VI SA/Wa 1041/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-14
Skład orzekający: Pamela Kuraś – Dębecka, Dorota Wdowiak, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób, którego cechy wskazują na przewóz regularny (np. stałe godziny odjazdów, korzystanie z przystanków), ale który nie spełnia formalnych wymogów podania rozkładu jazdy i cennika do publicznej wiadomości, może być uznany za przewóz regularny bez wymaganego zezwolenia, uzasadniający nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo ustalenie stałych godzin odjazdów i korzystania z przystanków nie jest wystarczające do uznania przewozu za regularny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Kluczowe dla tej kwalifikacji jest podanie rozkładu jazdy i cennika do publicznej wiadomości w sposób wymagany przepisami prawa. Brak dowodów na spełnienie tych wymogów oznacza, że materiał dowodowy jest niewystarczający, a decyzje organów naruszają prawo.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę J. K. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Organ uznał, że przewozy były regularne, opierając się na analizie tarcz tachografu wskazujących stałe godziny odjazdów i nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący twierdził, że wykonywał przewozy okazjonalne, a pasażerowie byli umawiani telefonicznie, zaprzeczając podawaniu rozkładów jazdy do publicznej wiadomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6000 zł i stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu
Decyzją z dnia [...]września 2004 r. [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na przedsiębiorcę J. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "K." karę pieniężną w łącznej wysokości 6.150 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia pojazdem marki [...]o nr rej. [...] (6.000 zł) oraz za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (150 zł).
Na podstawie okazanych tarcz tachografu wykonano analizę częstotliwości i godzin odjazdów pojazdu i ustalono, iż przewozy wykonywane są o stałych godzinach. Ponadto na tarczy tachografu z dnia [...]sierpnia 2004 r. ujawniono naruszenie w postaci nieumiejętnego operowania selektorem stanu aktywności tachografu ustawiając go w pozycji "inna praca". Okoliczności te zostały opisane w protokole kontroli z dnia [...]sierpnia 2004 r. Kierowca pojazdu przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że pasażerów umawia się na telefon. Jako podstawę prawną decyzji przyjęto art. 18, art. 19a ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 31 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) a także przepisy art.15 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985r.).
W prawem przewidzianym terminie skarżący J. K. wniósł odwołanie co do nałożonej kary w kwocie 6.000 zł, w którym podnosił, iż w dacie kontroli nie stwierdzono aby w miejscu, w którym rozpoczęto przewóz był wywieszony rozkład jazdy. Do odwołania dołączono odpisy zleceń, w oparciu o które skarżący wykonywał przewozy pasażerów oraz kserokopie pism urzędowych w sprawie korzystania z poszczególnych przystanków.
Na skutek tego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]kwietnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że w toku kontroli jednoznacznie zostało ustalone, iż odwołujący świadczy regularne usługi przewozowe, mimo braku stosownego zezwolenia. Ustalenia te wynikają z analizy tarcz tachografu w zakresie częstotliwości i godzin odjazdów pojazdu. Przeprowadzona analiza wykazała również, iż odległości pokonywane przez pojazd (trasy przejazdu) są identyczne na poszczególnych tarczach. Ponadto fakt, że przedmiotem działalności skarżącego są przewozy regularne potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy m.in. wnioski o udzielenie zezwolenia na przewozy regularne.
W skardze do Sądu skarżący wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie kary w kwocie 6.000 zł podnosił, że nigdy nie rozwieszał żadnych rozkładów jazdy i nie podawał takich informacji do publicznej wiadomości a także nie zabierał pasażerów z dworców i przystanków autobusowych. Wykonywane przez niego przewozy były przewozami okazjonalnymi, zaś pasażerowie byli umawiani na telefon.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi tu o kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i procesowym, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 13, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.).
Analizując zatem sprawę pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu wymagającym ich uchylenia.
Skarżący, co nie jest sporne pomiędzy stronami, posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym licencja to decyzja administracyjna wydana przez właściwy organ uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Ustawa o transporcie drogowym nakłada na przedsiębiorcę posiadającego licencję obowiązek uzyskania dodatkowych zezwoleń na prowadzenie szczególnych rodzajów transportu np. wykonywanie przewozów regularnych lub regularnych specjalnych. Dla potrzeb ustawy o transporcie drogowym powstał katalog definicji określeń w niej używanych. Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy, w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy, w którym należność za przejazd pobierana jest zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości, wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
W sprawie niniejszej organ przyjął, że wykonywany przewóz był przewozem regularnym, co wymaga zezwolenia, a brak tego zezwolenia uzasadnia nałożenie kary pieniężnej zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Ustaleń takich organ dokonał w oparciu o analizę zapisów tachografu, co w ocenie Sądu jest niewystarczające do uznania przedmiotowego przewozu za przewóz regularny w rozumieniu cytowanych przepisów.
Podanie do publicznej wiadomości rozkładu jazdy poprzez wywieszenie go na przystankach i dworcach autobusowych, jak wynika z definicji przewozu regularnego, jest jednym z dwóch koniecznych warunków do uznania danego przewozu za przewóz regularny. Drugim zaś jest pobieranie należności za przejazd zgodnie z taryfą opłat podaną do publicznej wiadomości.
Natomiast w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji brak jest jakichkolwiek ustaleń, że cennik, przystanki i godziny odjazdów były rozpowszechniane w sposób wymagany w przepisach prawa. W aktach administracyjnych przekazanych Sądowi, oprócz tarcz tachografu, nie ma dowodów świadczących o wykonywaniu przez stronę skarżącą przewozów regularnych. W szczególności, wbrew twierdzeniom organu, dowodem takim nie może być fakt złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych lub też korzystanie przez stronę z przystanków autobusowych przy okazji wykonywania przewozów na pisemne lub telefoniczne zlecenie konkretnych osób. W ocenie Sądu okoliczności te nie są wystarczające do przyjęcia, że miał miejsce przypadek przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia. Zleceń takich nie można utożsamiać z ogłoszeniem rozkładu jazdy wywieszanym na przystankach i dworcach autobusowych. Podkreślić trzeba, iż taka forma ogłoszenia jest niezbędna do uznania przewozu za regularny. Natomiast inne formy informacji o godzinach odjazdu mają - w świetle zapisów ustawy - jedynie rolę uzupełniającą.
Biorąc po uwagę drugą przesłankę uznania przewozu za regularny stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu na żadnym etapie postępowania nie zostało udowodnione, że za przejazd pobierana była opłata zgodnie z cennikiem podanym do publicznej wiadomości. Taka okoliczność nie wynika ani z przesłuchania świadka- kierowcy kontrolowanego autobusu - ani też z innych dokumentów zebranych w sprawie.
Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zebrany w toku postępowania zawiera nie dające się usunąć braki świadczące o tym ,że zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Zasadnicza w sprawie kwestia spełnienia przesłanek ustawowych prowadzących do uznania spornego przewozu za regularny czyli podania do publicznej wiadomości rozkładu jazdy i cennika nie została należycie zbadana.
Całkowicie niewystarczające dla uznania przewozu za regularny jest stwierdzenie organu, iż z uwagi na niszczenie ulotek wywieszanych na przystankach przewoźnicy podają do publicznej wiadomości rozkłady jazdy wykorzystując inne nośniki informacji takie jak ulotki, Internet czy telefon. W przedmiotowej sprawie organ nie ustalił bowiem czy w rzeczywistości taka sytuacja miała miejsce w przypadku spornego przewozu.
W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym, jak i wskazanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wymaga to ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku z uwzględnieniem zarzutów i wyjaśnień strony skarżącej oraz złożonych przez nią dokumentów.
Wskazane wyżej okoliczności powodują konieczność uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Na zasadzie art.152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło