I SA/Po 89/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007r. przy udziale sprawy ze skargi przedsiębiorstwo "A" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005r. oddala skargę. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ S. Zapalska UZASANIENIE Przedsiębiorstwo "A" w W. złożyło w dniu [...] r. korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2005 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku w wysokości [...] zł. Spółka we wniosku wskazała, że nabywa grunty pod prowadzenie działalności deweloperskiej. Od momentu zakupu działki do rozpoczęcia działalności upływa określony okres czasu. Działalność deweloperską można rozpocząć dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę w związku z czym zakupiony grunt staje się zajęty pod działalność gospodarczą dopiero w momencie uzyskania przez firmę deweloperska prawomocnego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 5 ustawy o podatkach lokalnych wyróżnia się grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na przeznaczenie w ewidencji gruntów oraz grunty pozostałe, różnicując stawki od ww. gruntów. Zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 nr 173, poz. 1807) – działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin oraz złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Dlatego też w ocenie strony, aby mówić o prowadzeniu działalności gospodarczej musi być przymiot zarobkowości, działania w sposób zorganizowany i ciągły. Zdaniem strony, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu zajętego pod działalność gospodarczą powstaje z miesiącem następnym po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na budowę. We wniosku odniesiono się do złożonej deklaracji. Zdaniem spółki w złożonej deklaracji błędnie: 1. w pkt 1 wykazano działkę nr 189/71 o powierzchni [...] m2 zapisaną w rejestrach gruntu Bi, wobec której spółka nie otrzymała w 2005 r. pozwolenia na budowę , działkę tę błędnie opodatkowano wg stawki podwyższonej - [...] zł za 1 m2 i w pkt 2 - [...] m 2 . Działka wskazana w pkt. 1 powinna zostać opodatkowana według niższej stawki jak na pozostałe grunty ([...] zł/m2), czyli należny podatek za 2005r. winien wynosić [...] zł, co daje nadpłatę [...] zł, 2. działka 25/12 o powierzchni [...] zapisana w rejestrach gruntu jako działka R, wobec tej działki spółka również nie otrzymała pozwolenia na budowę, zatem wykazana w pkt 2 działka nie podlega opodatkowaniu podatkowi od nieruchomości tylko podatkowi rolnemu, co oznacza nadpłatę w wysokości [...] zł.. Decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta, odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres [...] -[...] 2005 r. w kwocie [...] zł, jednocześnie stwierdzić nadpłatę w podatku od nieruchomości za okres [...] -[...] 2005r. w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ podatkowy dokonał szeregu czynności sprawdzających, które miały na celu wyjaśnienie, czy wykazane przez podatnika nieruchomości podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawki opodatkowania jak od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Organ wskazał, że zgodnie z ewidencją gruntów prowadzoną przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego, nieruchomość przy ul [...], która składa się z działki o nr 53/15/189/71 o powierzchni [...] m2 jest sklasyfikowana jako grunty budowlane. Dlatego też bez względu na fakt, czy podatnik prowadzi na tym gruncie faktycznie działalność gospodarczą, jest ona związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ wskazuje na różnicę między pojęciami "związania" i "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej." W ocenie organu pojęcie "związana" w odniesieniu do gruntów budowlanych należy interpretować w oparciu o zawartą w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych definicję. Skoro grunt jest w posiadaniu spółki, która jest przedsiębiorcą, to grunt ten należy opodatkować wg stawki przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast nieruchomość przy ul. [...], składająca się z działki nr 50/18/25/12 o powierzchni [...] m2 jest sklasyfikowana jako użytki rolne. Podatnik oświadczył, że od jej nabycia nieruchomość nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Nieruchomość nadal pozostaje w stanie nie wskazującym na użytkowanie jej do jakiejkolwiek działalności. Spółka uzyskała decyzję o warunkach zabudowy, ale nie wystąpiła jeszcze o pozwolenie na budowę. W związku z czym wskazana działka winna być opodatkowana podatkiem rolnym. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o jej zmianę i stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] zł. Swoje stanowisko Spółka uzasadniła tym, że działka przy ul [...] nie mogła być w 2005 r. wykorzystywana do działalności gospodarczej z powodu braku decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę zostało wydane dopiero w [...] 2006 r. i stało się ostateczne w [...] 2003 r. Odwołująca spółka wskazała, że w wyroku z dnia 16 września 2004 r. sygn akt FSK 485/04 NSA stwierdził, że różnicowanie stawek podatku od nieruchomości w zależności od cech podatnika narusza zasadę równości. Jeżeli mamy do czynienia z taką samą nieruchomością, to podatek od niej powinien wynosić tyle samo bez względu na to, czy posiada ją osoba fizyczna, czy prawna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2006 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił poglądy organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że spór między stronami dotyczy w istocie interpretacji art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten bowiem zawiera definicję legalną gruntów, budynków, i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem : 1. budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, 2. gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, 3. przedmiotów opodatkowania (czyli gruntów, budynków i budowli), które nie są i nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jedno z wyłączeń od opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy wg stawki "wyższej" dotyczy względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie gruntu czy obiektu budowlanego do prowadzenia działalności gospodarczej. Pod tym pojęciem należy rozumieć przyczyny tkwiące w samej rzeczy i powodujące jej bezużyteczność do jakiejkolwiek działalności. Brak pozwolenia na budowę nie ma takiego charakteru. Jest to przeszkoda natury prawnej blokująca tylko ściśle określony sposób wykorzystywania gruntu. Spółka pismem z [...] 2007 r wniosła skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca spółka podnosi, iż organy podatkowe dokonały zawężającej interpretacji powołanego przepisu. Powołany przepis, zdaniem skarżącej, wskazuje wyłączenie z opodatkowania gruntów stawką jak od działalności gospodarczej, będących w posiadaniu przedsiębiorcy, jeżeli grunt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Względy technicznie, w opinii strony skarżącej, należy pojmować obiektywnie jako przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej. Potencjalna tylko możliwość prowadzenia na działce działalności gospodarczej nie uzasadnia opodatkowania jej podatkiem według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Skarżąca spółka uznaje, że ma prawo do ochrony, gdyż chcąc prowadzić działalność gospodarczą na działce przy ul. [...] w P. napotkała ze strony "organu przeszkody techniczne, które uniemożliwiły jej w roku 2005 prowadzenie działalności gospodarczej na nieruchomości, dlatego też zaskarżona decyzja narusza prawo w części nieuwzględnionej nadpłaty do kwoty [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko oraz wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej. Należy zauważyć, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Skarżąca spółka wystąpiła do Prezydenta Miasta o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2005. W ocenie strony skarżącej podatnik zadeklarował oraz wpłacił podatek od nieruchomości w wysokości wyższej niż należna za ten rok. W ocenie spółki działka przy ul [...] obejmowała w 2005 r. wyłącznie użytki rolne, zatem skarżąca spółka winna posiadane grunty opodatkować podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Nieruchomość przy ul. [...] jest gruntem przeznaczonym pod budowę, jednakże grunt ten w 2005 r. nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ spółka prowadząc firmę developerską nie uzyskała w 2005 r. pozwolenia na budowę na tym gruncie, zatem nie mogła wykorzystywać gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej, pozwolenie na budowę otrzymała dopiero [...] 2006 r. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budowy i sprzedaży mieszkań i dlatego, w ocenie strony , nie można uznać, że grunt położony przy ul. [...] w 2005 r. był związany z działalnością gospodarczą, ponieważ nie mógł być wykorzystywany do prowadzonej działalności, z uwagi na fakt, że spółka nie uzyskała pozwolenia na budowę. Dlatego też skarżąca uważa, że nieruchomość ta winna być opodatkowana wg stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych, a nie jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organy podatkowe w części uwzględniły wniosek skarżącej i uznały, że spółka w 2005 r. nienależnie zapłaciła podatek od nieruchomości za miesiące od [...] do [...] 2005 r. od gruntu położonego przy ul. [...] i w związku z tym w decyzji Prezydent Miasta stwierdził nadpłatę w wysokości [...] zł. natomiast nie uwzględniły wniosku strony w części dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. [...], ponieważ zdaniem organów jest to grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd nie podziela zarzutu naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9 poz. 84, ze zm.) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów z tymi budynkami związanymi, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b. Analiza tej części wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że sam fakt objęcia we władanie – posiadania przez przedsiębiorcę budynków innych niż mieszkalne oraz gruntów nie związanych z budynkami mieszkalnymi, bez względu, czy w danym momencie przedsiębiorca wykorzystuje tę nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej, powoduje, że te nieruchomości uważa się za nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą dla celów podatku od nieruchomości nie może być utożsamiany z wykorzystywaniem faktycznym przez przedsiębiorcę lub inny podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części do prowadzenia działalności gospodarczej. Wyjątek od tej zasady został sformułowany w ostatniej części powołanego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez wskazanie, że nie uznaje się przedmiotu opodatkowania za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej wówczas, gdy nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jedynie obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę wyłącza budynek lub grunt z opodatkowania stawkami wyższymi. W art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymienia się jako wyłączające z uznania za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie budynki i grunty, które ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Koniunkcja "nie są i nie mogą być" wskazuje na cechy trwałości stanu niemożności wykorzystywania tych przedmiotów opodatkowania do działalności gospodarczej. Takie uregulowanie pozostaje w spójności z zasadą wyrażoną pierwszej części powołanego przepisu, że wystarczy posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę dla istnienia związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Fakt otrzymania pozwolenia na budowę w [...] 2006 r., dowodzi jednoznacznie, że przeszkoda w wykorzystywaniu nieruchomości w zakresie budowy budynków nie miała charakteru trwałego. Ponadto Sąd zauważa, że nieruchomość co prawda nie była w 2005 r. faktycznie wykorzystywana do budowy na tym gruncie budynków, jednakże nie dowodzi to, że w ogóle nie była wykorzystywana do prowadzonej działalności (np. składowanie materiałów, sprzętu budowlanego). Bezsporne jest, że skarżąca spółka nabyła nieruchomość przy ul. [...] wyłącznie w celu wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej. Brak pozwolenia na budowę nie jest okolicznością wpływająca na kwalifikację gruntu jako związanego bądź nie związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tych okolicznościach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ S. Zapalska AR