II SA/Wa 794/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...]. z dnia [...] listopada 2006 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. w przedmiocie wypowiedzenia A. G. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu podał, że jednostka wojskowa, w której A. G. pełnił zawodową służbę wojskową, na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, z dniem 31 grudnia 2003 r. uległa przeformowaniu w nową strukturę organizacyjną, wskutek czego zmniejszył się jej stan etatowy, zaś zajmowane przez podoficera stanowisko służbowe uległo likwidacji i brak było możliwości zaproponowania mu innego stanowiska służbowego, stosownie do posiadanego stopnia wojskowego oraz kwalifikacji. W tej sytuacji Dowódca [...] Okręgu Wojskowego, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., wypowiedział A. G. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) oraz § 137 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 1997, nr 7, poz. 38 ze zm.). Powyższa decyzja została doręczona podoficerowi w dniu 16 grudnia 2002 r. i stała się ostateczna wobec nieskorzystania przez niego ze środka zaskarżenia. W dniu 17 grudnia 2002 r. skarżący wniósł o skrócenie okresu wypowiedzenia o 8 miesięcy oraz wypłatę z tytułu okresu wypowiedzenia jednorazowego odszkodowania. Rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2003 r. W dniu 3 listopada 2006 r. A. G. złożył do Dowódcy Wojsk Lądowych wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, zaś Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu. W uzasadnieniu podał, że w wykonaniu rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. z dniem jego wydania rozpoczęto proces przeformowywania WKU S. w wyniku, którego uległ zmniejszeniu stan etatowy jednostki i likwidowane było stanowisko służbowe zajmowane dotychczas przez skarżącego. Z treści wyżej wymienionego rozkazu z dnia [...] lipca 2002 r. wynikało, że rozpoczęcie procesu przeformowania nastąpiło z dniem ukazania się tego rozkazu, zakończenie natomiast planowano z dniem 31 października 2003 r. Dokonanie wypowiedzenia nastąpiło więc po wydaniu rozkazu decydującego o zmianach i w trakcie dokonywania się zmian organizacyjnych związanych z przeformowaniem jednostki i likwidacja stanowiska służbowego zajmowanego przez skarżącego. W dniu 7 grudnia 2006 r. skarżący wniósł do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od wyżej wskazanej decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych. Odnosząc się do odwołania, organ podniósł, że podoficer podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W ocenie organu, nie było podstaw do wyeliminowania decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. z obrotu prawnego, w drodze stwierdzenia jej nieważności. Minister Obrony Narodowej powołując się wyjaśnienia zawarte w decyzji pierwszej instancji podkreślił, że w rozpatrywanym przypadku zostały spełnione przesłanki określone w art. 78 ust. 2 pkt 2 wymienionej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych do dokonania podoficerowi wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej tj. nastąpiło zmniejszenie stanu etatowego w jednostce wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową oraz brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W przypadku nieuwzględnienia powyższego żądania wniósł o stwierdzenie, iż decyzja Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie skarżący podkreślił, że bezpośrednio przed wydaniem decyzji o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej złożył w dniu 4 listopada 2002 r. oświadczenie, że wyraża zgodę na pełnienie dalszej służby w jednostce wskazanej przez właściwy organ wojskowy w dowolnym garnizonie. Skarżący wskazał na brak zachowania przez organy wojskowe związku czasowo-skutkowego pomiędzy przeformowaniem WKU S. a wypowiedzeniem mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, co nastąpiło jego zdaniem przedwcześnie. Dodatkowo nie otrzymał on żadnej propozycji objęcia innego stanowiska, czy to w macierzystej jednostce wojskowej, czy też innej. Nie mógł więc odmówić przyjęcia innego stanowiska służbowego, na co wskazywał organ w decyzji I instancji. Nic mu ponadto nie wiadomo o jakichkolwiek staraniach czy przedsięwzięciach ze strony przełożonych, aby takowe wolne stanowisko służbowe znaleźć. Pismem procesowym z dnia 25 kwietnia 2007 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i powołał się na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniania pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrażona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych oznacza, że decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeżeli została ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym i samodzielnym postępowaniem zmierzającym do ustalenia, czy nastąpiło m.in. rażące naruszenie prawa, czy też naruszenie zwykłe. Z powyższymi pojęciami ustawa wiąże bowiem różne skutki prawne. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane rozszerzająco. Orzecznictwo sądowe dowodzi, że istnieje niewymierna, ale dość wyraźna różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Naruszenie prawa jest rażące wówczas, gdy w jego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożności akceptacji zaskarżonego orzeczenia jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszaniem prawa. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego w decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] wskazał podstawę prawną wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego, a mianowicie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (jedn. tekst Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), zgodnie z którym dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Wymieniona decyzja była oparta na przesłance przeformowania WKU S. oraz likwidacji zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (jedn. tekst Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) wynika, że musi istnieć związek przyczynowy między reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego i taki związek w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie występuje. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA 2673/00 (Lex nr 77681), wypowiedzenia stosunku służbowego można zatem dokonać w trakcie likwidacji lub zmniejszenia jej stanu etatowego, a nie tylko po zakończeniu tych procedur. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego przesłanki braku możliwość wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, należy podnieść, iż jest on całkowicie chybiony. Z treści decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] wynika bowiem bezspornie, że były prowadzone poszukiwania stanowiska dla A. G., lecz nie przyniosły one pozytywnego rezultatu. Tak więc w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skarżącego, prowadzone w stosunku do niego czynności prawne i kadrowe miały umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, a tym samym zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.