I SA/Wa 752/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-26

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu odmawiające potwierdzenia równoważności tytułu naukowego "habilitalt doktorra" uzyskanego w Republice Węgierskiej z polskim tytułem naukowym "profesor" zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie charakteru prawnego uzyskanego tytułu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, stwierdzając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy tytuł "habilitalt doktorra" jest tytułem naukowym w rozumieniu Konwencji Praskiej i czy jest równoważny z polskim tytułem profesora. Brak tej analizy stanowił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, art. 80 kpa), co miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca E. G. wniosła o potwierdzenie równoważności jej węgierskiego tytułu naukowego "habilitalt doktorra" z polskim tytułem naukowym "profesor". Minister Edukacji Narodowej i Sportu dwukrotnie odmówił potwierdzenia tej równoważności, uznając, że tytuł ten nie jest stopniem naukowym w rozumieniu przepisów i konwencji międzynarodowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie Konwencji Praskiej i umowy o współpracy kulturalnej i naukowej. Po wcześniejszym oddaleniu skargi przez WSA i uchyleniu tego wyroku przez NSA, WSA ponownie rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] marca 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r. Stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądził od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie : WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia równoznaczności tytułu uzyskanego w Republice Węgierskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącej E. G. kwotę 268 (dwieście sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu, po rozpatrzeniu wniosku E. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia równoważności tytułu "habilitalt doktorra" uzyskanego przez E. G. w Republice [...] 1997 r. z tytułem naukowym "profesor" uzyskiwanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym sprawy: Po rozpoznaniu wniosku E. G. Minister Edukacji Narodowej i Sportu postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. odmówił potwierdzenia równoważności habilitacji uzyskanej przez E. G. [...] w 1997 r. z tytułem profesora uzyskiwanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Minister podkreślił, że równoważnikiem stopnia naukowego lub tytułu naukowego, nadawanego w Rzeczypospolitej Polskiej, może być jedynie stopień bądź tytuł oficjalnie uznany, jako stopień bądź tytuł naukowy w państwie nadającym go. Według informacji otrzymanych z [...] Biura Ekwiwalencji i Informacji w dniu [...] lutego 2004 r., zgodnie z węgierską Ustawą o szkolnictwie wyższym nr LXXX z 1993 r., jedynym stopniem naukowym uzyskanym w Republice [...] jest po 1993 r. stopień naukowy "doktor", natomiast tytuł "habilitalt doktorra" oznacza umiejętność nauczania i prowadzenia wykładów, a także upoważnia do podjęcia pracy w [...] szkołach wyższych na stanowisku profesora. W treści [...] dyplomu wyraźnie zaznaczono, że dyplom ma charakter "venia legendi", co w tradycji akademickiej jest świadectwem określonych kwalifikacji dydaktycznych (prawo wykładania). Minister Edukacji Narodowej i Sportu, po rozpoznaniu wniosku E. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] lutego 2004 r. wskazując, że zgodnie z informacją otrzymaną z [...] Biura Ekwiwalencji i Informacji w Republice [...] nie ma wyższego stopnia naukowego od stopnia naukowego "doktora", obowiązujące od 1993 r. w Republice [...]. Przepisy tj. Ustawa o szkolnictwie wyższym i Ustawa Rządowa wyraźnie znoszą stopień naukowy "doktor nauk" (Phd/DLA). Nie występuje tez tytuł naukowy "profesor". Natomiast porównując poziomy kwalifikacyjne stopni i tytułów naukowych z Republiką [...] po 1993 r., zgodnie z art. 1 pkt 3 Konwencji o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzonej w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r. (Dz. U. 1975 r., Nr 5, poz. 28, 29), można porównać tylko pierwszy poziom kwalifikacyjny i uznać za równoważne polskie i [...] dokumenty o nadaniu stopni naukowych "doktor" danej dziedziny nauki. Organ, powołując się na stanowisko strony [...], że tytuł "habiltalt doktorra" uzyskany w Republice [...] po 1993 r. nie jest stopniem naukowym bądź tytułem naukowym, wywiódł, że tym samym "habilitalt doktorra" nie może być objęty postanowieniami wyżej wymienionej Konwencji. Organ wskazał, że w polskim systemie prawnym wyraźnie odróżnia się stanowisko profesora nadzwyczajnego lub profesora zwyczajnego od tytułu naukowego nadawanego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z [...] lutego 2004 r. i nakazanie organowi wydającemu zaskarżoną decyzję wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. Skarżąca zarzuciła zaskarżonym postanowieniom niezgodność z następującymi aktami prawnymi: 1) Konwencją o wzajemnym uznawaniu równoważności dokumentów ukończenia szkół średnich, szkół średnich zawodowych i szkół wyższych, a także dokumentów o nadaniu stopni i tytułów naukowych, sporządzoną w Pradze w dniu 7 czerwca 1972 r., w szczególności z art. 1 pkt 3 tej Konwencji (Dz. U. 1975 r., Nr 5, poz. 28, 29); 2) Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Węgierskiej o współpracy kulturalnej i naukowej, sporządzonej w Budapeszcie dnia 13 października 1992 r., w szczególności z art.6 pkt 5 umowy (Dz. U. 1993 r., Nr 76, poz. 363). Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że dwa ostatnie poziomy kwalifikacyjne, wymienione w Konwencji [...], w ocenie skarżącej, odpowiadają nadanemu jej w 1997 r. tytułowi doktora habilitowanego. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, według którego tytuł "habilitalt doktorra" oznacza jedynie umiejętność nauczania i prowadzenia wykładów oraz stanowisko, że tytuł " habilitalt doktorra" nie jest uważany, jako stopień, ani tytuł naukowy przez kompetentne władze [...]. Skarżąca powołała pkt 4, ak. 26, rozdziału 7 węgierskiego aktu LXXX z 1993: "o przyznaniu habilitacji i tytułu dr.habil". Po rozpatrzeniu skargi E. G. na powyższe postanowienie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę (sygn. akt I SA/Wa 721/04), podzielając stanowisko organów orzekających w sprawie i podkreślając, że skoro zgodnie z pismem z dnia [...] lutego 2004 r. [...] Biura Ekwiwalencji i Informacji zawiera stanowisko, że tytułu "habilitant doktor" nie obejmuje zasady wzajemności wynikające z Konwencji Praskiej oraz umowy zawartej w dniu 25 kwietnia 1980 r. pomiędzy Polską Rzeczypospolitą Ludową i Węgierską Republiką Ludową o wzajemnym uznawaniu równorzędności dokumentów o wykształceniu i stopniach naukowych, który odnosi się do dyplomów i jeśli chodzi o dyplomy uzyskane w Republice [...], to umożliwia on jedynie uznanie za równorzędny w Polsce, uzyskany po 1993 r. [...] stopień doktora nauk (obecnie już nieistniejący). Dlatego też prawidłowo organ ocenił według zasad obowiązujących w Polsce, że tytuł "habilittat doktor" nie może być uznany za równoważny nadawanemu w Polsce tytułowi naukowemu profesora i odmówił wydania zaświadczenia. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. G. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2007 r. (sygn. OSK 1064/05) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy odnoszące się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie pełnego wyjaśnienia i oceny materiału dowodowego. Sąd wskazał, że przyjęcie czy Konwencja Praska miała zastosowanie czy też nie zależało od oceny czy określony tytuł jest w państwie go nadającym tytułem naukowym. Dopiero gdy taka ocena zostanie dokonana, a jej wynik będzie pozytywny, organ zobowiązany jest do zastosowania przepisów Konwencji. Jednak takiej oceny odnośnie charakteru wnioskowanego tytułu, pomimo tego że organ było zobowiązany do jej dokonania stosowanie do treści art. 217 i n. kpa nie została dokonana. Postępowanie wyjaśniające nie została przeprowadzone. Organ ograniczył się jedynie do dołączenia do akt sprawy pisma Biura Ekwiwalencji i Informacji z dnia [...] lutego 2004 r., jednak w piśmie tym nie ma jednoznacznego stwierdzenia, że tytuł "habilitant doktorra" nie jest tytułem naukowym. Ponadto w aktach sprawy nie ma też przepisów regulujących status zawodowy osób, które uzyskały ten tytuł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów wymaga podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r. stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Pogląd ten w całości należy podzielić, Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie wyjaśnił w ogóle czy uzyskany przez skarżącą tytuł "habilialt doktorra" (dr hab.) jest tytułem naukowym, do którego znalazłyby postanowienia Konwencji Praskiej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że pismo Biura Ekwiwalencji i Informacji z dnia [...] lutego 2004 r., które zdaniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, dowodzi, że skarżąca nie posiada tytułu naukowego, w żaden sposób nie potwierdza takiego faktu. Z pisma tego, jak ocenił Sąd kasacyjny, wynika jedynie, że warunkiem uczestnictwa w procesie habilitacyjnym, jest posiadanie stopnia doktora (PhD lub DLA) oraz, że obecnie [...] nie ma wyższego stopnia naukowego, niż stopień doktora. Sąd ten zauważył również, że w powyższym piśmie nie ma jednoznacznego stwierdzenia, że tytuł "habilitalt doktorra" nie jest tytułem naukowym. Wszystkie powyższe okoliczności wskazują na konieczność dokonania, przez organy orzekające w sprawie, analizy celem ustalenia podstawowej w sprawie okoliczności, czy uzyskany przez skarżąca tytuł "habilitalt doktorra" ma charakter tytułu naukowego oraz czy tytuł ten jest równoważny z tytułem naukowym profesora nadawanym w Polsce. Tym samym należy uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, naruszenia te w sposób oczywisty wpłynęły na wynik postępowania, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie z pkt 2 i 3 wyroku znajduje uzasadnienie w art.152 i art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło