VI SA/Wa 680/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-28
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Ewa Marcinkowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił udzielenia patentu na wynalazek, uznając, że sposób zapisu informacji na nośniku oraz sam nośnik nie mają charakteru technicznego, a także czy prawidłowo zastosowano art. 50 ust. 2 Prawa własności przemysłowej, odmawiając patentu na część zgłoszenia bez zbadania pozostałych jego części?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną ją w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez Urząd Patentowy RP. Organ wadliwie zastosował art. 50 ust. 2 Prawa własności przemysłowej, nie badając całości zgłoszenia patentowego, a jedynie jego część. Ponadto, Sąd uznał za niewystarczające uzasadnienie organu dotyczące pojęcia "charakteru technicznego" wynalazku, zwłaszcza w kontekście odmiennych interpretacji stosowanych przez Europejski Urząd Patentowy.Stan faktyczny
Skarżący K. z Holandii złożył międzynarodowe zgłoszenie patentowe dotyczące sposobu i urządzenia do cyfrowego zapisu informacji na nośniku. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu na część zgłoszenia (sposób i nośnik), uznając, że nie mają one charakteru technicznego. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Urząd, skarżący wniósł skargę do WSA. WSA oddalił skargę, jednak NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenia proceduralne. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił obie decyzje Urzędu Patentowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2005 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz K. kwotę 1615 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w E., Holandia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżaną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz K. z siedzibą w E., Holandia kwotę 1615 (jeden tysiąc sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. (sygn. akt GSK 239/06) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2014/05) oddalający skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Do jego wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lutego 1999 r. weszło w fazę krajową złożone przez K. z siedzibą w E. Holandia (zwany dalej Skarżącym) międzynarodowe zgłoszenie patentowe PCT/IB98/00794 wynalazku pt. "Sposób i urządzenie do cyfrowego zapisu informacji na nośniku", oznaczone w Urzędzie Patentowym RP nr P. 332277. Zastrzeżenia patentowe zawierały cztery punkty: zastrzeżenie 1/ i 2/ określone było jako sposób cyfrowego zapisu informacji na nośniku, zastrzeżenie 3/ zawierało rozwiązanie nazwane nośnikiem zapisu do rejestracji informacji cyfrowej zawierającym kod identyfikacyjny (RID) identyfikujący urządzenie zapisujące użyte w trakcie sesji nagraniowej, zastrzeżenie 4/ zawierało rozwiązanie nazwane urządzeniem zapisującym do cyfrowego zapisu informacji na odpowiednim nośniku, zaopatrzone w podzespół do wprowadzenia kodu identyfikacyjnego (RID).
Urząd Patentowy pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. działając w trybie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. nr 119 z 2003 r. poz. 1117 z późn. zmianami, zwanej dalej p.w.p.) zawiadomił Skarżącego, że przedmiot zgłoszenia określony zastrzeżeniami 1 i 2 nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym w kategorii sposobu stosownie do art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz. U. nr 26 z 1993 r. poz. 117, dalej zwanej ust. wyn.). Zdaniem Urzędu zakres żądanej ochrony, określony zastrzeżeniem nr 1 i nr 2 podaje efekt bliżej nie określonego postępowania czynnościowego określonego w zastrzeżeniu nr 3, zaś przedmiot wynalazku objęty zastrzeżeniem 4 nie został przedstawiony w sposób dostatecznie ujawniający wszystkie istotne dane potrzebne do jego zrealizowania.
Zastrzeżenia patentowe zostały przez Skarżącego przeredagowane.
Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. działając w trybie art. 49 ust. 2 i art. 50 ust. 2 p.w.p. Urząd powiadomił, że są przeszkody do uzyskania patentu, gdyż część wynalazków ujętych w zgłoszeniu nie spełnia wymogów art. 10 ust. wyn. W piśmie tym Urząd podtrzymał opinię, iż wynalazki objęte zastrzeżeniami nr 1, 2 i 3 nie stanowią rozwiązań o charakterze technicznym. Pismo nie zawierało żadnych uwag dotyczących zastrzeżenia nr 4.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. działając na podstawie art. 10 ust. wyn. oraz art. 315 ust. 3 p.w.p., a także na podstawie art. 49 ust. 1 p.w.p. i 50 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób i urządzenie do cyfrowego zapisu informacji na nośniku" w części określonej zastrzeżeniami nr 1 i nr 2 dotyczącej sposobu cyfrowego zapisu informacji oraz określonej zastrzeżeniem 3 dotyczącej nośnika zapisu do rejestracji informacji cyfrowej. W uzasadnieniu decyzji Urząd wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. wyn. jest wymagane, aby rozwiązanie miało charakter techniczny. Sposób jest rozwiązaniem technicznym, jeżeli określony jest zespołem czynności, operacji, procesów uporządkowanych wg z góry ustalonej kolejności, warunkami w których się odbywają, oraz stosowanymi surowcami i rodzajami energii. Rozwiązanie zgłoszone do opatentowania ma mieć bezpośredni związek z oddziaływaniem na materię. Brak charakteru technicznego zastrzeżenia patentowego stanowi wadę decydującą o braku zdolności patentowej przedmiotu zgłoszenia. W ocenie Urzędu rozwiązanie, określone w zastrzeżeniach patentowych jako sposób, dotyczy rodzaju i kolejności zapisywania danych na nośniku, a nie usprawnienia procesu zapisywania danych. Zastrzeżenie patentowe dotyczące nośnika informacji powinno zawierać konstrukcję nośnika, zaś nie ma znaczenia typ danych zapisywanych na nośniku. Decyzja nie zawiera żadnego stanowiska Urzędu odnośnie zastrzeżenia nr 4.
Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie w całości decyzji z [...] kwietnia 2005 r. Wskazywał, że zgodnie z art. 10 ust. wyn. i § 32.1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 września 2001 r. charakter techniczny ma rozwiązanie, które dotyczy technicznego sposobu oddziaływania na materię. Sposób i urządzenie według wynalazku umożliwiają automatyczne oznaczenie zapisu wykonywanego na nośniku informacji tak, że operacje te są niezauważalne dla użytkownika inicjującego proces zapisu i pozwalają na zidentyfikowanie urządzenia dokonującego zapis, stanowiąc skuteczne narzędzie w walce z nieuprawnionym kopiowaniem treści chronionych prawem autorskim. W kategorii sposobu skarżący chce uzyskać ochronę wprowadzenia do bloku początkowego i końcowego "kodu identyfikacyjnego" będącego daną funkcjonalną w procesie zapisu. Skarżący zwrócił uwagę (str. 6 wniosku o ponowne rozpoznanie), że urządzenie umieszczające "kod identyfikacyjny" na nośniku zostało przez Urząd Patentowy zaakceptowane, natomiast sposób zapisu przez to urządzenie oraz produkt będący wynikiem procesu zapisu zostały uznane za pozbawione cech technicznych. Etap oznaczania zapisu "kodem identyfikacyjnym" decyduje o unikalności rozwiązania, a zapis z "kodem identyfikacyjnym" jest cechą wyróżniającą i stanowi o istocie wynalazku.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Urząd Patentowy działając na podstawie art. 245 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 10 ust. wyn. i art. 315 ust. 3 p.w.p. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że kod identyfikacyjny (RID) jest zapisywany w blokach początkowych i końcowych programu, zatem chodzi o zapis treści wyłącznie w sensie logicznym. Inwencja skarżącego polega na znalezieniu w specyfikacji standardu CD niewykorzystanych miejsc w blokach początkowych i końcowych, które nadają się do zapisywania informacji związanej z urządzeniem do nagrywania. Chodzi o zapisanie informacji (RID) w innym niż dotychczas miejscu, a to nie stanowi rozwiązania o charakterze technicznym tylko logicznym, zaś jeżeli wkład wynalazczy leży wyłącznie w obszarze nietechnicznym, to rozwiązanie jest niepatentowalne. Nie wystarczy aby techniczny był problem lub skutek rozwiązania. Innowacja, która nie wnosi wkładu technicznego do stanu techniki nie stanowi wynalazku. Dalej Urząd wywiódł, że na przedmiot zgłoszenia nie został udzielony patent europejski, zaś w 25 państwach członkowskich obowiązują odrębne praktyki interpretowania granic patentowalności. Urząd wskazał też, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż uznał objęte zastrzeżeniem 4 urządzenie umieszczające kod na nośniku jako posiadające zdolność patentową, gdyż w tej kwestii nie podjął jeszcze decyzji, bowiem zajmował się tylko tym, czy przedmiot zgłoszenia jest wynalazkiem.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzucał naruszenie art. 10 ust. wyn. i § 32 ust.1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 września 2001 r. (Dz. U. nr 201 z 2001 r. poz. 1119 z późn. zmianami) poprzez bezzasadne przyjęcie, że zgłoszone rozwiązanie w części dotyczącej sposobu i nośnika nie ma charakteru technicznego oraz naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi oprócz zarzutów dotyczących wadliwej oceny charakteru rozwiązania skarżący podniósł, że rozwiązanie objęte wynalazkiem uzyskało ochronę patentową w USA. Rozwiązanie to zostało też zgłoszone przez Skarżącego w Europejskim Urzędzie Patentowym /EPO/ i po przeprowadzeniu stosownych procedur pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. EPO poinformował skarżącego, że zamierza udzielić na nie patentu europejskiego w 14 krajach Europejskich, a okoliczność ta nie może być obojętna przy ocenie zdolności patentowej wynalazku przez polski Urząd Patentowy. Skarżący wskazał, że procedura badania zgłoszeń wynalazków realizowanych komputerowo została szczegółowo opisana w części C rozdział 2.3.6. dokumentu pt. "Wytyczne Dotyczące Badań w Europejskim Urzędzie Patentowym" z grudnia 2003 r. Wedle tej procedury EPO przewidział dwie ścieżki badania zgłoszeń informatycznych. Ścieżka pierwsza zakłada, że rozwiązanie informatyczne wywołujące dalsze efekty techniczne nie jest wykluczone z patentowalności. Abstrakcyjne rozwiązanie informatyczne zastrzeżone wprost w postaci zapisu na nośniku lub w postaci sygnału może być uważane za wynalazek, jeżeli może wywołać dalsze efekty techniczne. Ścieżka druga badania dotyczy badania nowości i nieoczywistości rozwiązania. Rozwiązanie problemu technicznego przy pomocy wynalazku stanowi wkład w stan techniki, a obecność wkładu technicznego pozwala stwierdzić, że przedmiot zgłoszenia ma charakter techniczny. Urząd Patentowy RP odmiennie niż EPO interpretuje pojęcie charakteru technicznego rozwiązania, kwestionując tym samym prawa podmiotowe i dorobek wynalazczy twórców w dziedzinie wysokich technologii, a działanie takie jest sprzeczne z przyjętymi przesz Polskę zobowiązaniami międzynarodowymi.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy podtrzymał swoje stanowisko i podkreślił, że nie podziela poglądu EPO, iż opatentować można wszystko co ma związek z techniką, który prowadzi do rozszerzającej interpretacji prawa patentowego i udzielania patentów na zgłoszenia związane z wykorzystaniem urządzeń programowalnych. W ocenie Urzędu, to co jest wnoszone do stanu wiedzy musi mieć charakter techniczny by można było mówić o wynalazku. Tymczasem rozwiązanie Skarżącego nie pociąga za sobą żadnych zmian w urządzeniach zapisujących i odczytujących. Te urządzenia działają tylko w inny sposób, w wyniku czego kod RID jest zapisywany w innym miejscu i następnie odczytywany z innego miejsca.
W toku postępowania sądowego Skarżący przedłożył kopię patentu europejskiego nr 0920695 z dnia 26 stycznia 2006 r. na wynalazek pt. "Method and device for recording information on a carrier", zawierającego informację, że publikacja w Europejskim Biuletynie Patentowym będzie miała miejsce 8 marca 2006 r. Skarżący wskazał, że zgłoszenie w Europejskim Urzędzie Patentowym stanowiło podstawę zgłoszenia międzynarodowego PTC/IB98/00794, ale na rozprawie oświadczył, że nie jest w stanie potwierdzić, iż jest to rozwiązanie tożsame ze spornym zgłoszeniem. Skarżący podniósł ponadto, że objęcie odmową trzech pierwszych zastrzeżeń na podstawie art. 50 ust. 2 p.w.p. oznacza, że Urząd przyznał zdolność patentową urządzeniu (objętemu zastrzeżeniem 4). Nie jest natomiast dopuszczalne i stanowi naruszenie prawa wydanie decyzji odmawiającej patentu, na niektóre wynalazki objęte jednym zgłoszeniem w sytuacji, gdy innych Urząd w ogóle jeszcze nie zbadał, bowiem wynalazki objęte jednym zgłoszeniem, połączone wspólną myślą wynalazczą powinny być rozpoznane łącznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] marca 2006 r. oddalił skargę uznając, że w decyzji zasadnie przyjęto, iż rozwiązanie, w świetle ustawodawstwa polskiego, nie ma technicznego charakteru.
Kasację od tego wyroku wniósł skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucał naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 10 ust. wyn. i przytaczając stanowisko doktryny wskazał, że rozwój techniki przemawia za coraz szerszym ujmowaniem sfery wynalazków patentowalnych. Zarzucał także naruszenie przepisów postępowania poprzez aprobowanie błędnych ustaleń faktycznych Urzędu, co do nietechnicznego charakteru wynalazku i nieuwzględnienie przez sąd w toku wyrokowania zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 50 ust. 2 p.w.p., a także nieuwzględnienia wpływu decyzji EPO z dnia 26 stycznia 2006 r. o udzieleniu patentu europejskiego na wynalazek pt. "Method and device for recording information on a carrier". Podnosił, że na podstawie dokonanego w EPO zgłoszenia PCT/IB98/00794 prowadzone były procedury krajowe w innych państwach i tylko polski Urząd Patentowy zakwestionował techniczny charakter rozwiązania. Praktyka polskiego Urzędu stawia podmioty dokonujące zgłoszeń w trybie krajowym w gorszej sytuacji od podmiotów dokonujących europejskich zgłoszeń patentowych.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 p. 2 p.p.s.a.
NSA uznał, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 i 133 § 1 p.p.s.a. polegającego na braku odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do zarzutu naruszenia przez Urząd Patentowy art. 50 ust. 2 p.w.p. oraz nierozważenie jaki wpływ miała decyzja o udzieleniu patentu europejskiego na sporny wynalazek na rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego RP. NSA wskazał, że zgodnie z art. 50 ust. 2 p.w.p., jeżeli jedno zgłoszenie dotyczy kilku wynalazków, a brak ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu dotyczy tylko niektórych z nich, Urząd w pierwszej kolejności odmawia udzielenia patentu na te wynalazki, a po uprawomocnieniu decyzji postanawia o dokonaniu odpowiednich zmian w opisie zgłoszenia. Na tym etapie dla rozwiązań, które spełniają wymogi powinno być prowadzone postępowanie zmierzające do wydania prawa wyłącznego. Takie uregulowanie oznacza, że przed wydaniem decyzji na podstawie art. 50 ust. 2 p.w.p. /o odmowie udzielenia patentu co do części zgłoszonych rozwiązań/ Urząd musi dokonać oceny ustawowych warunków do uzyskania patentu w odniesieniu do wszystkich wynalazków objętych jednym zgłoszeniem, nie może natomiast wydać decyzji o odmowie udzielenia patentu, co do niektórych wynalazków, gdy pozostałe nie zostały jeszcze zbadane. NSA wskazał, że w sprawie niniejszej ani organ nie oceniał zdolności patentowej urządzenia umieszczającego kod identyfikacyjny, ani Sąd I instancji, mimo podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 50 ust. 2 p.w.p., do kwestii tej się nie odniósł, co stanowiło uchybienie procesowe mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
NSA wskazał także, że dla oceny zdolności patentowej wynalazku nie jest bez znaczenia okoliczność udzielenia na zgłoszone rozwiązanie patentu europejskiego, a do kwesti tej Sąd nie odniósł się.
NSA uznał również za niewystarczająco uzasadnione i naruszające art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowisko Sądu I instancji, co do treści pojęcia "charakteru technicznego" wynalazku, z uwagi na brak wskazania poglądów doktryny, na których Sąd się oparł. NSA wskazał też, że w sprawie, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla wyniku sprawy, a aprobata tego stanu rzeczy przez Sąd narusza art. 145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. NSA podniósł, że jeżeli organ prawidłowo zastosował art. 50 ust. 2 p.w.p., to znaczy, że przyjął, iż urządzenie do wprowadzania cyfrowego zapisu informacji na nośniku (objęte zastrzeżeniem 4) ma charakter techniczny, a w tym stanie rzeczy nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla sprawy dotyczące charakteru technicznego sposobu zapisu i nośnika zapisu. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania czyniło zarzut naruszenia prawa materialnego przedwczesnym i powodowało konieczność uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane p.p.s.a., Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270) rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu przez NSA wyroku I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.
NSA uznał, że w sprawie zasadne były zarzuty kasacji dotyczące naruszenia prawa procesowego przez WSA tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do postawionego w skardze zarzutu naruszenia przy wydawaniu decyzji przez Urząd art. 50 ust. 2 p.w.p. Wskazać należy, że NSA wyjaśnił, a wyjaśnienie to jest wiążące w sprawie niniejszej, sposób rozumienia i stosowania art. 52 ust. 2 p.w.p.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdzić należy, że jako podstawa prawna pierwszej decyzji wskazany został art. 50 ust. 2 p.w.p. Z uzasadnienia tej decyzji wynika jednak, że organ poddał analizie jedynie rozwiązania objęte zastrzeżeniami patentowymi nr 1, nr 2 i nr 3. Nie odniósł się natomiast w żaden sposób do rozwiązania objętego zastrzeżeniem nr 4, w szczególności nie wskazał, że uznaje je za rozwiązanie posiadające zdolność patentową. Nie wskazał też dlaczego rozstrzygnął tylko o trzech pierwszych zastrzeżeniach patentowych ani co z tego faktu wynika, gdy chodzi o zastrzeżenie nr 4. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżący wyraził pogląd, że objęcie decyzją negatywną trzech pierwszych zastrzeżeń rozumie jako pozytywną ocenę spełnienia warunku patentowalności przez rozwiązanie objęte zastrzeżeniem nr 4. Organ po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy w całości pierwszą decyzję, co oznacza, że zaakceptował także jej podstawę prawną tj. m.in. zastosowanie art. 50 ust. 2 p.w.p. W uzasadnieniu tej decyzji organ zawarł jednak pogląd, że spełnienie warunku patentowalności przez rozwiązanie objęte zastrzeżeniem patentowym nr 4 wcale nie jest przesądzone. Ani zastosowanie art. 50 ust. 2 p.w.p., ani przytoczony pogląd dotyczący zastrzeżenia nr 4 nie zostały jednak w żaden sposób uzasadnione. NSA wyjaśnił, że w sytuacji objęcia kilku rozwiązań zawierających wspólną myśl techniczną jednym zgłoszeniem patentowym, możliwe jest rozstrzygnięcie negatywne co do części z nich, po zbadaniu wszystkich i oceny spełniania przez nie ustawowych warunków uzyskania patentu. Uprawomocnienie się decyzji negatywnej pozwala na korektę opisu zgłoszenia i ustalenie na nowo zakresu żądanej ochrony. W sprawie niniejszej z całokształtu materiału dowodowego i treści obu decyzji wynika, że organ nie badał zgłoszenia nr 4, a takie działanie powoduje, że całe postępowanie zakończone decyzją negatywną co do części rozwiązań objętych jednym zgłoszeniem jest wadliwe, a powołany w decyzjach art. 50 ust. 2 nie został właściwie zastosowany. Jak wynika z art. 50 ust. 2 jedno zgłoszenie patentowe, także zawierające kilka rozwiązań, musi być rozpatrywane jako całość, również wtedy, gdy decyzja negatywna dotyczy tylko niektórych rozwiązań. Już sama ta wadliwość decyzji wystarcza do jej uchylenia, ponieważ jest to uchybienie procesowe, które miało wpływ na wynik sprawy, bowiem na skutek wadliwego zastosowania przepisu art. 50 ust. 2 organ badał tylko część zastrzeżeń patentowych. Takie działanie organu narusza także art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. bowiem organ nie rozważył całości sprawy i zgromadzonego materiału oraz art. 107 k.p.a. bowiem organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu w jaki sposób i w jakim zakresie stosował art. 50 ust. 2 p.w.p.
NSA uznał również za wadę uchylonego wyroku brak pogłębionych rozważań Sądu dotyczących określenia "charakteru technicznego rozwiązania" i akceptację poglądów Urzędu w tej kwestii. Rozpatrując sprawę ponownie Sąd uznał, że w uzasadnieniu decyzji organ nie wyjaśnił także dlaczego, gdy chodzi o rozumienie "technicznego charakteru rozwiązania" będącego przedmiotem patentu pomija zmiany rozumienia tego pojęcia nie tylko przez EPO, ale także przez urzędy patentowe wielu krajów europejskich i pozaeuropejskich. Urząd pominął również całkowicie stanowisko doktryny polskiej, które na przestrzeni ostatnich 40 lat uległo pewnej liberalizacji, co do interpretacji technicznego charakteru rozwiązania nadającego się do opatentowania, kładąc nacisk na wynik techniczny uzyskany przy pomocy rozwiązania oraz uzyskanie efektu oddziaływania na materię. Brak pogłębionych rozważań tej kwestii stanowi wadę decyzji, która mogła mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, bowiem wnikliwe rozważenie pojęcia "charakteru technicznego rozwiązania" w rozumieniu prawa wynalazczego mogłoby przyczynić się do weryfikacji poglądu Urzędu Patentowego. Wskazane braki w rozważaniach Urzędu stanowią naruszenie zarówno art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 1 k.p.a., a te uchybienia procesowe mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
NSA podniósł również pominięcie przez Sąd znaczenia udzielenia patentu europejskiego na podstawie rozpatrywanego zgłoszenia. Rozpatrując sprawę ponownie wskazać należy, że choć organ wyjaśnił w decyzji, że co do rozumienia charakteru technicznego rozwiązania ma poglądy odmienne niż prezentowane przez EPO, to nie ustosunkował się do faktu, że mimo iż Polska podpisała Konwencję o Patencie Europejskim, to w wyniku tego samego zgłoszenia rozwiązanie może uzyskać patent europejski i będzie chronione w szeregu krajach europejskich tylko dlatego, że do jego oceny zastosowano odmienną procedurę. Możliwość doprowadzenia do zaistnienia takiej sytuacji powinna być szczegółowo uzasadniona, gdyż co do zasady jest to sytuacja trudna do zaakceptowania przez stronę, choć może być zgodna z prawem. Wskazać należy, że kwestie związane z możliwością udzielenia patentu europejskiego nie zostały w ogóle zbadane i nawet nie wiadomo, czy zastrzeżenia patentowe patentu europejskiego pokrywają się z zastrzeżeniami przedstawionymi w sprawie niniejszej. Mimo, że zaskarżona decyzja zapadła przed udzieleniem patentu europejskiego na podstawie tego samego zgłoszenia, to jest jej wadą pominięcie znanej Urzędowi okoliczności, że patent ten wkrótce miał zostać udzielony.
W toku postępowania sądowego stało się wiadome, że udzielony został patent europejski, a jego skutki występują w 7 krajach europejskich. Mimo, że przystąpienie Polski do Konwencji o Patencie Europejskim nie wyłącza stosowania ustawodawstwa krajowego do oceny zgłoszeń dokonanych w trybie międzynarodowym, to jednak odmienność ocen tych samych pojęć przez Urząd Krajowy i EPO powinna być dogłębnie uzasadniona, w szczególności, gdy prowadzi do odmienności przyjętych rozstrzygnięć. Takiego uzasadnienia brak w zaskarżonej decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd zastosuje w sposób właściwy art. 50 ust. 2 p.w.p. i rozważy całościowo dokonane zgłoszenie. Przy jego ocenie dokona pogłębionej analizy pojęcia "charakteru technicznego wynalazku" ze wskazaniem dlaczego interpretuje je bardzo wąsko, zajmując w tym względzie stanowisko odmienne niż EPO. Urząd rozważy także, czy istotnie patent europejski został udzielony na takie samo rozwiązanie i oceni zasadność odmiennej oceny wynalazku w Polsce.
Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit.c Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.
O niewykonywaniu uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a w związku z § 2 ust. 2 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych /Dz.U. nr 212, poz. 2076/ i zasądził: kwotę 1000 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, kwotę 15 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez rzecznika patentowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło