I SA/Bd 242/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] 2006 r. odmawiające M. T. uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ II instancji wskazał na następujące ustalenia w sprawie: Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prowadzi w stosunku do majątku strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2003 r., nr [...] wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. obejmującego zaliczkę na poczet wykonania zastępczego w kwocie 2.000 zł. Zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2004 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...]. Wraz z zawiadomieniem dnia z 21 lipca 2004 r. doręczono stronie odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 23 lipca 2004 r. skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc między innymi błąd co do osoby zobowiązanego. Pismem z dnia 28 lipca 2004 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. oddalił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2003 r. Na postanowienie wierzyciela skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w administracji. W rozstrzygnięciu wskazano, iż postanowienie wierzyciela wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ dotyczy sprawy załatwionej już inną decyzją ostateczną. Postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. odmówił uwzględnienia wniesionych przez stronę zarzutów. Na postanowienie organu I instancji skarżący złożył zażalenie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] 2006 r. wierzyciel - Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził niedopuszczalność wniesionych przez stronę zarzutów. Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła do organu II instancji. Z uwagi na brak opłaty skarbowej, postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2006 r. zażalenie zostało zwrócone. Następnie postanowieniem z dnia [...] 2006 r. organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2003 r. Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła, podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2007 r. utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny zobowiązany jest z urzędu do badania dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jego czynności ograniczają się wyłącznie do ustalenia kwestii, czy dana należność może być dochodzona w trybie egzekucji administracyjnej oraz czy wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy nie zawiera braków lub błędów formalnych. Tak więc organ egzekucyjny przystępując do egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela nie mógł badać zasadności obowiązku nim objętego, a tym bardziej kwestionować osoby zobowiązanego. Z uwagi na fakt, iż podniesione przez stronę kwestie mieszczą się w art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie mógł wydać postanowienia sprzecznego z wolą wierzyciela, który twierdzi, że podniesiony przez stronę zarzut był uprzednio przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu, co wskazał już w postanowieniu z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, że organ egzekucyjny nie jest także umocowany do wypowiadania się w sprawie podniesionych przez stronę kwestii. Wówczas bowiem łamałby prawo wkraczając w kompetencje wierzyciela. Na decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że tytuł wykonawczy z dnia [...] 2003 r. nie dotyczy jego osoby, ponieważ nie jest i nigdy nie był właścicielem, ani dzierżawcą kiosku przy ul. [...] w C. Fakt ten potwierdza umowa najmu lokalu użytkowego z dnia 02 stycznia 1991 r. zawarta pomiędzy Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w C. a M. T. i J. T. Podkreślił, że w uzasadnieniu do zgłoszonych zarzutów przytoczył również pismo Urzędu Miasta w C. z dnia [...] 2001 r. skierowane do Sądu Rejonowego w C., sygn. akt [...], z którego wynika, iż nie jest on właścicielem tego kiosku, a zatem nastąpił błąd co do osoby, wobec której prowadzona jest egzekucja. Odnosząc się do postanowienia z dnia [...] 2004 r., w którym wierzyciel oddalił zarzut skarżącego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdził, że nie przytoczono w nim żadnych faktów, aby skarżący kiedykolwiek był właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w C. Powołał się również na pismo Urzędu Miasta w C. z dnia [...] 2000 r. oraz pismo Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...] 2001 r. kierowane do Sądu Rejonowego w C., które to potwierdzają. Zarzucił, iż postanowienia wydawane w przedmiotowej sprawie naruszają art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zdaniem skarżącego w postanowieniach wydawanych w sprawie brak jest uzasadnienia faktycznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo. Jako podstawę zarzutu co do prowadzenia egzekucji administracyjnej w rozpoznawanym przypadku skarżący wskazał art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), tj. błąd co do osoby zobowiązanego. W piśmie z dnia 23 lipca 2004 r. podniósł, że egzekucja nie dotyczy jego osoby, gdyż nigdy nie był właścicielem, ani dzierżawcą kiosku przy ul. [...] w C. Jego zdaniem fakt ten potwierdza umowa najmu z dnia 2 stycznia 1991 r., pismo Urzędu Miasta w C. z dnia 7 sierpnia 2000 r. oraz postanowienie prokuratury Okręgowej w T. z dnia 26 listopada 2001 r. Stosownie do art. 34 § 1 powyższej ustawy organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela (Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C.) o zajęcie stanowiska w sprawie powyższego zarzutu, ponieważ zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Postanowienie organu egzekucyjnego musi być poprzedzone ostatecznym postanowieniem wierzyciela. Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutu, o którym mowa w art.33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w C. uznał zarzut zobowiązanego za niedopuszczalny. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia [...]2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił to zażalenie, ponieważ strona nie uregulowała w wyznaczonym terminie opłaty skarbowej. Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone skarżącemu w trybie art.44 k.p.a. w zw. z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie unormowane w tym przepisie zakłada możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r., I OSK 528/05). Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co wynika z art. 7 k.p.a., natomiast zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy istotnie można uznać, że postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Z przesłanego Sądowi dowodu doręczenia postanowienia z dnia 6 grudnia 2006 r. nie wynika, aby doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w powyższym przepisie. W związku z tym organ egzekucyjny zwróci się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie czy doręczyciel zawiadomił adresata o złożeniu przesyłki (postanowienia z dnia 6 grudnia 2006 r.) na określony czas w placówce pocztowej, a gdy nie było to możliwe, czy umieścił zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. Gdyby ustalenie tej kwestii okazało się niemożliwe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien jeszcze raz doręczyć stronie postanowienie dotyczące zwrotu zażalenia. Stanowisko organów egzekucyjnych, że postanowienie wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stało się ostateczne jest przedwczesne. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.