II SA/Bd 324/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r. sprawy ze skargi Krystyny K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę II SA/Bd 324/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2005 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o przyznaniu Krystynie K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395; z późn. zm.). Następnie decyzją z dnia [...] 2005 r. ww. Kierownik stwierdził nieważność swojej decyzji z dnia [...] 2005 r., uznając, iż została ona podjęta z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.) W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do art. 2 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 31 maja 1996 r. represją w rozumieniu tej ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika, że rodzice Krystyny K. (rodzina D.) zostali wywiezieni wraz z rodziną na terytorium Niemiec z Francji, a zatem z obszaru nie należącego do państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. Okoliczność tę potwierdziła w toku postępowania także sama strona, podnosząc jedynie że pomimo iż jej rodzice i rodzeństwo zostali wywiezieni do Niemiec z Francji, to jednak ona urodziła się już na terytorium III Rzeszy. Okoliczność ta zdaniem organu nie ma wpływu na ocenę, iż nie zaszła sytuacja będą "represją" w rozumieniu ww. ustawy. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2005 r. powtarzając także zawartą w niej argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Krystyna K. wskazała, że urodziła się [...] 1942 r. w miejscowości H. w Niemczech, a jej rodzice byli Polakami, wywiezionymi w ramach represji z Francji do Niemiec. We Francji skarżąca nigdy nie była, a po wojnie wróciła do Polski. Zdaniem skarżącej brak w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. wyraźnej regulacji dotyczącej dzieci urodzonych w Niemczech z rodziców Polaków wywiezionych z innych państw okupowanych nie może być przeszkodą w przyznaniu jej stosownego świadczenia. Jej zdaniem wszystkie dzieci urodzone w Niemczech z rodziców Polaków powinny być traktowane jednakowo. Odmowa przyznania tego świadczenia narusza jej prawo do równego traktowania przez władze publiczne zagwarantowane przez art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż część dzieci urodzonych w Niemczech z rodziców Polaków otrzymuje stosowne świadczenia, a inne - nie. W odpowiedzi na skargę Kierownik wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przepisy ustawy z dnia z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395; z późn. zm.) ściśle określają krąg osób objętych jej działaniem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie ustawa w art. 2 definiuje pojęcie represji wskazując, iż represją w rozumieniu ustawy jest: 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych, 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. Tak więc warunkiem otrzymania świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. jest nie tylko fakt bycia obywatelom polskim i podleganie represjom, ale także podleganie represjom tylko określonego rodzaju, opisanych w art. 2 ww. ustawy. Organy administracji publicznej są zobowiązane działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483; z późn. sprost.) oraz 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.)). Stwierdzając zatem, że skarżąca była i jest obywatelką polską, ale nie podlegała tego typu represjom, które zostały opisane w art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., gdyż nie była osobą wywiezioną na terytorium III Rzeczy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., ale z terytorium Francji - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie mógł zachować w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej przepisy tej ustawy i zgodnie z prawem stwierdził jej nieważność. Zaskarżone rozstrzygnięcie Kierownika nie narusza przepisu art. 32 Konstytucji. Stosownie do brzemienia ustępu 1 tego przepisu "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne." Jak podkreśla Trybunał Konstytucyjny "zasada równości wobec prawa nakazuje identyczne traktowanie wszystkich adresatów norm prawnych znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji prawnie relewantnej. Inaczej rzecz ujmując, z zasady równości wynika nakaz równego, czyli jednakowego, traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą, co oznacza zarówno zakaz dyskryminowania, jak i faworyzowania takich osób. Takie ujęcie zasady równości dopuszcza natomiast odmienne traktowanie osób, które takiej cechy nie posiadają." (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 września 2005r., sygn. akt P 18/04, opubl. w "Orzecznictwie Trybunał Konstytucyjnego" seria A. Nr 8 z roku 2005, poz. 88). Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. nie uregulowała prawa do świadczenia pieniężnego odnośnie wszystkich obywateli polskich podlegających represjom w postaci deportacji, ale tylko w stosunku do tych, którzy przed poddaniem tego typu represji zamieszkiwali na terytorium państwa polskiego. Skarżąca, mimo że represja, która spotkała jej rodzinę była niewątpliwie wynikiem posiadania polskiego obywatelstwa, nie należy do kręgu osób objętych działaniem ustawy, tj. mających cechę w postaci wcześniejszego zamieszkiwania na terytorium państwa polskiego w granicach sprzed roku 1939. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.