II SA/Wa 390/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do służby zastępczej oddala skargę Komisja do Spraw Służby Zastępczej orzeczeniem dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Wojewódzkiej do Spraw Służby Zastępczej w L. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmawiające przeznaczenia M. W. do odbywania służby zastępczej. Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: Wnioskiem z dnia [...] lipca 2006 r. poborowy M. W. wystąpił o przeznaczenie go do odbywania służby zastępczej. We wniosku oświadczył, że wyznawane zasady moralne nie pozwalają mu na odbywanie zasadniczej służby wojskowej. Podniósł, iż w czasie pełnienia służby wojskowej będzie musiał posługiwać się bronią w celu nauczenia się skutecznego zabijania ludzi. Powołując się na "piąte przykazanie" podał, że nie akceptuje sytuacji, gdy w wypadku wojny sankcjonowane jest prawo zabijania innych ludzi. Stwierdził, iż wyznaje zasady moralne wyrażające pogląd, że stosowanie przemocy nie eliminuje w sposób realny żadnego problemu wywołanego przez przemoc, zaś on sam nie ma prawa do samowoli, naruszania godności i krzywdzenia, czy choćby przyczyniania się do krzywdzenia innego człowieka. Natomiast ma prawo do odmowy w sytuacji, gdy zmuszony jest do przyjęcia postawy nakierowanej na zadawanie cierpień. Z tych względów służba wojskowa pozostaje w sprzeczności z jego zasadami moralnymi. We wniosku zawarł też informację, iż od marca 2006 r. przebywa za granicą w celach zarobkowych. Nie zgłosił faktu opuszczenia kraju, gdyż wyjeżdżając nie posiadał wiedzy czy znajdzie pracę i czy będzie tam przebywał dłużej niż 2 miesiące. Ponadto oświadczył, że ze względu na pobyt poza granicami kraju nie będzie mógł być obecny na posiedzeniu Komisji i z tego względu prosi o usprawiedliwienie nieobecności. Jednocześnie zawiadomił o ustanowieniu w sprawie pełnomocnika w osobie swojej matki B. W. Komisja Wojewódzka do Spraw Służby Zastępczej w L. dwukrotnie wzywała poborowego do stawiennictwa na posiedzenia celem rozpatrzenia wniosku w jego obecności. Wobec niestawienia się we wskazanych terminach, Komisja rozpoznała sprawę w trybie zaocznym i orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówiła przeznaczenia poborowego do służby zastępczej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że poborowy nie usprawiedliwił swoich nieobecności na posiedzeniach Komisji, bowiem przebywanie za granicą nie stanowi usprawiedliwienia niestawiennictwa. W swoim wniosku nie wykazał wyznawanych zasad moralnych, które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową. Komisja uznała, że powodem złożenia przez poborowego wniosku o przeznaczenie do służby zastępczej było uchylanie się od obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej. Od powyższego orzeczenia M. W. wniósł odwołanie domagając się zmiany wydanego orzeczenia i przeznaczenia go do służby zastępczej lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanemu w dniu [...] sierpnia 2006 r. orzeczeniu zarzucił błędną ocenę wniosku pod względem merytorycznym oraz naruszenie przepisów prawa procesowego przez niedopuszczenie pełnomocnika do udziału w sprawie. Komisja do Spraw Służby Zastępczej uznała zarzuty podniesione w odwołaniu za bezzasadne i orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że argumentacja wniosku poborowego nie spełnia ustawowych wymogów pozwalających przeznaczyć go do odbywania służby zastępczej. Kwestie dotyczące przeznaczania do służby zastępczej, będące realizacją zapisu art. 85 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. 223, poz. 2217 ze zm.). Stosownie do ich brzmienia poborowi przeznaczeni do odbycia zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego, mogą wystąpić do właściwej ze względu na miejsce zamieszkania Komisji Wojewódzkiej do Spraw Służby Zastępczej z wnioskiem o przeznaczenie do służby zastępczej. Jednak ustawodawca nie przewiduje przeznaczenia do służby zastępczej jako prostego następstwa zgłoszonego przez poborowego żądania opartego na oświadczeniu, że przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają mu na odbycie zasadniczej służby wojskowej. Występujący z takim wnioskiem poborowy musi wykazać związek między swoimi przekonaniami religijnymi albo wyznawanymi zasadami moralnymi a niemożliwością odbycia służby wojskowej, bez sprzeniewierzenia się tym przekonaniom lub zasadom. Zasady moralne winny być logiczne, wewnętrznie spójne i dające przekonywującą odpowiedź na pytanie, dlaczego służba wojskowa, będąca realizacją konstytucyjnego obowiązku obrony Ojczyzny, nie może być wypełniona przez poborowego. Ponadto nie mogą być to zasady powszechnie uznawane i akceptowane, takie np. jak poszanowanie godności, czy niekrzywdzenie innego człowieka, na które powołuje się poborowy. Podstawą przeznaczenia do służby zastępczej mogą być zasady o zaostrzonym rygoryźmie moralnym, będące elementem światopoglądowym dającym się zdefiniować i poświadczone postawą życiową wnioskodawcy m. in. poprzez czynne zaangażowanie w ruchu pacyfistycznym lub organizacjach o podobnym charakterze, działalności w organizacjach charytatywnych czy opiekuńczych, w każdym razie takich dowodów należy poszukiwać w sferze aktywności życiowej poborowego, nie zaś wyłącznie w jego werbalnym oświadczeniu. Poborowy M. W. nie skorzystał z możliwości brania czynnego udziału w sprawie, uwiarygodnienia podnoszonych poglądów i wykazania, że przestrzeganie ich traktuje jako kategoryczny imperatyw moralny. Komisja do Spraw Służby Zastępczej nie uznała za argument przekonujący, że służba wojskowa jest nauką "skutecznego zabijania" ludzi. Realizacja służby wojskowej nie ma na celu nauki zabijania, ale naukę obrony przed agresją. Również powoływanie się poborowego na przekonania religijne nie mogło być uznane za dostateczne uzasadnienie wniosku o skierowanie do służby zastępczej, ponieważ brak jest doktrynalnych przeszkód w pełnieniu służby wojskowej przez chrześcijanina obrządku rzymskokatolickiego. Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym ‚"Gaudium et Spes" przyjęta przez Sobór Watykański II wskazuje, że służba wojskowa nie koliduje ze społeczną nauką Kościoła. Organ ponadto za niezasadne uznał zarzuty odwołania, dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 32 i 33 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a., poprzez niedopuszczenie do udziału w sprawie ustanowionego przez stronę pełnomocnika, a tym samym pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Podniósł, że przepis art. 32 k.p.a. nie ogranicza dopuszczalności ustanowienia pełnomocnika, lecz ogranicza dopuszczalność działań pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, strona może bowiem udzielić pełnomocnictwa w takim zakresie w jakim uzna to za stosowne, jednakże nie zawsze pełnomocnik będzie mógł uczestniczyć w poszczególnych czynnościach proceduralnych. Ponieważ przesłankami decyzji dotyczącej przeznaczenia do służby zastępczej są przekonania religijne i wyznawane zasady moralne, a więc poglądy ukształtowane w indywidualnej świadomości poborowego i wynikają z wewnętrznych nakazów jego postępowania, właściwym jest osobiste uczestnictwo w posiedzeniu komisji wnioskodawcy, a nie jego pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie organ wziął pod uwagę fakt, że wniosek o przeznaczenie do służby zastępczej został złożony po wszczęciu postępowania karnego o uchylanie się od służby wojskowej i uznał, że osobiste uczestnictwo poborowego w posiedzeniach komisji celem uwiarygodnienia przedstawionych we wniosku argumentów było tym bardziej uzasadnione. O konieczności osobistego stawienia się na posiedzeniach Komisji, zgodnie z art. 50 § 1 k.p.a., poborowy został poinformowany zarówno w wezwaniach na posiedzenie Komisji Wojewódzkiej do Spraw Służby Zastępczej, jak i Komisji do Spraw Służby Zastępczej. W związku z powyższym nie znajdował uzasadnienia zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Ustosunkowując się do pisma pełnomocnika wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2006 r. informującego o niemożności uczestniczenia przez poborowego w posiedzeniu Komisji wyjaśniła, iż kwestia uregulowania stosunku do służby wojskowej, odbycie której jest jednym z podstawowych obowiązków obywatelskich, nie może być uzależnione od udzielenia urlopu przez zagranicznego pracodawcę, czy też z uwagi obawy o aresztowanie w związku z toczącym się postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa przewidzianego art. 224 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Dlatego też komisja nie znalazła podstaw do przełożenia terminu rozpatrzenia wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę Komisja do Spraw Służby Zastępczej uznała, że odwołanie może być rozpatrzone bez obecności poborowego i jego pełnomocnika, a materiał dowodowy w sprawie nie daje podstaw do uznania, że poborowy spełnia wymogi przepisu art. 1 i 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o służbie zastępczej. Orzeczenie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] grudnia 2006 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia wydanego w sprawie przez organ I instancji. Skarżący przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 i 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej, poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów i przyjęcie, że wyznawane przez skarżącego zasady moralne nie pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową oraz art. 85 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przez naruszenie wyrażonej w niej zasady, że obywatel, któremu przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na odbycie służby wojskowej, może być obowiązany do służby zastępczej na zasadach określonych w ustawie. Ponadto zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: 1) art. 7 i 8 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieustosunkowanie się do wniosku pełnomocnika o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu etyki i religioznawstwa i przyznanie prymatu interesowi społecznemu z naruszeniem zasady zaufania stron do organów orzekających, 2) art. 10 § 1 k.p.a., przez uniemożliwienie pełnomocnikowi skarżącego przed wydaniem orzeczenia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, 3) art. 50 § 2 i 3 k.p.a., poprzez nieprzyjęcie wyjaśnień skarżącego i jego pełnomocnika, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów na których oparł się organ wydając orzeczenie i niewyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Komisja do Spraw Służby Zastępczej wniosła o jej oddalenie, podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oraz powołała argumentację świadczącą o niezasadności zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217) stanowi regulację prawną, której celem jest, w myśl art. 1, określenie zasad przeznaczenia do służby zastępczej, kierowanie do jej odbycia oraz odbywanie służby zastępczej przez podlegających obowiązkowi służby wojskowej, którym przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na pełnienie służby. W świetle art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, orzeczenie o przeznaczeniu do służby zastępczej wydaje komisja wojewódzka do spraw służby zastępczej, zwana dalej "komisją wojewódzką", natomiast stosownie do jej przepisu art. 13 ust. 1, poborowemu i wojskowemu komendantowi uzupełnień w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia komisji wojewódzkiej przysługuje odwołanie do komisji do spraw służby zastępczej, zwanej dalej "komisją". Postępowanie w sprawie przeznaczenia do odbywania służby zastępczej wszczynane jest, w myśl art. 1 ustawy o służbie zastępczej, na wniosek poborowego, który został na podstawie przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczony do odbywania zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia wojskowego. Wniosek ten powinien w szczególności zawierać: oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych, wskazanie w wyznawanej doktrynie religijnej podstawy wyłączającej możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazać rzeczywiste związki z wyznawaną doktryną religijną lub wskazać wyznawane zasady moralne, które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową. Przepis art. 11 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy daje podstawę do przyjęcia, iż zawarte są w nim w istocie przesłanki orzekania o przeznaczeniu, bądź odmowie przeznaczenia, do odbywania służby zastępczej, których istnienie lub brak ocenia komisja. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, do postępowania w sprawach określonych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Komisja podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie służby zastępczej związana jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jej obowiązki tak w zakresie prowadzenia postępowania, jak i orzekania. W szczególności winna przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej określonej w art. 7 k.p.a., a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest zobowiązana również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), a nadto musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie Komisji ds. Służby Zastępczej zostało wydane z poszanowaniem wskazanych przepisów prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego. Jak trafnie podniósł organ, to na poborowym ciąży obowiązek złożenia oświadczenia o wyznawanych przekonaniach religijnych oraz wykazanie, że wyznawana doktryna religijna oraz zasady moralne stoją w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego służbę wojskową. Tymczasem M. W. stwierdził jedynie, że przestrzega Dekalogu, akceptuje powszechnie aprobowane poglądy na temat wartości pokoju, negowania przemocy i wartości życia ludzkiego, co jak się wydaje, nie stoi w sprzeczności z obywatelskim obowiązkiem odbycia służby wojskowej, czy nawet posługiwaniem się bronią. Nie wykazał, że wyznawane zasady moralne stanowią wyznacznik jego codziennego życia, posiadają uzewnętrznioną formę przejawiającą się w konkretnym działaniu, np. w wolontariacie, przynależności, czy sympatyzowaniu z organizacjami działającymi na rzecz pokoju, itp. Nie skorzystał z możliwości przedstawienia swoich poglądów i uprawdopodobnienia okoliczności przedstawionych we wniosku, choć organy orzekające w sprawie dwukrotnie w toku instancyjnym stwarzały mu taką możliwość. Przebywanie poza granicami kraju, podjęcie tam pracy i brak możliwości uzyskania dni wolnych na osobiste stawienie się przed Komisją, nie jest usprawiedliwieniem nieobecności na posiedzeniu Komisji do Spraw Służby Wojskowej, stanowi bowiem świadomy wybór strony i jest konsekwencją unikania odpowiedzialności za łamanie prawa. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie wojskowego obowiązku meldunkowego, obowiązku powiadamiania wojskowego komendanta uzupełnień oraz uzyskiwania zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą (Dz. U. Nr 140, poz. 1480 ze zm.) osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej są obowiązane do złożenia wniosku o uzyskanie zezwolenia na wyjazd i pobyt za granicą do wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na miejsce jej pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące. Jak wynika z ustaleń organu, wniosek o przeznaczenie do służby zastępczej skarżący złożył już po wszczęciu postępowania karnego o uchylanie się od służby wojskowej. Zatem jest wysoce prawdopodobne, że skarżący nie jest zainteresowany przyjazdem do Polski i uregulowaniem spraw związanych z ciążącym na nim powszechnym obowiązkiem obrony. Świadczy o tym stanowisko pełnomocnika skarżącego przedstawione w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. skierowanym do Komisji do Spraw Służby Zastępczej, w którym podano: "Nie po to syn znalazł pracę za granicą by przyjechać na posiedzenie Komisji, po której będzie musiał kontynuować dalsze 5 – letnie bezrobocie. Poza tym Komisja nie gwarantuje mu, że nie będzie aresztowany w związku z prowadzonym bezprawnie przez prokuraturę Rejonową [...] dochodzenia w sprawie [...] o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 224 punkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP". Powyższe daje podstawę do stwierdzenia, że skarżący nie traktuje swoich przekonań jako wiążących go zasad moralnych. W tym stanie rzeczy Komisja zasadnie wskazała, że poborowy odwołując się do powszechnie uznawanych i akceptowanych norm moralnych nie wykazał, iż zasadnicza służba wojskowa naruszy jego system poglądów w stopniu wywołującym konflikt sumienia. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z uwzględnieniem prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, zaś samo uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w sposób wyczerpujący podaje motywy, którymi kierował się organ podejmując decyzję niekorzystną dla strony. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia przez Komisję do Spraw Służby Zastępczej przepisów art. 7, 8 i 107 § 1 i 3 k.p.a. Dodatkowo należy dodać, iż zasługuje na akceptację stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, że Komisje obu instancji były w niniejszej sprawie kompetentne do dokonywania ocen w przedmiocie kwestii moralnych i religijnych, bez potrzeby powoływania biegłych z zakresu etyki i religioznawstwa. W myśl regulacji ustawowej, co najmniej 2 osoby ze składu komisji wojewódzkiej i odwoławczej muszą wykazać się dokumentami potwierdzającymi posiadanie wiedzy w zakresie religioznawstwa lub etyki – art. 14 ust. 2 i 4 ustawy o służbie zastępczej. Nie znajduje również uzasadnionych podstaw zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a., jak również art. 32 i 33 k.p.a. sprowadzający się w istocie do pozbawienia pełnomocnika strony możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem orzeczenia w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 (publik. ONSA i WSA 2006/6/157) zawarł tezę, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, bowiem zawiadomienie Komisji do Spraw Służby Zastępczej z dnia [...] listopada 2006 r. o jej posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2006 r., na którym zapadło zaskarżone orzeczenie, zostało skierowane zarówno do skarżącego na adres wskazany do doręczeń, jak i jego pełnomocnika. Zatem pełnomocnik strony posiadał wiedzę o terminie posiedzenia Komisji, miał faktyczną możliwość przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oraz zapoznania się z aktami sprawy jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie B. W. wniosła do organu pismo z dnia [...] listopada 2006 r. - informację o powodach niestawiennictwa syna na posiedzeniu Komisji oraz przedstawiła własne wnioski i zarzuty, do których organ II instancji ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Nadto zarzut naruszenia art. 50 § 2 i 3 k.p.a. uznać należy za całkowicie chybiony. Przepis art. 50 § 3 k.p.a. umożliwia organowi dokonanie określonych czynności w miejscu pobytu strony. Odnosi się to jednak do sytuacji, w której osoba wezwana do osobistego stawiennictwa przed organem administracji publicznej, nie może zadośćuczynić temu wezwaniu z powodu choroby, kalectwa lub innej niedającej się pokonać przeszkody. Nie można w tym przypadku "za inną niedającą się pokonać przeszkodę" uznać pobytu poza granicami kraju w celach zarobkowych. Wobec braku podstaw do usprawiedliwienia nieobecności wzywanego na posiedzenia komisji oraz niewskazaniu terminu, w którym poborowy mógłby stawić się na posiedzenie Komisji, organ był uprawniony do rozpoznania odwołania strony bez jej udziału. Podkreślenia wymaga, że w żadnym z pism strony lub jej pełnomocnika nie podano jakiegokolwiek terminu powrotu skarżącego do Polski. W związku z powyższym, nie można organowi czynić zarzutu naruszenia art. 50 § 2 k.p.a., poprzez niedołożenie starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.