IV SA/Wa 877/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) lipca 2003 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na rzecz Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) grudnia 2002 r. (...); 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 275 (dwieście siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 roku o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw w części dotyczącej przedsiębiorstwa: T., ul. [...] (opublikowane: Monitor Polski z dnia [...] kwietnia 1948 roku Nr [...], poz. [...], Ip. [...]). W uzasadnieniu decyzji Minister Gospodarki stwierdził, że w wykazie trzecim ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego. W. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] marca 1947 roku T. w W., ul. [...] zostało zakwalifikowane do przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu, powodując tym samym wszczęcie postępowania nacjonalizacyjnego. Postępowanie nacjonalizacyjne przed Wojewódzką Komisją do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w W. wszczęto na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.). Po przeprowadzeniu postępowania nacjonalizacyjnego Minister Przemysłu i Handlu orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lutego 1948 roku (opublikowane w Monitorze Polskim z dnia [...] kwietnia 1948 roku Nr [...], poz. [...], Ip. [...]) przejął na własność Państwa T. w W., ul. [...]. W rubryce "przedmiot działania" wskazano, że przedsiębiorstwo trudni się wytwarzaniem "przetworów kosmetycznych i tłuszczowych". W sentencji orzeczenia nacjonalizacyjnego zaznaczono, iż upaństwowieniu ulegają za odszkodowaniem przedsiębiorstwa firm wymienionych w załączniku w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem oraz wszelkimi prawami, wolne od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno - prawnym, zobowiązań na rzecz osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone. W protokołach zdawczo odbiorczych przejęto na własność Państwa składniki majątkowe Towarzystwa Z. S.A. to jest zakłady położone w S. przy ul. [...] i T. przy ul. [...]. Następnie orzeczeniem z dnia [...] listopada 1961 roku, Nr [...] Minister Przemysłu Chemicznego na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 roku w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa zatwierdził wymienione wyżej protokoły zdawczo - odbiorcze. Protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] grudnia 1949 roku przejęto na własność Państwa składniki majątkowe T. S.A. to jest w postaci fabryki w L. przy ul. [...] wraz ze stanowiącą własność Spółki zabudowaną nieruchomością. Orzeczeniem z dnia [...] maja 1953 roku, Nr [...] Minister Przemysłu Chemicznego zatwierdził wymieniony wyżej protokół zdawczo - odbiorczy. W oparciu o opinię biegłego ustalono, że w dniu 5 lutego 1946 roku, to jest w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku, zdolność zatrudnieniowa wynosiła [...] pracowników. T. S.A. spełniało więc ustawową przesłankę stanowiąca podstawę do objęcia zakładu procesem upaństwowienia. Okoliczność, iż w podstawie prawnej orzeczenia Ministra z dnia [...] lutego 1948 roku nie wymieniono konkretnej litery ustępu 1 art. 3 ustawy stanowiącej podstawę upaństwowienia nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Postępowanie w przedmiocie przejęcia na własność Państwa Towarzystwa Z. S.A. w W. zostało wszczęte w ustawowym terminie zakreślonym w art. 3 ust. 6 ustawy w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 ust.1 dekretu z dnia 20 grudnia 1946 roku o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 105, poz. 66) to jest do dnia 31 marca 1947 roku. Przedsiębiorstwo umieszczono w trzecim wykazie zakładów podlegających upaństwowieniu, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr [...] poz. [...] z dnia [...] marca 1947 roku, rozpoczynając tym samym postępowanie nacjonalizacyjne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że zakłady produkcyjne w L. przy ul. [...] oraz zakłady w S. przy ul. [...] oraz w T. przy ul. [...] stanowiły odrębne przedsiębiorstwa niezależne od siebie. Poszczególne zakłady produkcyjne nie tworzyły odrębnych podmiotów, a co za tym idzie nieuzasadnionym byłoby przejmowanie na własność Państwa każdego z tych zakładów z osobna. Przedmiot upaństwowienia stanowiło przedsiębiorstwo Spółki Akcyjnej [...] w W. jako jeden podmiot funkcjonujący w obrocie prawnym, bez względu na ilość oddziałów fabryk i zakładów produkcyjnych i niezależnie od lokalizacji na terenie Polski czy też innych krajów, gdyż Spółka prowadziła jedno przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwa podlegały nacjonalizacji w całości wraz z majątkiem ruchomym nieruchomym oraz wszelkimi prawami. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył pełnomocnik T. S.A. podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 1 lit B. ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 z późno zm.) poprzez jego błędne zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego to jest, art. 11 kpa. Przywołana ustawa z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na rzecz Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej przewidywała, że na podstawie art. 3 tej ustawy przejęciu podlegają wyłącznie przedsiębiorstwa, a w żadnym przypadku osoby prawne prawa publicznego, które były właścicielami przejmowanego przedsiębiorstwa. Skarb Państwa nieprawidłowo zastosował obowiązujący ówcześnie akt prawny, to jest ustawę z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na rzecz Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Według zarówno tego aktu jak i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62 z późno zm.) przedmiotem postępowania nacjonalizacyjnego mogło być tylko pojedyncze, zindywidualizowane przedsiębiorstwo. Tymczasem na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] lutego 1948 roku przejęto na własność Państwa Towarzystwo Z. S.A. z siedzibą w W.. Wymienione w przedmiotowym orzeczeniu Towarzystwo prowadziło [...] przedsiębiorstw, przy czym jedno poza obecnymi granicami terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we L.. Stan ten był oczywisty dla organów prowadzących procedurę nacjonalizacyjną. Każde ogłoszenie o terminie sporządzenia protokołu zdawczo - odbiorczego traktuje każdą fabrykę należącą do Towarzystwa Z. S.A. jako oddzielne przedsiębiorstwo. Tak samo dla każdej z fabryk sporządzono oddzielny protokół zdawczo - odbiorczy używając w stosunku do każdej z fabryk terminu "przedsiębiorstwo". Należy podkreślić, że nie istniały jakiekolwiek przyczyny, które uniemożliwiałyby sporządzenie dla całego przedsiębiorstwa Towarzystwo Z. jednego wezwania do sporządzenia protokołu i samego protokołu, gdyby za jedno przedsiębiorstwo uznawały je ówczesne władze. Brak podania w powyższym orzeczeniu Ministra Przemysłu i Handlu oraz w poprzedzającym je wykazie przedsiębiorstw przechodzących na własność Skarbu Państwa, które z przedsiębiorstw prowadzonych przez Towarzystwo Z. S.A. zostaje przejęte na własność Skarbu Państwa, przy pełnej wiedzy organów państwa, iż spółka prowadzi ich kilka, oznacza, że nie został zindywidualizowany przedmiot nacjonalizacji stosownie do przepisów wyżej przywołanej ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 roku. Nie można zatem określić na podstawie tak przeprowadzonej procedury, ani wydanego w jej efekcie orzeczenia, przedmiotu nacjonalizacji, a w konsekwencji ustalić do którego z przedsiębiorstw należących do T. S.A. z siedzibą w W. odnosiło się to orzeczenie, stąd i niemożność jego wskazania we wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia. W decyzji błędnie została powołana zamiast skonkretyzowanego przedsiębiorstwa, osoba prawna - spółka akcyjna - która z mocy ustawy nacjonalizacyjnej nie mogła być przedmiotem przejęcia na rzecz Państwa. Stosownie do treści § 71 wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. przejęcie własności przedsiębiorstwa na rzecz Skarbu Państwa następowało dopiero z chwilą ogłoszenia orzeczenia o przejęciu przez właściwego ministra. Obowiązująca w dniu wydania tego orzeczenia Konstytucja RP z dnia 23 kwietnia 1935 r. (zwana "konstytucją kwietniową") stała na gruncie ochrony prawa własności, a orzeczenie to powodowało utratę przez podmiot prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Zatem orzeczenie to, aby spełnić warunki zarówno wynikające z obwiązującej Konstytucji jak i wyżej przywoływanej ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 roku, winno jasno i w sposób nie budzący wątpliwości określać przedmiot, którego własność była odbierana jego dotychczasowemu właścicielowi. Orzeczenie to ewidentnie nie spełnia powyższego wymogu. Celem ustawodawcy realizowanym przy pomocy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku było przejęcie na własność Państwa zorganizowanych kompleksów mienia zdolnych do prowadzenia działalności produkcyjnej przynoszącej dochód Państwu. Stosując wykładnię celowościową do pojęcia "przedsiębiorstwa" używanego w tej ustawie należy stwierdzić, że wobec powyższego ustawodawca posługuje się tym terminem w znaczeniu przedmiotowym przejmując na własność Państwa zorganizowany zespół mienia zdolny do produkcji. Powyższy wniosek potwierdza treść § 25 ust. I lit. a i § 73 ust. 2 lit. a wyżej przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 roku, w którym ustawodawca mówi o "nazwie" przejmowanego przedsiębiorstwa, a nie o jego firmie, a zatem nie utożsamia pojęcia nazwa przedsiębiorstwa z firmą z art. 26 ówcześnie obowiązującego kodeksu handlowego z 1934 roku Zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odmiennej tezy o rozumieniu pojęcia "przedsiębiorstwa" przez ustawę z dnia 3 stycznia 1946 roku nie potwierdza § 24 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 roku. Przepis ten bowiem w ogóle nie istniał w dniu ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. trzeciego wykazu przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu. Twierdzenie Ministra Gospodarki zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż niewskazanie podstawy prawnej decyzji nie jest rażącym naruszeniem prawa jest niezasadne. Trudno bowiem mówić o jakimkolwiek prostym zestawieniu decyzji z przepisem skoro nie wiadomo z jakim przepisem należy tę decyzję zestawić, albowiem nie został on w treści decyzji podany. W decyzjach administracyjnych często zdarza się, iż podstawę prawną wydania decyzji można ustalić na podstawie jej uzasadnienia. W tej sytuacji można by przyjąć, iż została ona podana. Jednakże wadliwe orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu w ogóle nie zawiera żadnego uzasadnienia. Nie sposób zatem ustalić w odniesieniu do tego orzeczenia jego jednoznacznej podstawy prawnej, co oznacza niemożność zweryfikowania prawidłowości zastosowania przepisów prawnych do konkretnego stanu faktycznego a w konsekwencji, iż decyzja jest obarczona wadą rażąco naruszającą prawo. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2002 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył pełnomocnik T. S.A. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nadto podniósł zarzut, iż błędnie przyjęto, że protokół zdawczo - odbiorczy Fabryki [...] w T. jest odrębnym protokołem, podczas gdy w istocie jest on załącznikiem nr [...] do protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa T. w S. sporządzonego w dniu [...] czerwca 1952 roku. Zdaniem skarżącego dokonując ustaleń faktycznych Minister nie wziął pod uwagę, że większość maszyn i urządzeń wytwórczych była uznana za złom lub zużycie ich określono ponad 50 % już w protokole zdawczo - odbiorczym z dnia [...] kwietnia 1947 roku. Stan zniszczeń fabryki był tak olbrzymi, że wykluczał podjecie produkcji w istniejących obiektach i przy pomocy istniejących maszyn i urządzeń. Zdolność zatrudnienia winna być ustalona w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku , to jest w dniu 5 lutego 1946 roku, a nie przed zniszczeniami wojennymi. W dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej Fabryka [...] w T. nie posiadała zdolności produkcyjnej. W uzasadnieniu decyzji organ w ogóle nie wskazał powodów dlaczego pominął ten fakt. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 30 września 2004 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2963/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2003 roku oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2002 roku. Wyrokiem z dnia 23 marca 2007 roku, sygn. akt I OSK 1920/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2004 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony jej praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) w brzmieniu nadanym mu dekretem z dnia 20 grudnia 1946 roku o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 72, poz. 394). Z art. 3 pkt B wymienionej wyżej ustawy wynikało, że przejęcie na własność Państwa wymienionych w nim kategorii przedsiębiorstw następowało poprzez wydanie orzeczenia. Orzeczenie takie mogło być wydane tylko wówczas, jeżeli przed dniem 31 marca 1947 roku zostało wszczęte postępowanie przejęciu danego przedsiębiorstwa na własność Państwa. Przepis zdaniem Sądu jest sformułowany jasno i precyzyjnie. Wynika z niego jednoznacznie, że postępowanie administracyjne w sprawie nacjonalizacji, aby mogło wywołać skutek w postaci możliwości wydania orzeczenia winno być wszczęte najpóźniej w dniu 30 marca 1947 roku. Nie sposób w ocenie Sądu przyjąć, że nastąpiła omyłka ustawodawcy poprzez takie sformułowanie wymienionego wyżej przepisu. Zdaniem Sądu nie jest w ogóle możliwe przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa przyjmowanie założenia, że ustawodawca konstruując przepis prawa pomylił się. Dopuszczenie stosowania tego typu reguły przy wykładni prawa doprowadziłoby do powstania chaosu prawnego. Wbrew twierdzeniom Ministra Gospodarki z treści art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 105, poz. 66) w brzmieniu nadanym mu art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 grudnia 1946 roku o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 105, poz. 66) nie wynika, że postępowanie w sprawie nacjonalizacji mogło być wszczęte do dnia 31 marca 1947 roku. Ponownie stwierdzić należy, że z przepisu wynika, że postępowanie winno być wszczęte przed dniem [...] marca 1947 roku. Tego rodzaju sformułowanie w języku polskim oznacza, że postępowanie winno być wszczęte przed zaistnieniem określonego zdarzenia co w niniejszej sprawie skutkuje tym, że powinno było być wszczęte przed rozpoczęciem dnia [...] marca 1947 roku. Nie sposób przyjąć, że ustawodawca formułując w przepisie warunek, że postępowanie powinno być wszczęte "przed dniem 31 marca 1947 roku" miał w istocie na myśli, że może być ono wszczęte "do dnia 31 marca 1947 roku". Ustawodawca wyraźnie odróżnia od siebie te dwa sposoby obliczania terminu wszczęcia postępowania. W dekrecie z dnia 20 grudnia 1946 roku o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej w art. 1 pkt 1 zmieniającym treść art. 3 ust. 6 użył sformułowania "przed dniem 31 marca 1947 roku" zaś w pkt 2, który zmieniał treść art. 8 tego artykułu użył sformułowania "do dnia 31 marca 1947 roku". Dla oceny prawidłowości zastosowania w toku postępowania nacjonalizacyjnego art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej niezbędne jest określenie co należy rozumieć przez użyte w tym przepisie sformułowanie "wszczęcie postępowania". W wyroku z dnia 8 marca 2001 roku, III RN 176/00 (OSNP 2001/16/503) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że "Datą wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego wobec przedsiębiorstwa na podstawie przepisów art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) jest data ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa wykazu przedsiębiorstw przechodzących na rzecz Państwa lub innych osób prawnych prawa publicznego oraz przejmowanych na własność Państwa (§ 17 i § 24 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.)". Zdaniem Sądu pogląd wyrażony w tym orzeczeniu i szczegółowo uargumentowany w uzasadnieniu tego orzeczenia należy w pełni podzielić. Z nie budzących wątpliwości ustaleń Ministra Gospodarki wynika, że ogłoszenie o przejęciu na własność Państwa T.. S.A. w W. nastąpiło w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr [...] poz. [...] z dnia [...] marca 1947 roku. Wszczęcie postępowania nacjonalizacyjnego nastąpiło więc po dacie określonej w art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. W tej sytuacji wydanie orzeczenia o przejęciu na własność Państwa tego przedsiębiorstwa nastąpiło z naruszeniem wymienionego przepisu. Naruszenie to niewątpliwie miało charakter rażącego naruszenia obowiązującego w dacie wydania orzeczenia prawa. W wyroku z dnia 9 marca 1999 roku, sygn. akt V SA 1970/98 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "... cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny". Z kolei w wyroku z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt V SA 2998/99 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny". Orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 roku niewątpliwie naruszało jasny i niedwuznaczny przepis. Z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej jednoznacznie wynikał zakaz wydania orzeczenia w przedmiocie przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa jeśli postępowanie nacjonalizacyjne nie zostało wszczęte przed dniem 31 marca 1947 roku. Wskazać należy, iż sam ustawodawca przywiązywał dużą wagę do tej daty o czym świadczy użycie sformułowania "tylko wówczas, jeżeli przed dniem 31 marca 1947 roku zostało wszczęte postępowanie". Z błędny uznać należy pogląd Ministra Gospodarki, że orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 roku o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstw w części dotyczącej przedsiębiorstwa: T., ul. [...] nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister winien ustalić czy w związku z wydaniem wymienionego wyżej orzeczenia nie powstały nieodwracalne skutki prawne. Jeśli skutki takie nie wystąpiły wówczas winno nastąpić stwierdzenie jego nieważności. Nie zasługują na uwzględnienie, zdaniem Sądu zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze. Z faktu, iż w orzeczeniu Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 roku zawarte zostało stwierdzenie, że przejęciu na własność Państwa podlega T. S.A. z siedzibą w W. nie można zdaniem Sądu wciągać wniosku, że znacjonalizowano osobę prawną, a nie przedsiębiorstwo. Treść orzeczenia oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy poprzedzający jego wydanie zdaniem Sądu wskazuje, iż intencją Ministra Przemysłu i Handlu było przejęcie przedsiębiorstwa należącego do Spółki. Wskazana przez skarżącego nieścisłość mogłaby być skorygowana w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Nie można też zgodzić się z poglądem skarżącego, że T. S.A. prowadziło pięć różnych przedsiębiorstw. W ocenie Sądu Spółka prowadziła jedno przedsiębiorstwo, w skład którego wchodziło klika zakładów. Dopuszczalne byłoby więc przejęcie tychże zakładów w ramach jednego postępowania. Sporządzenie kilku protokołów zdawczo - odbiorczych było naturalne z uwagi na fakt istnienia kilku zakładów, a nie kilku przedsiębiorstw. Okoliczność, iż zakłady w protokołach określane były mianem przedsiębiorstwa nie oznacza, iż były one odrębnymi przedsiębiorstwami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku o przejęciu na rzecz państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że nie wskazanie podstawy prawnej decyzji jest rażącym naruszeniem prawa. Brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia stanowił naruszenie art. 75 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1926 roku o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 z poźn. zm.). Z przepisu tego wynikało, że każda decyzja powinna zawierać powołanie się na podstawę prawną. Brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie oznacza jednak, że nie sposób ustalić w oparciu o jaki przepis prawa materialnego orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu zostało wydane. Treść orzeczenia oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy poprzedzający jego wydanie zdaniem Sądu pozwala na ustalenie przepisów prawa materialnego, które zastosował Minister Przemysłu i Handlu. Niezasadny jest również zdaniem Sądu zarzut, iż Fabryka [...] w T. nie posiadała zdolności produkcyjnej. Ponownie podkreślić należy, iż był to tylko jeden z zakładów przejmowanego przedsiębiorstwa. Przy ocenie zdolności zatrudnieniowej należy brać natomiast pod uwagę wszystkie zakłady tworzące przedsiębiorstwo. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.