IV SA/Wa 647/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-29
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która powstała w wyniku podziału działki po dniu 1 lipca 2000 r., mogła nabyć z mocy prawa własność przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jeśli pierwotna działka w dniu 1 lipca 2000 r. nie stanowiła w całości nieruchomości rolnej?Ratio decidendi
Nieruchomość, która powstała w wyniku podziału działki po dniu 1 lipca 2000 r., nie mogła nabyć z mocy prawa własności przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ponieważ warunkiem nabycia było, aby nieruchomość rolna istniała w dniu 1 lipca 2000 r. i spełniała kryteria określone w ustawie oraz w planie zagospodarowania przestrzennego. Działka powstała po tej dacie nie mogła być przedmiotem nabycia z mocy prawa.Stan faktyczny
Gmina Miejska K. wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa. Wojewoda odmówił, wskazując, że działka powstała w wyniku podziału geodezyjnego w 2004 r., a pierwotna działka nie spełniała warunków nieruchomości rolnej w rozumieniu ustawy z 1991 r. na dzień 1 lipca 2000 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Gmina zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości -oddala skargę-
Decyzją z dnia (...) lutego 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Prezydenta Miasta K. od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) lutego 2006 r. omawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej działką nr (...) o powierzchni (...), położonej w obrębie (...) w jednostce ewidencyjnej P., miasto K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.
Wnioskiem z dnia (...) listopada 2005 r. Prezydent Miasta K. wystąpił do Wojewody (...) o stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości powyżej opisanej. Decyzją z dnia (...) lutego 2006 r. wydaną na podstawie art. 13 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128 ze zm.) odmawiając stwierdzenia nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości organ pierwszej instancji wskazał, że powstała ona w wyniku podziału geodezyjnego działki oznaczonej nr (...), który dokonany został dnia (...) października 2004 r., przy czym działka (...), z której wydzielona została przedmiotowa nieruchomość nie spełnia warunków określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nie stanowi ona bowiem nieruchomości rolnej określonej przepisami powyższej ustawy.
Rozpatrując odwołanie złożone przez Prezydenta Miasta K. od powyższej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego stanowiące własność Skarbu Państwa, położone na obszarach przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne, nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi
decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1 w terminie do dnia (...) czerwca 2000 r. stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone.
Jak wskazał organ drugiej instancji ze znajdującego się w aktach sprawy operatu geodezyjnego nr (...) wynika, że działka oznaczona nr (...) powstała w wyniku podziału działki nr (...), dokonanego w dniu (...) października 2004 r., a zatem przedmiotowa działka w dniu (...) lipca 2000 r. nie istniała. Zgodnie natomiast z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla w K., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta K. Nr (...) z dnia (...) października 1992 r. w dniu (...) lipca 2000 r. działka nr (...) położona była częściowo na terenach upraw ogrodniczych i sadów bez prawa zabudowy, częściowo na terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego o niskiej intensywności, a także na terenach przeznaczonych pod ulicę lokalną. Przedmiotowy grunt nie spełniał zatem warunków określonych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nie stanowił on bowiem w dniu 1 lipca 2000 r. w całości nieruchomości rolnej w rozumieniu ustawy.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina Miejska K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Wskazując na tak sformułowany zarzut skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody (...). Zdaniem skarżącej nabycie własności nieruchomości zgodnie z art. 13 ust. 2 powyższej ustawy nastąpiło z mocy prawa z dniem (...) lipca 2000 r., a zatem z tym dniem część działki (...) położona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w terenach upraw ogrodniczych i sadów bez prawa zabudowy stała się własnością Gminy K.. W tej sytuacji w wyniku podziału dokonanego z mocy prawa z dniem (...) lipca 2000 r. powstała nieruchomość oznaczona obecnie jako działka (...). Podział geodezyjny dokonany po dniu (...) lipca 200 r. miał na celu wyznaczenie granic wydzielonej nieruchomości, co jest niezbędne dla określenia cech tej nieruchomości przy jej ujawnianiu w odrębnej księdze wieczystej i ewidencji gruntów. Dla potwierdzenia swego stanowiska skarżąca powołała się na uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. -
przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 134 § 2 ww. ustawy).
Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128) Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa (od 16 lipca 2003 r. Agencja Nieruchomości Rolnych) przejmowała prawa i obowiązki wynikające z wykonania prawa własności w stosunku do nieruchomości rolnych, do mienia pozostałego po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz lasów niewydzielonych geodezyjnie z powyższych nieruchomości najpóźniej do 30 czerwca 2000 r. W przypadku nie przekazania do tej daty nieruchomości rolnych ostatecznymi decyzjami na rzecz Agencji lub do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, z
mocy prawa stawały się one własnością gmin, na terenie których są położone. Nabycie nieruchomości przez właściwą gminę w trybie art. 13 ust. 2 powoływanej ustawy następowało z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania odrębnych decyzji przenoszących własność na uprawniony podmiot. Jedynymi warunkami nabycia nieruchomości było stwierdzenie jej rolnego charakteru zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym, odpowiednie przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz położenie działki na terenie danej gminy. Decyzja Wojewody stwierdzająca nabycie ma charakter deklaratoryjny, nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz stwierdza stan wynikły z mocy samego prawa. Trafnie zatem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując ponownie sprawę wskutek wniesienia odwołania przez Gminę Miejską K. przyjął jako datę ewentualnego nabycia nieruchomości dzień (...) lipca 2000 r. Na tę datę również dokonał oceny przesłanek warunkujących przejście własności na rzecz gminy. Przede wszystkim zasadnie przyjął, iż przedmiotem przejścia prawa własności może być jedynie mienie określone w art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, w tym nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Toteż przedmiotem oceny organu mogła być wyłącznie działka (...) w całości, bowiem działka (...) powstała w wyniku podziału tej działki dokonanego w dniu (...) października 2004 r. Zatem jak słusznie podkreślił organ drugiej instancji działka (...) w dniu (...) lipca 2000 r. nie istniała.
Odwołując się do definicji zawartej w art. 461 Kc i pomocniczo powołując się na rodzaj użytków wynikający z rejestru gruntów uznać należy, iż działki będące przedmiotem postępowania nie stanowią nieruchomości rolnych w rozumieniu Kc.
Skarżąca Gmina Miejska K. nie kwestionowała konkretnych zapisów w przedłożonych w postępowaniu wypisach z rejestru gruntów oraz zapisów ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego osiedla w K..
Jednocześnie Minister dokonał analizy przeznaczenia działki w planie zagospodarowania przestrzennego. Trafnie zauważył, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla w K., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta K. Nr (...) z dnia (...) października 1992 r. w dniu (...) lipca 2000 r. działka nr (...) położona była częściowo na terenach upraw ogrodniczych i sadów bez prawa zabudowy, częściowo na
terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego o niskiej intensywności, a także na terenach przeznaczonych pod ulicę lokalną.
Nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez skarżącą na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.)- Przepis odnosi się do sytuacji, w której nieruchomości pozostające w dniu (...) grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem (...) stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis dotyczy wyłącznie nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, celem powyższej ustawy było uregulowanie stanu prawnego terenów, które były zajęte pod drogi.
Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło