VIII SA/Wa 342/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-27
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Artur Kot, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej, którego małżonek posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, ma prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli w momencie składania wniosku spełniał warunki do jego uzyskania?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.). Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, w szczególności podstawy prawnej zajmowania lokalu przez skarżącego w dacie składania wniosku, co było kluczowe dla oceny jego prawa do pomocy finansowej zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy obu instancji odmówiły przyznania pomocy, wskazując, że małżonka skarżącego posiadała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, co zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej wyłączało prawo do przydziału lokalu i pomocy finansowej. Skarżący kwestionował tę podstawę, podnosząc, że w momencie składania wniosku spełniał warunki do przyznania pomocy i że sprawy powinny być rozpatrywane według stanu faktycznego z daty złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R.; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. ze skargi M. W. na decyzję Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Pismem z dnia [...] października 2006 roku M. W., dalej skarżący, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy [...].
Dyrektor Aresztu Śledczego w R. działając na podstawie art. 104 k.p.a. art.85, 90 i art.91 ust.1 pkt 3 i pkt 1 Ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (j.t. Dz.U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze. zm.) oraz § 2 ust.1 i § 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2003r. Nr 132, poz.1235), decyzją z dnia 12 grudnia 2006 roku odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Organ podniósł, że skarżący zawarł związek małżeński z I. L., funkcjonariuszką AS w R., której w dacie zawarcia związku małżeńskiego przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m.kw. położonego w R. przy ul. [...], nabyte w dniu [...] października 2006 r. od pani E. W..
W świetle art. 91 pkt.3 i pkt.1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej w przypadku gdy małżonek zajmuje w miejscowości pełnienia służby lokal mieszkalny na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego.
Tak więc okoliczność, że żona skarżącego nabyła spółdzielcze, własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spowodowała utratę prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji do udzielenia skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu została spełniona przesłanka przewidziana w art. 91 ust.1 pkt. 3 ustawy o Służbie Więziennej wyłączająca prawo do udzielenia wnioskowanej pomocy.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w W. podnosząc, że mimo, iż w dacie składania wniosku spełnienia warunków do przyznania mu pomocy finansowej na zakup mieszkania taka pomoc nie została mu udzielona.
Ponadto wniósł o wskazanie mu podstawy prawnej, na podstawie której decyzja wydawana jest w oparciu o stan faktyczny z daty wydawania decyzji, a nie z daty składania wniosku.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 85, art. 90 ust.1 i art. 91 ustawy
z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 roku, Nr 207 poz. 1761), oraz § 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003r. Nr 132 poz. 1235), Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w W. decyzją z dnia [...] lutego
2007 roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł, że art. 90 ust. 1 wskazuje na prawo funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, której wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty są określone
w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo to stanowi formę zastępczą podstawowego prawa uregulowanego w art. 85 cytowanej ustawy i należy go wiązać z taką sytuacją , w której funkcjonariusz spełnia warunki do uzyskania lokalu, o którym mowa w art. 87 ustawy na podstawie decyzji administracyjnej, ale go nie otrzymał. Dlatego też powyższa okoliczność nie może być interpretowana w oderwaniu od art. 91 ust. 1 ustawy, wskazującego przypadki, w których nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Żona skarżącego w dniu wydania decyzji przez Dyrektora Aresztu Śledczego w R. posiadała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, tym samym zgodnie z dyspozycją art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 nie miał on prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, ani prawa do świadczenia ekwiwalentnego w postaci pomocy finansowej, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skarżący jeszcze raz podniósł, że w chwili składania wniosku spełniał warunki do przyznania mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Wskazał, że do chwili obecnej wszystkie wnioski rozpatrywane były w oparciu o stan faktyczny, istniejący w dacie ich składania.
W konsekwencji wniósł o przyznanie mu pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych, aniżeli wskazane przez stronę skarżącą - przyczyn.
W toczącym się postępowaniu przed organami administracji publicznej obu instancji, muszą znaleźć odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 i art. 140 k.p.a. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż organ pierwszoinstancyjny oraz organ odwoławczy obowiązane są podejmować
w postępowaniu wyjaśniającym wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Dopiero ustalone w takich warunkach okoliczności mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej (art. 107
§ 1 i 3 k.p.a.).
Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym wskazuje, iż organy obu instancji za podstawę faktyczną i prawną decyzji przyjęły art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej uznając, że w chwili wydawania decyzji żona skarżącego nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.
Organy obu instancji nie ustaliły zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami, czy skarżącemu w chwili składania wniosku przysługiwało prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a więc czy nie zachodziły przesłanki określone w art. 91 ust.1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi zajmującemu, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej.
Powyższe ustalenie jest kluczowe dla podjęcia właściwej decyzji w omawianej sprawie.
Co prawda w decyzjach znajduje się stwierdzenie, że w dniu składania wniosku skarżący posiadał uprawnienie do przyznania pomocy finansowej, jednak teza ta nie jest poparta żadnymi dowodami.
Bezspornym faktem jest, że skarżący w chwili składania wniosku zamieszkiwał w R. przy ulicy [...].
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia [...] stycznia
2003 roku, gdzie w rubryce " podać tytuł prawny do lokalu" wpisał własnościowe.
Natomiast w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2004 roku podał, że lokal mieszkalny spółdzielczy przy ulicy [...] zajmował na podstawie "własnościowe - decyzja administracyjna".
Powyższe oświadczenia były podstawą do otrzymania przez skarżącego równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego
W związku z powyższym organ ponownie rozpoznając sprawę, ustali zgodnie
z dyspozycja art. 7 i 77 § 1 k.p.a., mając na uwadze treść przepisu art. 91 ust.1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, na jakiej podstawie prawnej w dacie składania wniosku skarżący zajmował mieszkanie w R. przy ulicy [...],
a następnie uzasadni wydaną decyzje zgodnie z wymogami art.,107 § 3 k.p.a.
Ponadto w zależności od poczynionych ustaleń, organ odniesie się do zarzutu podniesionego w odwołaniu dotyczącego stanu faktycznego, który legł u podstaw wydanej decyzji, czego organ nie uczynił w zaskarżonej decyzji.
W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem powołanych przepisów prawa procesowego Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a.,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło