IV SA/Po 378/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-03-15

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Paweł Miładowski, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo ustalił przewoźnika odpowiedzialnego za nałożenie kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, opierając się jedynie na własności pojazdu, a nie na międzynarodowym liście przewozowym (CMR)?
Ratio decidendi
Organy celne dopuściły się uchybień, nie ustalając w sposób jednoznaczny przewoźnika odpowiedzialnego za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. Skoro skarżąca spółka kwestionowała status przewoźnika, organy celne miały obowiązek zbadać tę kwestię z należytą starannością, w szczególności opierając się na międzynarodowym liście przewozowym (CMR) jako kluczowym dokumencie potwierdzającym przewoźnika. Zaniechanie tego obowiązku stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni podczas kontroli pojazdu stwierdzili przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś o 0,94 kN. Osoba kierująca pojazdem nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem ponadnormatywnym. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na Pekaes S.A. karę pieniężną, uznając spółkę za przewoźnika ze względu na własność pojazdu. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Pekaes S.A. wniosła skargę, podnosząc m.in. naruszenie przepisów o zawiadomieniu o wszczęciu postępowania oraz kwestionując prawidłowość protokołu i ustalenie przewoźnika. W uzupełnieniu skargi wskazano, że faktycznym przewoźnikiem była inna spółka, co wynikało z listu przewozowego CMR.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej zwrot kosztów postępowania. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Asesor sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: sekretarz sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2006 r. sprawy ze skargi PEKAES S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej kwotę 228,80 (dwieście dwadzieścia osiem i 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski MB IV SA/Po 378/04 UZASADNIENIE W dniu [...] marca 2003 r. podczas kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa funkcjonariusze Oddziału Celnego w O. sprawdzili dynamiczne obciążenie osi pojazdu-należącego jak przyjęli do Pekaes S.A. w W. (ciągnik z naczepą ) nr rejestracyjny [...] .Kontrola wykazała, iż nacisk na drugą oś przekracza dopuszczalną normę o 0,94 kN. Osoba wykonująca transport nie posiadała wymaganego zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdem ponadnormatywnym. W tych warunkach działając w oparciu min. art. 13 ust. 2a, ust. 2b art. 40b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.) wzw art. 64 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32 z 2003 r., poz. 262) Naczelnik Urzędu Celnego w O. decyzją nr [...] z [...] marca 2003 r. nałożył na Pekaes S.A. karę pieniężną w wysokości 720,00 zł. Integralną częścią owej decyzji był protokół kontroli pojazdu nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Pekaes S.A. w W. Odwołująca się wskazywała na naruszenie art. 10 § 1 kpa wzw z art. 61 § 4 oraz 79 kpa podnosząc, iż nie zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania. Ponadto odwołujący kwestionował prawidłowość protokołu- załącznika do decyzji. W ocenie odwołującego protokół nie spełnia warunków z art. 68 i 76 kpa. W szczególności niezgodnie z prawdą jako przewoźnika wpisano odwołującą się spółkę. Niezależnie od powyższego kierujący pojazdem nie jest pracownikiem strony względnie jej pełnomocnikiem lub przedstawicielem. Taki stan rzeczy narusza także normę zawartą w art. 107 kpa. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Celnej decyzją z[...] czerwca 2003 r. wskazując generalnie takie same podstawy prawne oraz nadto art. 138 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Organ odwoławczy uznał ustalenia dokonane w toku postępowania pierwszoinstancyjnego za prawidłowe w szczególności ustalenia co do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na drugą oś (pojedynczą i napędową) o 0,94 kN co zgodnie z postanowieniami ustawy o drogach publicznych , a szczególności jej załącznika powoduje konieczność wymierzenia kary pieniężnej w określonej przez organ I instancji wysokości (720,00zł). Organ odwoławczy przyjął także za prawidłowe czynności ważenia dokonanego na wadze samochodowej typu RPT 97-14, posiadającej ważne świadectwo legalizacji. Organ omówił także procedury stosowane w związku z ważeniem nie doszukując się w tym zakresie żadnych uchybień. W ocenie organu nie doszło też do naruszeń wskazywanych w odwołaniu procedur administracyjnych. Nie kwestionując twierdzenia strony o "formalnym nie zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania" to za taką datę należy uznać pierwszą czynność wobec strony- w tej sprawie sporządzenie protokołu [...] z [...] marca 2003 r. Miejsce kontroli , duży ruch transgraniczny powoduje, że nie wszystkie procedury postępowania mogą być dotrzymane, w szczególności czynnego udziału w postępowaniu, dlatego decyzję wraz z protokółami przesłano stronie do siedziby. Tego typu postępowanie nie narusza żadnej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Także protokół zakwestionowany w odwołaniu nie narusza art. 68 i 76 kpa. Z protokołu bowiem wynika kiedy kto i jakiej czynności dokonał i kto był przy nich obecny oraz jakie uwagi i zastrzeżenia zgłoszono. Odpowiada to warunkom przewidzianym w przywołanych przepisach. W ocenie organu odwoławczego nie jest zasadny zarzut nie ustalenia w tej sprawie przewoźnika. Dowód rejestracyjny naczepy i ciągnika wystawiony jest na Pekaes S.A. w W. Tak samo na rzecz odwołującego co do przedmiotowego ciągnika udzielona została w zakresie przewozu koncesja na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Pekaes S.A..w W. Skarga zarzuca obraze art. 107 § 1 i 3 wzw z art. 140 kpa art. 61 § 4 kpa, art. 68 i 76 kpa. W szczególności skarżący podnosił, iż Pekaes S.A. w W. nie powinna być stroną tego postępowania gdyż nie była przewoźnikiem, że o tym przesądza międzynarodowy list przewozowy (CMR), a ten nie był wystawiony na Pekaes S.A.w W. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). W piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. uzupełniającym skargę Pekaes S.A. podniosła, iż ustaliła, że faktycznym przewoźnikiem omawianego kursu była spółka Pekaes Transport S.A. w B.,a co wynika z międzynarodowego listu przewozowego CMR, że uchybienia proceduralne nie pozwoliły wyjaśnić tej kwestii już w toku postępowania administracyjnego. Do pisma dołączono odpis przedmiotowego listu przewozowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W istocie w toku postępowania administracyjnego organy celne orzekające w tej sprawie dopuściły się uchybień, które pociągają za sobą konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu i go poprzedzającego z obrotu prawnego. Ma bowiem rację skarżąca, że zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych oraz Prawa o ruchu drogowym za warunki przewozu, w tym także przewozu po drogach publicznych, odpowiada przewoźnik. Przewoźnik to ta osoba fizyczna bądź prawna, która dokonuje określonego przewozu. Zazwyczaj w większości wypadków przewoźnikiem jest właściciel pojazdu i naczepy, jednakże pojęcie właściciela pojazdu i przewoźnika są rozbieżne (por. wyrok NSA z 23.04.1999 r. w sprawie II SA 1838/98). Z przywołanych definicji wynika, że przewoźnikiem może być podmiot, który nie jest właścicielem pojazdu lub zestawu pojazdów. Z przedstawionych wyżej regulacji wynika też, że skutecznie można nałożyć karę za przekroczenie określonych przepisami normatywów przejazdu na przewoźnika-tego, który w sposób niedozwolony dokonuje przewozu. Tymczasem w niniejszej sprawie organy celne w sposób dostatecznie jednoznaczny nie ustaliły kto dokonywał przewozu, o którym wspominają decyzje administracyjne. Według organów przewoźnikiem była skarżąca spółka tylko dlatego, że była właścicielem zestawu pojazdu, na który wystawiona była koncesja. Organy pominęły tutaj ustalenia zawarte w międzynarodowym liście przewozowym. Tymczasem ma rację skarżący, że dokumentem pozwalającym jednoznacznie ustalić osobę przewoźnika jest zgodnie z art. 6 ust. 1 lit "c" Konwencji CMR list przewozowy. W sytuacji gdy skarżący i w toku postępowania administracyjnego i w skardze utrzymywał, że nie był on przewoźnikiem, to organy celne winny tę kwestię badać ze szczególną starannością przestrzegając w tym zakresie elementarnej zasady procedury administracyjnej zawarte w art. 7, 8 , 9 i 10 kpa. Tych standardów postępowania organy orzekające w tej sprawie odmiennie niż to czyniły w innych sprawach rozpoznawanych przez tutejszu Sąd-np.: IV SA/Po 146/04, nie dotrzymały. W toku tej procedury nie wezwano nawet odwołującego się o wskazanie kto owego przewozu dokonywał i w jakich okolicznościach powoływał się na jego licencję. Taki stan rzeczy prowadzi z powodów podniesionych wyżej, a nadto z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wzw z art. 135 i art. 200 oraz nadto art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uchylenia zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej i orzeczenia o kosztach postępowania jak w sentencji. /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski MB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło