II SA/Ke 206/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skarg A.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla oba zaskarżone postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. oddala wniosek A.C. o zwrot kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniosku A. C. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...], wydanej przez działającego z upoważnienia Rady Miejskiej w K. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K., dotyczącej przyznania pomocy społecznej w postaci obiadów wydawanych bezpłatnie w dni robocze w barze "A." dla jednej osoby w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2000r. - na podstawie art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 kpa odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i następnie postanowieniem z dnia 9 lutego 2007r. na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez A. C. odwołania od decyzji z dnia 28 czerwca 2000r. Postanowienia te zapadły na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z dnia [...] przyznana została A. C. pomoc społeczna w postaci obiadów wydawanych bezpłatnie w dni robocze. W decyzji tej zostało zawarte pouczenie o prawie do wniesienia od niej odwołania za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. W aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. W protokole z dnia 19.09.2006r. sporządzonym na okoliczność korzystania przez zainteresowanego z pomocy w formie obiadów w okresach od 1.10.1999r. do 31.12.1999, od 03.01.2000r. do 30.06.2000r. oraz od 01.07.2000r. do 31.12.2000r. A. C. przyznał, że w w/w okresie korzystał z pomocy w formie obiadów oraz, że otrzymał decyzje przyznające mu obiady. Następnie jednak zakwestionował treść tego protokołu w części stwierdzającej, że decyzje te otrzymał zaraz po ich wydaniu. Podaniem z dnia 2 czerwca 2006r. skarżący wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o wznowienie postępowania w sprawach, zakończonych decyzjami przyznającymi mu w okresie od stycznia 1999r. do lutego 2003r. posiłki w barze "A." oraz m. in. o doręczenie mu uwierzytelnionych odpisów decyzji przyznających mu te posiłki. Pismem z dnia 19 czerwca 2006r. Główny Specjalista MOPR w K. w odpowiedzi na ten wniosek przesłał A. C. uwierzytelnione kserokopie decyzji, w tym kserokopię decyzji z dnia [...], która została skarżącemu doręczona w dniu 6 lipca 2006r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że ponieważ w aktach sprawy brak jest potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] a strona kwestionuje jej otrzymanie zaraz po jej wydaniu, to nie można przyjąć, że decyzja została wówczas doręczona. W związku z tym jednak Kolegium uznało, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, zgodnie z art. 129 § 2 kpa, upłynął w dniu 20 lipca 2006r. W piśmie z dnia 7 listopada 2006r. A. C. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] i jednocześnie wniósł odwołanie. Wniosek o przywrócenie terminu uzasadnił tym, że dopiero pismo z dnia 26 października 2006r., które otrzymał w dniu 31 października 2006r. uświadomiło mu, że tak naprawdę przysługuje mu prawo do wniesienia odwołania od tej decyzji, że organ przesyłając mu/ na jego wniosek/ uwiarygodnione odpisy decyzji wraz z pismem przewodnim z dnia 19 lipca 2006r. nie pouczył go o możliwości wniesienia odwołania. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Samorządowego Kolegium Odwoławcze uznało, że A. C. zmieścił się w 7-dniowym terminie do złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 58 § 2 kpa, który to termin zaczął biec od dnia otrzymania przez niego pisma z dnia 26 października 2006r. Jednocześnie jednak organ ten wskazał, że "trudno przyjąć, że samo pismo było przyczyną powodującą ustanie uchybienia terminu do wniesienia odwołania" a jednocześnie organ ten wskazał, że "Uświadomienie sobie przez Pana A. C. pod wpływem analizy przedmiotowych pism, że przysługuje mu prawo do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. można uznać za chwilę ustania przyczyny uchybienia terminowi". Kolegium wskazało, że skarżący nie uwiarygodnił, że wniesienie odwołania po terminie ustawowym nastąpiło z przyczyn nie leżących po jego stronie. Otrzymał on bowiem w dniu 6 lipca 2006r. uwierzytelnione kserokopie decyzji MOPR w tym m. in. z dnia [...]., /o co wniósł w piśmie z dnia 2 czerwca 2006r./, zawierające prawidłowe pouczenie o trybie i sposobie wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia organu I instancji a dostarczona kserokopia jest wierną kopią oryginalnej decyzji. Tak więc mógł on wnieść w terminie odwołanie a w razie wątpliwości wystąpić w trybie art. 111 kpa o uzupełnienie decyzji co do pouczenia go o przysługujących mu środkach odwołania, czego jednak nie uczynił. Pismo z dnia 19 czerwca 2006r. miało przymiot zwykłego pisma i nie było aktem administracyjnym zatem organ nie miał obowiązku informować w nim strony o środkach zaskarżenia. Brak świadomości, czy też jak podaje to skarżący "uświadomienie sobie" pod wpływem treści pism organu, że prawo do wniesienia odwołania mu przysługiwało, nie może zdaniem Kolegium stanowić usprawiedliwienia dla nieterminowego wniesienia odwołania, które w rezultacie skutkować by miało przywróceniem terminu do jego wniesienia. Skoro termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 lipca 2006r. a skarżący odwołanie wniósł dopiero w dniu 7 listopada 2006r. i jego wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony, zdaniem Kolegium należało stosownie do art. 134 w zw. z art. 129 § 3 kpa stwierdzić uchybienie przez A. C. terminu do wniesienia odwołania. Oba te postanowienia zaskarżył A. C. zarzucając, iż we właściwym czasie nie doręczano mu decyzji, przyznających mu posiłki tylko w dni robocze, aby nie składał odwołań. O przysłanie mu kserokopii decyzji zwrócił się w piśmie z 2 czerwca 2006r. i kserokopie te otrzymał, jednakże bez pouczenia w piśmie przewodnim, że przysługuje mu prawo do wniesienia odwołań. Sprawa zdaniem skarżącego była nietypowa, gdyż zawarte w odpisach decyzji pouczenie dotyczyło okresu sprzed kilku lat. W związku z tym skarżący wnosił o uchylenie obu tych postanowień. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa/ Sąd zarządził połączenie obu tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, uznając, iż pozostają one ze sobą w związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei zgodnie z art. 109 decyzję doręcza się stronom na piśmie a w przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie. Z prawidłowych - w świetle przedstawionych przez organ akt administracyjnych - ustaleń Kolegium wynika, że decyzja z dnia [...] nie została doręczona skarżącemu w okresie bezpośrednio następującym po jej wydaniu, a w każdym bądź razie brak jest dowodu jej doręczenia. A. C. był jedyną stroną postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji, skoro więc nie została mu ona wówczas doręczona, bieg terminu do jej zaskarżenia mógł się otworzyć z chwilą jej prawidłowego doręczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż do takiego doręczenia doszło w dniu 6 lipca 2006r. kiedy to skarżący pokwitował odbiór kserokopii dziewięciu decyzji, w tym decyzji z dnia [...] Pomijając już kwestię, czy można uznać za skuteczne doręczenie kserokopii decyzji / stanowiska odnośnie tego są różne: por. tezę 4 komentarza do art. 109 kpa pod redakcją B. Adamiak i J. Borkowskiego Wydawnictwo CH.Beck Warszawa 2005, w której komentatorzy uznają, iż tylko doręczenie oryginału decyzji a nie odpisu czy też kopii stanowi doręczenie o jakim mowa w art. 109, oraz odmienne orzeczenia NSA, przykładowo wyrok z dnia 10.10.2003r. sygn. II SA 13/03, postanowienie z dnia [...] sygn. I SAB 2/01, dopuszczające skuteczność doręczania nie tylko oryginałów decyzji ale także ich kopii/ to na podkreślenie zasługują szczególne okoliczności, w jakich do tego doręczenia doszło. Po pierwsze organ nie przesyłał skarżącemu decyzji w trybie art. 109 kpa, skoro przesłał je nie z urzędu ale na wniosek A. C., po drugie kserokopie tych decyzji, zostały skarżącemu doręczone po upływie kilku lat od ich wydania - w przypadku decyzji z dnia [...]. po upływie sześciu lat. W tej sytuacji stanowisko organu, iż termin do wniesienia odwołania od tej decyzji zaczął biec w dniu 6 lipca 2006r. nie wydaje się prawidłowy. Natomiast nawet gdyby przyjąć, iż termin rozpoczął swój bieg w dniu 6 lipca 2006r. to niewątpliwie wyżej wskazane okoliczności mogą świadczyć o tym, iż skarżący bez własnej winy uchybił 14- dniowemu terminowi do zaskarżenia decyzji. Mimo bowiem, że odbitka kserograficzna zawierała - tak jak i oryginał decyzji- pouczenie o sposobie zaskarżenia decyzji, to fakt doręczenia jej po tak długim okresie od jej wydania mógł budzić wątpliwości co do tego, czy pouczenie to nadal pozostaje aktualne. Zresztą z treści pisma przewodniego z dnia 19 czerwca 2006r. zdaje się wynikać, że organ I instancji, doręczając A. C. na jego żądanie kserokopie decyzji, nie czynił tego po to, aby otworzyć mu termin do ich zaskarżenia Mając na uwadze powyższe okoliczności, zdaniem sądu postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zapadło z naruszeniem art. 134 kpa, z kolei postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z naruszeniem art.58 § 1 kpa, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też oba te postanowienia podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c uppsa. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium winno rozważyć, czy faktycznie termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. zaczął biec skarżącemu, stosownie do art. 129 kpa, od dnia 6 lipca 2006r. Na wypadek natomiast negatywnego dla A. C. ustalenia ponownie rozważy zasadność przywrócenia mu terminu. Stosownie do art. 152 uppsa sąd orzekł, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania mając na uwadze to, iż zgodnie z art. 205 uppsa do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Z kolei zgodnie z art. 211 uppsa koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. W niniejszej sprawie skarżący / który w sprawie występował sam/ był z mocy ustawy zwolniony od uiszczenia wszelkich opłat sądowych; nie wykazał on również stosownymi dowodami aby poniósł jakieś wydatki / w tym w szczególności rozmów telefonicznych z adwokatami i radcami prawnymi z Krakowa i Warszawy/, z kolei cierpienia i uszczerbek na zdrowiu nie mieszczą się w pojęciu kosztów sądowych.