II OSK 1400/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz Sędziowie del. WSA Jerzy Siegień (spr.) NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 630/06 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt. II SA/Ke 630/06 oddalił skargę S. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] września 2006 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach decyzją z dnia [...] września 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania S. S., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2006 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującą S. S. dokonanie rozbiórki wiaty o średnicy 15 m, samowolnie realizowanej na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości W. gmina C.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2001 r. ustalono, iż na działce nr [...] w miejscowości W. realizowany jest budynek wielofunkcyjny pod nazwą "miejsce obsługi podróżnych" oraz okrągły zbiornik, które stanowią przedmiot odrębnych postępowań. Istniejący obiekt budowlany składający się z 16 słupów żelbetowych wylewanych z betonu o przekroju 20 x 45 cm, usytuowanych w okręgu o średnicy 15 m ze ścianami betonowymi do wysokości 1,20 m ponad poziom terenu, ściany od góry zwieńczone belką żelbetową o przekroju 20 x 20 cm, został wykonany wiosną 2001 r., bez stosownego zgłoszenia właściwemu organowi. Według inwestora miejsce to miało służyć do składowania materiałów budowlanych, w związku z realizacją głównej inwestycji. Wojewoda Kielecki decyzją z dnia [...] lutego 1997 r. stwierdził nieważność pozwolenia na budowę obiektu "miejsce obsługi podróżnych". W dniu [...] lipca 2002 r. inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na dokończenie budowy oraz przedłożył projekt budowlany obiektu pod nazwą "zadaszone miejsce do grillowania". Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., podjętą w trybie art. 48 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego uznając, że jest to obiekt małej architektury wymagający stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanym, takiego zgłoszenia inwestor natomiast nie dokonał. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania S. S. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2002 r. motywując swoje stanowisko koniecznością uwzględnienia nowego stanu prawnego zaistniałego od dnia 11 lipca 2003 r. W wyniku kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2006 r. stwierdzono, że stan zaawansowania obiektu uległ zmianie: w czterech polach pomiędzy słupami nad ścianą betonową do belki wieńczącej wykonane jest wypełnienie z siporeksu, wewnątrz obiektu wykonano ścianki z cegły o zróżnicowanej wysokości i kształcie, od strony zachodniej do obiektu tego (poza okręgiem) dobudowane są dwa pomieszczenia o wymiarach w rzucie 1,20 x 3,10 m, których ściany są murowane z siporeksu, a strop żelbetowy wylewany, wykonana jest betonowa wylewka, nad obiektem znajduje się dwupoziomowa konstrukcja dachu typu namiotowego stalowo-drewniana częściowo pokryta gontem. Inwestor S. S. oświadczył, że zadaszone miejsce do grillowania wykonał na podstawie zgłoszenia z 2002 r., co do którego organ nie wniósł sprzeciwu. W dniu [...] października 2003 r. inwestor zgłosił natomiast do organu zamiar zadaszenia miejsca do grillowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, że S. S. wnioskiem z dnia [...] października 2003 r. zgłosił zamiar wykonania zadaszenia na słupach ogradzających składowisko materiałów budowlanych. W dniu [...] listopada 2003 r. inwestor na wniosek organu uzupełnił zgłoszenie przedkładając stosowne dokumenty. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Burmistrz Gminy i Miasta w C. zgłosił sprzeciw w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych polegających na wykonaniu zadaszenia na istniejących słupach ogradzających składowisko materiałów budowlanych uznając, że zadaszenie dotyczy obiektu objętego nakazem rozbiórki. W ocenie organu I instancji, istniejący na działce obiekt nie jest obiektem małej architektury tj. zadaszeniem do grillowania lecz wiatą, dla której wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Następnie postanowieniem, w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wstrzymał roboty budowlane związane z budową wiaty i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia Burmistrza Gminy i Miasta C. o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku planu - ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nakazał rozbiórkę samowolnie realizowanej wiaty. Oceniając powyższą decyzję organ II instancji przyjął za prawidłowe ustalenia organu I instancji, że zrealizowana wiata wymagała pozwolenia na budowę, a brak pozwolenia uzasadniał zastosowanie procedury legalizacyjnej przewidzianej art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpatrując skargą S. S. uznał, że jest ona niezasadna i podlega oddaleniu. Sąd stwierdził, że obiekt budowlany znajdujący się na działce nr ew. [...] w miejscowości W. nie jest obiektem małej architektury. W ocenie Sądu wykonanie 16 słupów żelbetowych po okręgu o średnicy 15 m ze ścianami betonowymi do wysokości 1,20 m ponad poziom terenu, ściany od góry zwieńczone belką żelbetową o przekroju 20 x 20 cm, nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej przepisie, a w szczególności nie można uznać aby tak wykonany obiekt był obiektem niewielkim. Wbrew stanowisku organu wyrażonemu w decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. przedmiotowy obiekt należało zakwalifikować jako budowlę, a nie jako obiekt małej architektury. Według definicji zawartej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, w której wskazano przykładowo rodzaje budowli, budowla oznacza każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Budowa tego rodzaju obiektu budowlanego wymagała pozwolenia na budowę, ponieważ art. 29 Prawa budowlanego nie wyłączał budowli od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie od dnia 11 lipca 2003 r., w art. 7 ust. 2 wprowadziła zasadę, iż do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 - art. 1 pkt 41 ustawy zmieniającej. Przepisy te stwarzały możliwość legalizacji obiektu budowlanego (jego części) będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle ustaleń dokonanych w toku kontroli z dnia [...] kwietnia 2006 r. Sąd uznał, że nie budzi wątpliwości, iż realizowany na działce nr ewidencyjny [...] obiekt stanowi wiatę. Budowa wiaty zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia na budowę, albowiem zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia dotyczy wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2. Sąd stwierdził zatem, że inwestor zarówno w stanie faktycznym przed nowelizacją ustawy - Prawo budowlane, jak też po jej nowelizacji, takiego pozwolenia nie uzyskał. W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż przedmiotowy obiekt był realizowany na podstawie dokonanego zgłoszenia zamiaru realizacji obiektu małej architektury. Ponieważ inwestor nie spełnił nałożonych na niego obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego prawidłowo decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nakazał rozbiórkę realizowanej wiaty. Stosownie bowiem do treści art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu, który w tych okolicznościach obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki, nie dając organowi możliwości odstąpienia od jej nakazania. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt. II SA/Ke 630/06 złożył S. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.) przez przyjęcie, iż zadaszone miejsce do grillowania jest wiatą, a nie obiektem małej architektury, - naruszenie przepisów postępowania poprzez nietrafną ocenę dowodów, a w szczególności dotyczących zgłoszenia z dnia [...] lipca 2002 r. zamiaru budowy obiektów małej architektury, z którego wynika, że zamiar taki był zgłoszony w tym dniu, a organ nie wniósł sprzeciwu w terminie 30 dni licząc od tego dnia zgłoszenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że spełnił wymogi art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego i w dniu [...] lipca 2002 r. zgłosił w Urzędzie Gminy w C. zamiar rozpoczęcia budowy obiektu małej architektury obejmującej oczko wodne i zadaszenie do grillowania. Organ administracji architektoniczno-budowlanej w terminie 30 dni nie wniósł w drodze decyzji sprzeciwu, wobec czego skarżący przystąpił do budowy zadaszenia do grillowania. Miejsce to służy do rekreacji i stosownie do art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego stanowi obiekt małej architektury, który zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę. Zadaszenie do grillowania błędnie zostało przez organy orzekające zakwalifikowane jako "wiata" ponieważ wiata nie jest miejscem do rekreacji, a miejscem do składowania np. materiałów. Zakwalifikowany błędnie przez organ obiekt małej architektury jako "wiata" nie odpowiada definicji wiaty zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszą się do obu podstaw. Ustosunkowując się do zawartych w skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. W skardze kasacyjnej konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącego przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA i WSA 2004 r., nr 1, poz. 9). W przedmiotowej skardze kasacyjnej nie wskazano konkretnych przepisów postępowania, które naruszył Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest natomiast spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia nieokreślonego przepisu postępowania poprzez nietrafną ocenę dowodów. Podstawy kasacyjnej nie może przy tym stanowić każde naruszenie przepisów postępowania sądowego, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest zatem wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów nie doszło, wyrok Sądu I instancji byłby inny. Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna jedynie w części dotyczącej zarzutu naruszenia prawa materialnego czyni zatem zadość wymogom art. 174 p.p.s.a. Zarzut błędnej wykładni art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.), przez przyjęcia, że zadaszone miejsce do grillowania jest wiatą, a nie obiektem małej architektury, nie jest jednak trafny. Zarzut ten został przede wszystkim niewłaściwie sformułowany, bowiem ewentualne błędne przyjęcie przez organ, że zadaszone miejsce do grillowania jest wiatą a nie obiektem małej architektury, mogło prowadzić jedynie do niewłaściwego zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a nie do jego błędnej wykładni, jak zarzucono w skardze kasacyjnej. Wbrew twierdzeniu skarżącego Sąd I instancji prawidłowo zastosował w rozpatrywanej sprawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego. Nie budzi wątpliwości ustalony w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2001 r. fakt, że na działce nr [...] w miejscowości W. zrealizowano obiekt budowlany składający się z 16 słupów żelbetowych wylewanych z betonu o przekroju 20 x 45 cm, usytuowanych w okręgu o średnicy 15 m ze ścianami betonowymi do wysokości 1,20 m ponad poziom terenu, ściany od góry zwieńczone belką żelbetową o przekroju 20 x 20 cm. Mając na uwadze rozmiary i rodzaj przedmiotowego obiektu, trafnie organy orzekające zakwalifikowały go jako budowlę, a nie jako obiekt małej architektury. Nie spełnia on bowiem kryteriów obiektu małej architektury, określonych w definicji zawartej w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Według natomiast definicji zawartej w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Budowa tego rodzaju obiektu budowlanego, w świetle art. 28 ust. 1 i 29 Prawa budowlanego, wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa ta nie mogła natomiast być prowadzona na podstawie zgłoszenia zamiaru budowy obiektu małej architektury. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.