Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego W. - na ponad osiem miesięcy przed otrzymaniem przez Spółkę postanowienia o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia - i uznanie niedostarczenia przedmiotowego zaświadczenia w wyznaczonym 7-dniowym terminie za brak formalny uzasadniający wydanie tego postanowienia. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził, że Spółka złożyła zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów prawidłowy wniosek o zwrot podatku VAT wraz oryginałami faktur oraz zaświadczeniem według ustalonego wzoru. W jego ocenie rolą przedmiotowego zaświadczenia jest wykazanie, że podmiot ubiegający się o zwrot podatku jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT w kraju siedziby lub miejsca prowadzenia działalności, zaś wypełnienie pola dotyczącego rodzaju działalności ma charakter wyłącznie informacyjny i nie ma wpływu na przeprowadzenie procedury zwrotu podatku. Co za tym idzie, organ podatkowy nie mógł uznać, że brak tłumaczenia zaświadczenia jest brakiem formalnym, który może spowodować pozostawienie wniosku Spółki bez rozpatrzenia. W ocenie pełnomocnika skarżącej, dysponując kompletem dokumentów Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego posiadał pełną wiedzą do podjęcia rozstrzygnięcia. Żądanie uzupełnienia wniosku o tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia nie znajdowało oparcia w § 5 Rozporządzenia, a w świetle art. 6 VIII Dyrektywy stało w sprzeczności z prawodawstwem unijnym i europejskim standardami. Z tych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. W niniejszej sprawie u podstaw sporu legło uprawnienie organów podatkowych do pozostawienia bez rozpatrzenia (na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej) - w związku z niezłożeniem w wyznaczonym terminie tłumaczenia przysięgłego jednego z załączonych dokumentów - wniosku firmy E. z siedzibą w Belgii o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2003 r. w kwocie 447.250,08 zł. Skarżąca Spółka ma siedzibę poza terytorium Polski i jest podmiotem zarejestrowanym w kraju siedziby jako podatnik podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze. Na tej podstawie – w związku z § 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, wystąpiła ona o zwrot podatku od towarów i usług naliczonego przy nabyciu towarów i usług na terenie RP. Warunkiem otrzymania tego zwrotu, zgodnie z § 5 rozporządzenia, jest wystąpienie ze stosownym wnioskiem do [...] do 30 czerwca roku następującego po roku kalendarzowym, którego wniosek dotyczy. Do wniosku - który wszczyna postępowanie w sprawie zwrotu podatku - podmiot uprawniony zobowiązany jest dołączyć oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku, a także zaświadczenie pochodzące od zagranicznego, właściwego urzędu podatkowego, wskazujące, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby. Z akt sprawy wynika, że wraz z wnioskiem o zwrot podatku VAT strona złożyła zaświadczenie o rejestracji podatnika, wystawione przez właściwy organ podatkowy (Wydział ds. kontroli podatku VAT Urzędu A. 1, Państwowy Ośrodek Administracji) w języku francuskim na sporządzonym w dwu językach polskim i angielskim druku zawartym w załączniku nr 2 do rozporządzenia (tj. zaświadczenie o rejestracji podatnika podatku od towarów i usług oraz podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby albo miejsca zamieszkania lub miejsca prowadzenia działalności gospodarczej). Nie przesłała jednak – wbrew nakazowi wezwania organu podatkowego z dnia [...] stycznia 2005r. – tłumaczenia przysięgłego przedmiotowego zaświadczenia na język polski w terminie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, pomimo pouczenia jej przez organ podatkowy o skutkach niedokonania powyższej czynności w tym terminie. Wobec nieprzedłożenia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie Naczelnik [...] uznał, że uprawniony jest do pozostawienia wniosku o zwrot podatku bez rozpoznania ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych. Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zdaniem Sądu, konsekwencji wynikających z tego przepisu nie można jednakże zastosować do każdej zwłoki strony w zakresie dopełnienia czynności istotnych dla postępowania wyjaśniającego. Jeżeli przepisy prawa nie określają ich jako wymogi formalne wniosku, konieczność współdziałania strony w postępowaniu nie może być egzekwowana z uwzględnieniem sankcji przewidzianej w art. 169 § 1 4 Ordynacji Podatkowej. Tak szerokie pojmowanie pojęcia braków formalnych wniosku, jak przyjęte w niniejszej sprawie dawałoby możliwość uznania za tego rodzaju brak każdą niekompletność materiałów w sprawie, a każde żądanie organu złożenia dodatkowych dowodów, dokumentów lub oświadczeń potrzebnych do wyjaśnienia sprawy w konsekwencji mogłoby prowadzić do pozbawienia strony możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd zważył, że przepisy Rozporządzenia regulujące wymogi formalne wniosku: treść i rodzaj wymaganych załączników, wskazują na wymóg sporządzenia w języku polskim jedynie wniosku o zwrot podatku (patrz objaśnienia do wzoru). Rozporządzenie nakazuje złożyć wraz z wnioskiem zaświadczenie właściwych władz podatkowych według wzoru zawartego w załączniku. Zaświadczenie organów podatkowych innego państwa z istoty swojej sporządzone być musi w języku urzędowym kraju wystawienia, a ponieważ przepisy rozporządzenia nie wymagają, by złożyć równocześnie tłumaczenie przysięgłe tego zaświadczenia, brak tłumaczenia nie może być traktowany jako brak formalny wniosku. Powoływane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art. 27 Konstytucji RP i art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. Nr 90, po.999 ze zm.), które stanowią, że językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski, są normami na tyle ogólnymi, że nie mogą być uznane w tym przypadku za przepisy określające wymogi formalne wniosku o zwrot podatku. Sąd podziela poglądy zawarte w orzecznictwie, iż dokonywanie ustaleń dowodowych o kluczowym dla sprawy znaczeniu nie może być dokonywane w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy stoi bowiem w sprzeczności z art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 ord. pod. w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim. ( por. w tej kwestii wyrok NSA z dnia 9 lutego 2001 r. sygn. akt III SA 2339/99 (Prz. Pod. 2001/11/63); wyrok WSA z 16 stycznia 2004r. sygn. akt IIISA 2719/02 publ. POP 2005/4/91). Jednakże z faktu, że ustawa (z 7 października 1999 r. o języku polskim) nakłada na organy administracji publicznej obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, nie można wywodzić zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego jako dowodu w postępowaniu podatkowym. Czym innym jest bowiem dopuszczenie obcojęzycznego środka dowodowego (dokumentu, zeznania świadka, etc.) jako dowodu w postępowaniu, a czym innym wynikający z ustawy o języku obcym wymóg dokonywania czynności urzędowych przez organ administracji publicznej w języku polskim. Wymóg ten jest realizowany w ten sposób, że czynność urzędowa organu podatkowego polegająca na badaniu treści dokumentu obcojęzycznego wymaga dokonania tłumaczenia dokumentu. Nie zmienia to faktu, że dowodem będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Z faktu tego nie można także wywodzić wniosku, że w przypadku przedstawiania dowodów w języku obcym niezałączenie tłumaczenia przysięgłego tego dokumentu stanowi brak formalny podania. Zważyć wreszcie należało, że w momencie wydawania postanowień w niniejszej sprawie organy podatkowe dysponowały kompletem dokumentów w tym tłumaczeniem przysięgłym przedmiotowego zaświadczenia. Uznając, że nie zachodziły przesłanki do pozostawienia podania strony bez rozpoznania, w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach orzeczono na postawie art. 200, art. 205 § 1 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz.2075).