I SA/Wa 285/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-25
Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Lenart, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek rodzinny przysługuje, gdy dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, mimo że korzysta z przepustek i przebywa w domu rodzinnym w dni wolne od nauki?Ratio decidendi
Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Okoliczność, że dziecko korzysta z przepustek i przebywa w domu rodzinnym w dni wolne od nauki, nie zmienia faktu, iż nadal jest osobą umieszczoną w takiej instytucji, a prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego jest uzależnione od posiadania prawa do samego zasiłku.Stan faktyczny
A. O. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci, które zostały umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej na koszt Skarbu Państwa. Organ odmówił przyznania świadczeń, wskazując, że dzieci przebywają w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Skarżąca argumentowała, że dzieci przebywają w domu w weekendy, święta i wakacje, a jej sytuacja materialna jest trudna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmowną.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie : WSA Elżbieta Lenart WSA Maria Tarnowska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę.
I SA/Wa 285/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. - działającego w imieniu Wójta Gminy M. - z dnia [...] października 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczeń w formie zasiłków rodzinnych oraz dodatków do tych zasiłków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i na pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem w innej miejscowości, w której znajduje się szkoła.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne:
Wspomnianą decyzją z dnia [...] października 2006 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił A. O. przyznania zasiłku rodzinnego wraz z w/w dodatkami na dzieci A. i A. O. podnosząc, że ponieważ dzieci wnioskodawczyni przebywają w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, w obecnym okresie zasiłkowym (od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r.) zasiłek ten nie może być przyznany.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. O. podnosiła, że dzieci jej przebywają w domu trzy dni w tygodniu (piątek, sobota, niedziela) a także przez wszystkie święta, ferie i wakacje. Twierdziła też, że rodzina jej składa się z 4 osób a utrzymują się jedynie z renty chorobowej w wysokości 520,00 zł miesięcznie, co wystarcza jedynie na bieżące wydatki i skromne wyżywienie. Zaznaczyła ponadto, że jej syn A. O. przyjeżdża w każdy piątek wieczorem, a odjeżdża w poniedziałek wieczorem i w tym okresie jest na jej wyżywieniu. Do odwołania załączyła: skierowanie Oświaty Powiatowej w O. z dnia [...] listopada 2006 r. określające warunki pobytu dziecka w Ośrodku oraz kopię opinii R. w S. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie dotyczącej małoletnich A. i A. O.
W uzupełnieniu odwołania A. O. wskazała, że jej renta nie wystarcza na ubrania i buty oraz na przejazdy autobusowe. Twierdziła również, że daje dzieciom pieniądze na słodycze i napoje; jej mąż nigdzie nie pracuje, nadużywa alkoholu skutkiem czego dzieci znajdują się Ośrodku Szkolno - Wychowawczym.
Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że - zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139,
poz. 992 ze zm.) - zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. W myśl zaś art. 7 pkt 2 cytowanej ustawy jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie zasiłek ten nie przysługuje. Instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie jest natomiast w świetle art. 3 pkt 7 ustawy: "dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkoła wojskowa lub inna szkoła zapewniająca nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.
Oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ podniósł, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 2001 r., dzieci A. O. tj. A. O. i A. O. zostały umieszczone na koszt Skarbu Państwa w placówce opiekuńczo-wychowawczej w D. nr [...] w O..
Odnosząc się natomiast do treści odwołania i dołączonych doń dokumentów Kolegium zauważyło, iż choć A. O. istotnie nominalnie jedynie była nadal wychowanką grupy internatowej D. nr [...] w O. a faktycznie przebywała od poniedziałku do piątku w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii "[...]" w J. (co potwierdzało zaświadczenie tego Ośrodka z dnia [...] września 2006 r.), a A. O. - choć również nadal tylko nominalnie był wychowankiem D. nr [...] w O., w tygodniu natomiast przebywał faktycznie w internacie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w O., gdzie uczęszczał do I klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej w tym Ośrodku, to jednak okoliczność ta pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Fakt, że dzieci, które uczęszczały do szkół z internatem, w dni wolne od nauki, korzystając z przepustki przebywały w domu rodzinnym, nie miało znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż obowiązki w zakresie zapewnienia dzieciom całodobowej ciągłej lub okresowej opieki i wychowania oraz zaspokajania ich niezbędnych potrzeb bytowych i rozwojowych - zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) - nadal spoczywały na placówce opiekuńczo-wychowawczej, w której dzieci zostały umieszczone w/w postanowieniem Sądu.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wniosła A. O. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtórzyła w zasadzie argumentację podniesioną w odwołaniu i domagała się przyznania jej zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, ponieważ dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, prowadziło to do oddalenia skargi.
Niekwestionując istotnie trudnej sytuacji materialnej rodziny A. O. należy podnieść, że przepisy regulujące przyznanie świadczeń rodzinnych nie dają organowi, orzekającemu w tych sprawach, możliwości uznaniowego podejścia do sprawy.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustawa ta określa warunki nabywania prawa do tego rodzaju świadczeń oraz zasady ich przyznawania i wypłacania.
Ponieważ w myśl art. 7 pkt 2 w/w ustawy, na który to przepis powołały się organy, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja naruszała prawo.
Podkreślenia wymaga, że istotny w tej sprawie była okoliczność, iż dzieci skarżącej - na podstawie postanowienia Sądu rodzinnego - zostały umieszczone na koszt Skarbu Państwa w tego rodzaju placówce. Okoliczność, że korzystając z przepustek, przez: wakacje, ferie, soboty i niedziele a nawet i w niektóre, inne dni tygodnia dzieci przebywają w domu, nie zmienia faktu, iż nadal są one osobami umieszczonymi w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, w rozumieniu
art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Interpretując powyższy przepis trzeba bowiem mieć na uwadze, że dla zaistnienia zawartych w nim przesłanek ważne jest samo zapewnienie przez konkretną placówkę całodobowego utrzymania a nie jest istotne, czy dana osoba w rzeczywistości w pełni tę możliwość wykorzystuje.
Ponieważ prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od posiadania prawa do samego zasiłku, w sytuacji gdy skarżąca nie posiadała prawa do samego świadczenia podstawowego, nie mogła także uzyskać prawa do jego dodatku.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło