II SA/Ke 218/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. C. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...]. odmawiającej przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na wyprawki szkolne dla synów K. i F., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przytoczył przebieg postępowania wskazując, że w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14.11.2005r. decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...], odmawiającą przyznania A. C. zasiłku celowego w kwocie 650 zł z przeznaczeniem na wyprawki szkolne dla synów. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor MOPR ponownie odmówił przyznania pomocy, która to decyzja także została uchylona decyzją z dnia [...]. Decyzję z dnia [...] organ I instancji uzasadnił tym, że zgodnie z oświadczeniem matki K. C. i F. C. - M. C. - synowie pozostają na jej utrzymaniu, znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, jednakże nie wymagają pomocy w formie wyprawek szkolnych albowiem posiadają wyposażenie szkolne. W odwołaniu od tej decyzji A. C. zarzucił, że intencją matki jego synów nie było stwierdzenie, że dzieci nie potrzebują tzw. wyprawki szkolnej a jedynie poinformowanie Ośrodka, że książki dla F. zostały już zakupione przez skarżącego, o czym odwołujący się wspominał już we wcześniejszych wnioskach o udzielenie pomocy, w tym z dnia 14 września 2004r. W stosunku do potrzeb starszego syna w ogóle nie prowadzono postępowania w tym zakresie a jedynie skupiono się na odebraniu od niego oświadczenia dotyczącego reprezentowania go przez jednego z rodziców. Odwołujący się zarzucił, że odmowa przyznania mu zasiłku jest karą za to, że kupił synowi F. niezbędne pomoce szkolne z zasiłku, przyznanego mu na inne cele. Rozpoznając to odwołanie SKO ustaliło, że K. i F. C. pozostają na utrzymaniu matki M. C., która utrzymuje się z pensji a ponadto ma przyznany dodatek mieszkaniowy. Sytuacja rodziny jest trudna, jednakże obaj synowie mają niezbędne do nauki wyposażenie i nie zachodzi potrzeba jego uzupełnienia. Rodzina potrzebuje pomocy ale na inne cele. Dlatego też zasadnie odmówiono przyznania A. C. pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup wyprawki szkolnej. Organ odwoławczy wskazał nadto, że na wniosek M. C. decyzją z dnia [...] MOPR udzielił jej pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie 610 zł z przeznaczeniem na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" a ponadto inną decyzją, z dnia [...], pomoc w formie zasiłku na zakup leków dla syna K.. Tak więc zdaniem SKO organ I instancji wypełnił wytyczne zawarte w wyroku WSA w Krakowie, w których polecono wyjaśnienie, czy A. C. jest przedstawicielem ustawowym swoich synów i czy ci synowie mają możliwość nabycia pomocy do nauki. Organ odwoławczy wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko, zawarte w decyzji z dnia [...], że A. C. ma prawo występować o pomoc z przeznaczeniem dla synów, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby miał ograniczone prawa rodzicielskie. Powodem odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup wyprawki nie jest zatem brak legitymacji czynnej a jedynie ustalenie, że w aktualnym stanie rzeczy pomoc w postaci wyprawek jest bezzasadna. W skardze na tę decyzję, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , A. C. zarzucił, iż sprawa przyznania mu zasiłku jest rozpatrywana pięć lat, że w sierpniu 2006r., korzystając z otrzymanego na swoje potrzeby zasiłku kupił synowi podręczniki i zeszyty / gdyż syn F. powiedział, że bez tego nie pójdzie do szkoły, a w tym roku szkolnym zaczynała naukę w V klasie/ będąc przekonanym, że wydatek ten zostanie mu zrefundowany, bowiem w tym czasie toczyło się już postępowanie na skutek wyroku WSA w Krakowie i decyzji uchylających, wydanych w tej sprawie przez Kolegium. Tymczasem w zaskarżonej decyzji SKO "zmieniło front o 180 stopni i swoją trzecią decyzją w sprawie wypowiedziało się przeciwko pomocy" dla jego synów pod pretekstem, jakoby już nie była potrzebna, "bo tak rzekomo miała wypowiedzieć się matka dzieci". Skarżący zakwestionował, aby jego żona faktycznie się tak wypowiedziała, podniósł natomiast, iż jego synowie nadal takiej pomocy potrzebują. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup podręczników dla jego synów zostało wszczęte na wniosek z dnia 28 sierpnia 2002r. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w lutym 2007r. a więc po prawie 5 latach od dnia złożenia wniosku. W związku z tym na wstępie należało rozważyć, na jaką datę organy powinny były ustalać zasadność złożonego przez skarżącego wniosku. O ile nie można mieć wątpliwości, iż podręczniki i inne pomoce szkolne potrzebne na rok szkolny 2002 - 2003r. musiały zostać nabyte i przyznawanie pomocy na ich zakup po kilku latach byłoby bezprzedmiotowe o tyle już nie można zdaniem sądu zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż skoro w dacie wydawania przez nie decyzji / to jest [...] i [...]./ synowie skarżącego byli zaopatrzeni w podręczniki i to dzięki m. in. temu, że A. C. w dniach 25 czerwca 2006r. i 26 sierpnia 2006r. kupił młodszemu synowi wyprawkę na rok szkolny 2007 - 2007, to przyznanie mu zasiłku na ten cel jest niezasadne. A. C. od kilku lat utrzymuje się wyłącznie z pomocy z opieki społecznej. Oczywiste jest więc, że kupując małoletniemu synowi przybory szkolne / co było konieczne w związku ze zbliżającym się rozpoczęciem nowego roku szkolnego/ musiał na ten cel przeznaczyć środki z pomocy udzielonej mu na zaspokojenie jego niezbędnych potrzeb, przez co potrzeby te pozostają niezaspokojone. Zauważyć należy przy tym, że wyprawkę na kwotę 224,90 zł skarżący nabył w dniu 26 sierpnia 2006r. a więc po zapadnięciu niekorzystnej dla niego decyzji organu I instancji z dnia [...] a przed rozpoznaniem jego odwołania przez SKO . Przy takim stanowisku organu, w sytuacji ubiegania się przez stronę o zasiłek celowy na zakup wyprawki szkolnej, każdorazowo organy, zwlekając z wydaniem decyzji czy też w inny sposób przedłużając postępowanie w sprawie / tak jak to chociażby miało miejsce w niniejszej sprawie/, zawsze mogłyby odmawiać przyznania na ten cel pomocy uzasadniając to tym, że skoro decyzję wydają już po rozpoczęciu roku szkolnego, /kiedy to dzieci muszą już mieć zakupione podręczniki/ to przyznanie pomocy na ten cel jest nieuzasadnione. W uzasadnieniu swego wyroku uchylającego niekorzystną dla skarżącego decyzję w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał m. in. że jeżeli A. C. jest przedstawicielem ustawowym swoich dzieci to nie jest zasadne odmówienie mu prawa do zwracania się do MOPR o pomoc społeczną w formie wyprawki szkolnej dla synów, stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Sąd ten wskazał nadto, że skarżący, jako ojciec, mimo, że od kilku lat, bez własnej winy jest bezrobotny i nie posiada żadnych dochodów i nie łoży na utrzymanie synów, chciałby - jak pisze- przyczynić się do procesów kształcenia swoich dzieci, co ma znaczenie dla umacniania więzów rodzinnych / art.2 ust. 3 ustawy/. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 czerwca 2005r., orzekającego separację małżeństwa skarżącego, władza rodzicielska nad małoletnim synem F. została przyznana obojgu rodziców. Skarżący ma więc prawo ubiegania się o pomoc w postaci zasiłku celowego na zakup wyprawki szkolnej dla syna F. czego Kolegium prawidłowo nie kwestionuje/ i skoro taką wyprawkę na rok szkolny 2006 - 2007r. nabył, kosztem niezaspokojenia swoich potrzeb, w toku postępowania w tej sprawie, to zdaniem Sądu okoliczność ta nie może negatywnie wpływać na ocenę zasadności jego wniosku. Na marginesie wskazać należy, iż małoletni syn F. ma dopiero 12 lat, tak więc w przyszłym roku szkolnym nadal będzie on podlegał obowiązkowi szkolnemu a co za tym idzie będzie zachodziła konieczność zakupu dla niego podręczników i innych przyborów. Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 39 aktualnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała uchyleniu. Stosownie do art. 135 tej samej ustawy Sąd uznał za uzasadnione zastosowanie tego środka również do decyzji organu I instancji, uznając że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, zaś na podstawie art. 152 orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Natomiast jeśli chodzi o przyznanie skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup wyprawki dla starszego syna to wskazać należy, iż prawidłowo organy uznały żądanie to za niezasadne z tym, że w ocenie sądu dlatego skarżący nie może skutecznie domagać się przyznania pomocy na ten cel, gdyż K. C. jest już pełnoletni co oznacza, że nie podlega już władzy rodzicielskiej, ponadto nie prowadzi on ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego.