II SA/Bd 344/07

Dnia 27 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi Agnieszki G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2007 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia na studia stacjonarne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2007 r. Rektor Uniwersytetu [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] 2006 r. w sprawie odmówienia Agnieszce G. zmiany formy studiów ze studiów niestacjonarnych na studia stacjonarne w roku akademickim 2006/2007. W uzasadnieniu organ wskazał, że Agnieszka G., studentka II roku studiów niestacjonarnych kierunku [...], złożyła do Dziekana Wydziału [...] wniosek o przeniesieniu na studia stacjonarne. Dziekan w dniu [...] 2006 r. wydał decyzję odmowną. Decyzja ta jest zgodna z przepisami ustawowymi, statutem Uniwersytetu oraz Regulaminem studiów, wobec czego brak jest podstaw do jej uchylenia. Jako podstawę prawną wydania swojej decyzji Rektor podał ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, § 20 i § 55 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] oraz Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. Agnieszka G. wniosła skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, jak również Regulaminu studiów. Skarżąca zwróciła uwagę, że wbrew zawartemu w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późno zm.; zwanej dalej "k.p.a.") wymogowi określenia podstawy prawnej decyzji, Rektor w zaskarżonej decyzji powołał jedynie tytuł ustawy (Prawo o szkolnictwie wyższym, Kodeks postępowania administracyjnego), bez wskazania konkretnego przepisu. Uzasadnienie decyzji ograniczyło się natomiast tylko do wskazania na wcześniejszą decyzję Dziekana Wydziału [...]. Decyzja Dziekana również nie spełnia wymogów określonych art. 107 k.p.a.: nie podaje podstawy prawnej, nie zawiera uzasadnienia oraz pouczenia o możliwości wniesienia odwołania. W rezultacie skarżąca nie miała możliwości zapoznania się ani z motywami rozstrzygnięcia Dziekana, ani z powodami, dla których Rektor utrzymał ją w mocy. Skarżąca podkreśliła, że z obowiązku uzasadnienia nie są zwolnione decyzje uznaniowe. W zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną wskazano § 20 Regulaminu studiów, który stanowi, że Dziekan może odmówić przeniesienia, jeżeli względy organizacyjne na to nie pozwalają. Tymczasem w żadnej z wymienionych decyzji nie wskazano jakie względy organizacyjne nie pozwoliły na podjęcie decyzji o przeniesieniu skarżącej na studia stacjonarne. W skardze wskazano również na niepełne pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji, przejawiające się brakiem wskazania terminu, w jakim należy wnieść środek zaskarżenia, organu właściwego do jego rozpoznania oraz organu, za pośrednictwem którego taki środek należy wnieść. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że jego decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365; z późn. zm.) do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio m.in. przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Niewątpliwie sprawą indywidualną studenta jest rozstrzygnięcie o zmianie formy jego studiów. Rozstrzygając zatem sprawę skarżącej, organy uczelni, jakimi są jej rektor i dziekan (art. 60 ust. 6 Prawo o szkolnictwie wyższym) zobowiązane były stosować także art. 107 § 1 k.p.a. Słusznie zarzuca skarżąca, że w sytuacji kiedy w decyzji wskazuje się jedynie na tytuł ustawy, bez wskazania określonego jej przepisu, nie można uznać, że został tym samym wypełniony obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. pkt 9 komentarza do art. 107 k.p.a. [w:] M. Jaśkawska, A. Wróbel - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Zakamycze, 2005, wyd. II i cytowany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1983 r., sygn. akt I SA 954/83). Ponadto działając w ten sposób organ nie tylko nie budzi zaufania strony, ale także nie pogłębia jej świadomości i kultury prawnej, czym narusza zasadę postępowania określoną w art. 8 k.p.a. Naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. dopuścił się zatem Rektor w zakresie, w jakim w swojej decyzji powołał się ogólnie na ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r., bez bliższego określenia, które konkretnie przepisy są podstawą jego rozstrzygnięcia. Naruszenia wskazanego przepisu postępowania tym bardziej dopuścił się Dziekan Wydziału [...], który w ogóle nie podał jakiejkolwiek podstawy prawnej swojej decyzji. Jednakże trzeba mieć na uwadze, że nie każde naruszenie przepisów postępowania zobowiązuje sąd administracyjny do uchylenia decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") uchylenie decyzji następuje w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Błędnego powołania podstawy decyzji lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, nie może być uznane za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie pomimo braku przywołania, istniała konkretna podstawa prawna wydania obu wskazanych decyzji, tj. w przypadku decyzji organu I instancji art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 Prawo o szkolnictwie wyższym, oraz § 20 w związku z § 14 Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2005 r., a dodatkowo art. 138 k.p.a. i § 55 tegoż Regulaminu, w przypadku decyzji Rektora. Tak więc pomimo, że Dziekan nie podał podstawy prawnej swojej decyzji, a Rektor podał ją błędnie, bo tylko częściowo - wskazane uchybienie nie mogło przesądzić o uchyleniu tych decyzji. Natomiast Sąd uznał, że istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a., mogącym mieć wpływ na wynik sprawy był zupełny brak uzasadnienia decyzji Dziekana oraz ograniczenie uzasadnienia decyzji Rektora do stwierdzenia, że decyzja Dziekana jest zgodna z prawem. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Wyjaśnienie powodów zastosowania przez organ określonego przepisu prawa podlega kontroli w drodze administracyjnej bądź sądowej pod kątem jego prawidłowości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 1128/03, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 164719). Nie jest możliwa kontrola prawidłowości decyzji w sytuacji, kiedy organ w ogóle jej nie uzasadnia, bądź uzasadnienie ogranicza się do jednego twierdzenia, nie popartego żadną argumentacją. Brak uzasadnienia, bądź brak należytego uzasadnienia, narusza także zasadę postępowania administracyjnego określoną wart. 8 k.p.a. Brak możliwości zapoznania się z motywami rozstrzygnięcia może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że zapoznając się z nimi strona może bądź uznać racje organów, bądź przeciwstawić jej skutecznie własną argumentację prawną i faktyczną. W tej sytuacji nie jest możliwa weryfikacja zarzutu skarżącej co do naruszenia przepisów Regulaminu studiów [...]. Może ona nastąpić bowiem dopiero, kiedy organy uczelni ujawnią motywy swoich rozstrzygnięć. Należy także wytknąć Dziekanowi, że nie pouczył skarżącej o przysługującym jej odwołaniu. Pomimo to w terminie do wniesienia odwołania, tj. w dniu 28 września 2006 r. złożyła ona pismo, którego treść należy zrównać z odwołaniem, aczkolwiek błędnie kierowanym do Dziekana zamiast do Rektora - co jest nieistotnym uchybieniem, w szczególności zważywszy na ww. brak pouczenia. Odwołanie nie zostało przekazane zgodnie z właściwością, Dziekan zatem nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 133 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 Prawo o szkolnictwie wyższym, pozostając tym samym w bezczynności. Dopiero pismo skarżącej z dnia 4 grudnia 2006 r. w przedmiocie przeniesienia, spowodowało przedstawienie sprawy organowi odwoławczemu. W ponownym postępowaniu organy powinny wydać decyzje z zachowaniem wymogów art. 107 k.p.a., w tym powinny wskazać na motywy podjętych rozstrzygnięć. Ze względu na brzmienie § 20 Regulaminu studiów [...] organy w szczególności powinny wykazać, czy faktycznie istnieją "względy organizacyjne" będące przeszkodą w spełnieniu prośby studentki. Brak takich względów, przy spełnieniu wymogów § 13 ust. 1 Regulaminu, do którego odsyła § 14, dotyczący zmiany formy studiów, skutkuje obowiązkiem pozytywnego załatwienia wniosku. Z treści ww. § 20 wynika jedynie taka swoboda decyzji organu uczelni, która wyraża się w możliwości dokonania zmiany formy studiów, pomimo że względy organizacyjne przemawiają przeciwko tej zmianie. Ze względu na powyższe, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.