II SA/Wa 260/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-24
Skład orzekający: Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który nabył prawo do współwłasności lokalu mieszkalnego w drodze spadku, traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, mimo że nie dokonano jeszcze działu spadku?Ratio decidendi
Funkcjonariusz traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeśli stanie się współwłaścicielem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nawet jeśli nie dokonano jeszcze działu spadku. Prawo do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej, wynikające z nabycia spadku, jest wystarczające do uznania posiadania lokalu mieszkalnego.Stan faktyczny
Skarżąca, funkcjonariuszka ABW, utraciła prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, ponieważ nabyła w drodze spadku spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, w którym faktycznie zamieszkuje. Organ administracyjny uznał, że nawet brak formalnego działu spadku nie wyklucza posiadania lokalu w rozumieniu przepisów o równoważniku, ponieważ skarżąca stała się współwłaścicielem i wyłącznym posiadaczem lokalu. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, argumentując, że jej udział w spadku nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych rodziny i że brak działu spadku uniemożliwia uznanie formalnego posiadania lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA Piotr Kraczowski, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 106 ust. 1 i art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 1 i §10 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1000) w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 2 decyzji nr 7 Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 9 lipca 2002 r. w sprawie udzielenia upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater pozostających w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a także świadczeń finansowych związanych z prawem funkcjonariuszy do lokalu mieszkalnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2006 r., stwierdzającą utratę przez B. K. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej oraz wstrzymania jego dalszego wypłacania.
W uzasadnieniu wskazano, iż B. K. w dniu [...] lipca 2006 r. złożyła oświadczenie mieszkaniowe, informujące, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 2006 r. nabyła spadek po zmarłej matce, po - części z bratem. Z uwagi na powyższe, wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia utraty prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
Organ administracyjny, prowadzący postępowanie na podstawie zebranych materiałów, ustalił, iż w skład masy spadkowej, którą nabyła B. K. po zmarłej matce, wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej - [...] m2 i pow. mieszkalnej [...] m2. Ustalono również, iż w lokalu tym wymieniona zamieszkiwała wraz z matką, mężem oraz synem i nadal w nim zamieszkuje.
Mając powyższe na względzie, organ stwierdził, iż w sprawie będącej przedmiotem postępowania, nastąpiła zmiana stanu faktycznego, mającego wpływ na uprawnienia B. K. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. dyrektor Delegatury ABW w R. stwierdził utratę przez B. K. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i wstrzymał jego dalsze wypłacanie.
Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) oraz § 6 pkt. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 1000).
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 r. zainteresowana zwróciła się do dyrektora Delegatury ABW w R. o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż ze względu na brak podziału masy spadkowej po zmarłej matce, w chwili obecnej nie można przyjąć, aby formalnie stała się właścicielem lokalu mieszkalnego. Wymieniona stwierdziła, iż w jej ocenie, fakt nabycia spadku bez przeprowadzenia jego podziału pomiędzy uprawnionymi osobami nie jest równoznaczny z nabyciem określonych przedmiotów wchodzących w skład masy spadkowej. Ponadto uważa, iż nawet, gdyby przyjąć, że nabycie połowy masy spadkowej, w skład której wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest równoznaczne z nabyciem prawa do lokalu mieszkalnego, to można mówić o nabyciu przez nią jedynie - tego lokalu. W takiej sytuacji prawo do połowy tego lokalu nie zaspokajałoby potrzeb mieszkaniowych dla jej trzyosobowej rodziny.
Organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził, iż zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Na podstawie upoważnienia określonego w art. 106 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, Prezes Rady Ministrów, rozporządzeniem z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1000), określił wysokość i szczegółowe zasady przyznawania funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz zwracania przez niego równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członek jego rodziny, o którym mowa w art. 103 ustawy o ABW, nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, o którym mowa w § 4 tegoż rozporządzenia.
Odnośnie kryteriów "posiadania lokalu mieszkalnego lub domu", § 6 pkt 1 rozporządzenia odsyła do § 4 cyt. rozporządzenia. Z zestawienia tych przepisów wynika, iż równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się funkcjonariuszowi, który w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej posiada: lokal mieszkalny przydzielony mu na podstawie decyzji o przydziale lokalu, lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej lub dom jednorodzinny, uzyskany przez niego na warunkach lokatorskiego lub własnościowego prawa do lokalu lub domu, lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu, stanowiący własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu w budynku spółdzielni mieszkaniowej, bądź wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innej jednostki samorządu terytorialnego albo towarzystwa budownictwa społecznego, lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, stanowiący odrębną nieruchomość, będący jego własnością lub współwłasnością.
Ustosunkowując się do złożonego przez B. K. odwołania, organ stwierdził, że zarzuty w nim zawarte są bezzasadne.
Zainteresowana uzyskała prawo do lokalu, o którym mowa w § 4 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r., na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, w - części masy spadkowej. Nie dokonano co prawda, do chwili obecnej, działu spadku w trybie umownym lub sądowym, ale przedstawione dokumenty potwierdzają fakt udziału B. K. w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, a zatem posiadanie przez nią tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego nie budzi wątpliwości. Dodatkowo za przyjęciem tego rodzaju wykładni przemawia fakt, że będący przedmiotem dziedziczenia lokal, faktycznie zajmuje wymieniona wraz z mężem i synem. Lokal mieszkalny o powierzchni całkowitej - [...] m 2 i powierzchni mieszkaniowej - [...] m2, zaspokaja więc potrzeby mieszkaniowe B. K. i jej rodziny, określone w przepisach rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 59, poz. 520). Stosownie do tych przepisów, są to trzy normy zaludnienia, a więc 30 m2 powierzchni mieszkalnej. Przyjęcie, iż funkcjonariusz, którego potrzeby mieszkaniowe są faktycznie zaspokojone, pobierałby równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, byłoby z pewnością sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy.
Natomiast, ustosunkowując się do dalszej treści odwołania, iż przypadający jej udział w wyniku podziału masy spadkowej nie zabezpieczy przysługujących norm zaludnienia dla jej trzyosobowej rodziny, organ stwierdził, iż przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi ABW za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego nie zawierają zapisu dotyczącego określenia powierzchni mieszkalnej zajmowanego lub posiadanego lokalu lub domu jednorodzinnego, wskazując jedynie na posiadanie lokalu mieszkalnego lub domu.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione w postępowaniu administracyjnym, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 106 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w związku z § 4 pkt 2 rozporządzenia Prezes Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Rozpoznając sprawę w świetle kryteriów określonych w powyżej przytoczonym przepisie, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Z treści powołanego przepisu wynika, iż określony w nim równoważnik przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który nie posiada lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Funkcjonariusz traci zatem uprawnienie do przedmiotowego równoważnika z chwilą, kiedy na skutek zmiany okoliczności faktycznych stanie się posiadaczem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
W sprawie jest bezspornym, iż skarżąca stała się spadkobiercą w - części spadku, w skład którego wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2, położonego w miejscu pełnienia służby.
Stosownie do przepisu art. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Oznacza to m.in., iż każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
Poza sporem jest, iż spadkobiercy nie dokonali działu spadku i skarżąca korzysta w całości z lokalu mieszkalnego. Okoliczność, iż skarżąca stała się współwłaścicielem i wyłącznym posiadaczem lokalu mieszkalnego, jak prawidłowo przyjął organ, oznacza, iż utraciła ona prawo do równoważnika pieniężnego, określonego w art. 106 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego nie jest zasadny.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło