IV SA/Wa 698/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-22
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu użytku leśnego i wpisaniu użytku budowlanego, jeśli dane o klasyfikacji gruntów jako las zostały ustalone prawomocnymi decyzjami administracyjnymi, a wnioskodawca powołuje się na zapisy w dawnej księdze wieczystej?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie zapisów w dawnej księdze wieczystej, jeśli dane o klasyfikacji gruntów jako las zostały ustalone prawomocnymi decyzjami administracyjnymi. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla aktualny stan prawny, a dane z ewidencji stanowią podstawę do zmiany treści księgi wieczystej, a nie odwrotnie. Zmiany w ewidencji wymagają przedłożenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych lub innych niezbędnych do wprowadzenia zmian, które dokumentują rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a przedłożonymi dokumentami.Stan faktyczny
Skarżący S. W. domagał się zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu użytku leśnego (Ls VI) z działek ewidencyjnych i wpisaniu użytku budowlanego, powołując się na zapisy w dawnej księdze hipotecznej. Organy administracji odmówiły dokonania zmian, wskazując na prawomocne decyzje zatwierdzające klasyfikację gruntów jako las. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa, brak podstaw do zmiany statusu prawnego działek oraz nierozpoznanie istoty sporu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków -oddala skargę-
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Prezydent W. odmówił dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], polegającej na wykreśleniu w działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] użytku gruntowego "Ls VI"-las klasy VI oraz wpisaniu użytku gruntowego, określonego według księgi hipotecznej ,,[...]" jako działki budowlane.
W uzasadnieniu wskazano, że użytek Ls VI na przedmiotowych działkach figuruje od momentu założenia ewidencji gruntów dla tego terenu , tj. od 1971 r. W 1976 r. na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 ze zm.) przeprowadzono gleboznawczą klasyfikację gruntów, między innymi na terenie obiektu [...], na którym położone są przedmiotowe działki. Decyzją z dnia [...] listopada 1976 r. Naczelnik Dzielnicy [...] zatwierdził klasyfikację gruntów dla terenu obejmującego m.in. obszar przedmiotowych działek. Sporządzone opracowanie potwierdziło ujawnioną w operacie ewidencji gruntów klasyfikację dla ówczesnej działki nr [...] z obrębu [...] jako las klasy VI.
Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika ponadto, iż w związku z odnowieniem w 1998 r. operatu ewidencji gruntów, przeprowadzono ponownie sprawdzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w wyniku którego decyzją z dnia [...] marca 1998 r. Burmistrz Gminy W. zatwierdził wyniki tej kontroli, które potwierdziły istnienie lasu na przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z treścią wskazanej decyzji Burmistrza Gminy W., mapy klasyfikacyjne oraz protokół klasyfikacyjny zostały wyłożone do publicznego wglądu w dniach 16.02- 2.03.1998 r. W okresie wyłożenia nie złożono zastrzeżeń do klasyfikacji. Prawomocna decyzja była podstawą wniesienia wyników klasyfikacji do odnowionego operatu ewidencyjnego dla obrębu [...]. Ponadto jak wynika z informacji Biura Ochrony Środowiska Urzędu W. przedmiotowe działki znajdują się w granicach terenu objętego inwentaryzacją stanu lasu obowiązującą od 2002 r. do 2011 r. Nadto na wniosek właściciela – S. W. dla omawianego terenu zostały wydane decyzje Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r. oraz z dnia [...] października 2005 r. na przeprowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych, zgodnie ze wskazaniem przeprowadzonej inwentaryzacji stanu lasu.
Zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], po rozpoznaniu odwołania S. W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż odnośnie danych dotyczących rodzaju użytku gruntowego i klasy bonitacyjnej na działkach nr [...], [...] i [...] ustalone one zostały w postępowaniu klasyfikacyjnym zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] marca 1998 r. Decyzja ta stanowiła podstawę do ujawnienia wyników kontroli klasyfikacji w ewidencji gruntów, w ramach prac związanych z odnowieniem operatu ewidencyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że organ ewidencyjny nie dysponuje żadnym innym dokumentem, z którego wynikałby inny charakter gruntów występujących na przedmiotowych działkach. Dokumentu takiego nie przedłożył również wnioskodawca.
W ocenie organu, błędny jest pogląd strony, że wpisy w dawnej księdze wieczystej i akcie notarialnym lub na dawnych mapach mogą stanowić materiał dowodowy w sprawach dotyczących wpisu w ewidencji użytku gruntowego i ogólnie oznaczenia nieruchomości. Jak bowiem wynika z treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027) to dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatku i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, gospodarki nieruchomościami. Również dane ewidencyjne dotyczące użytków gruntowych i klas bonitacyjnych stanowią o charakterze gruntu.
Nadto organ odwoławczy wskazał, iż pojęcie działki budowlanej, czy użytku w postaci działki budowlanej, o wpisanie czego strona wystąpiła, w przepisach dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie występuje. Rodzaje użytków gruntowych wykazanych w ewidencji gruntów określone zostały w § 67 i § 68 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu orzekającego wnioskodawca nie wykazał, że odnośnie przedmiotowych działek wystąpiła sytuacja uzasadniająca zmianę w ewidencji dotychczasowego użytku Ls VI na użytek o symbolu B lub Bp lub też Lz. Wykonana natomiast w 2001 r. inwentaryzacja stanu lasu potwierdza, że użytek wykazany w ewidencji gruntów odnośnie przedmiotowych działek jest nadal aktualny.
Organ odwoławczy zwrócił poddano uwagę, iż zarzuty dotyczące opracowania inwentaryzacji stanu lasu nie mogą w tym postępowaniu być analizowane, ponieważ sprawy te reguluje ustawa o lasach i nie leżą one w kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. złożył S. W., wnosząc o jej uchylenie jako wydanej niezgodnie z prawem.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż nie jest dopuszczalne aby gmina realizowała zadania własne w zakresie kształtowania ładu przestrzennego, poprzez nadużywanie przepisów wykonawczych w stosunku do ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Brak obecnie, zdaniem skarżącego, jakichkolwiek przepisów oraz dokumentów, na podstawie których można by zasadnie stwierdzić, iż wyznaczone przed wojną parcele budowlane zostały wywłaszczone na potrzeby urządzenia lasów ochronnych. Ponadto zdaniem skarżącego, znamiennym jest fakt, iż Prezydent W. podając informację, iż zalesienia dokonano w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wskazał kiedy ten plan został uchwalony oraz gdzie został opublikowany. W ocenie skarżącego powyższe wskazuje na to, że w powojennej historii W. nie powstały dokumenty, które potwierdzałyby fakt zmiany statusu prawnego, w odniesieniu do działek skarżącego, w rezultacie zasadzenia lasu.
Skarżący podniósł również, iż organ II instancji w rzeczywistości nie rozpoznał istoty sporu, ponieważ rozpoznając odwołanie nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego. Powołane natomiast w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zasady ewidencjonowania gruntów, nie mają zdaniem skarżącego doniosłości prawnej, a jedynie walor instrukcji w zakresie czynności rejestracyjnych. Dodatkowo skarżący stwierdził, iż decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] marca 1998 r. w przedmiocie sprawdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, nie kształtuje stosunków prawno-rzeczowych, a wpisanie na jej podstawie do rejestrów "użytek Ls VI" nie przekształca działki budowlanej w las, a jedynie sygnalizuje iż na tym terenie rosną drzewa. Wskutek przekroczenia granic kompetencji, polegających na tym, iż orzekający w sprawie organ zmienił treść prawa własności, bez należytego ekwiwalentu, skarżący zarzucił organowi działalność niezgodną z prawem.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] odnosząc się do zawartych w niej zarzutów, podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. W art. 20 tej ustawy zostały określone informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków. W odniesieniu do gruntów są to informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.
Z treści tych przepisów wynika - co już wielokrotnie potwierdzały sądy administracyjne w swym orzecznictwie, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno - deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie
można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich (tak wyroki NSA o sygn. akt: II SA 766/98, II SA 1824/95, II SA 914/98).
Należy także zwrócić uwagę, że w myśl art. 23 powołanej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów.
Z powyższego wynika, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się zmiany w ewidencji gruntów polegającej na wykreśleniu z ewidencji gruntów użytku gruntowego Ls VI, czyli lasu z działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], i wpisaniu w to miejsce użytku gruntowego, określonego według księgi hipotecznej "[...]" jako działki budowlanej, w odwołaniu zmodyfikował swe żądanie wnosząc o wpisanie użytku w postaci gruntu zadrzewionego Lz, podczas gdy w skardze ponownie wskazywał, że są to działki budowlane.
Jak w niniejszej sprawie ustalił organ, w 1976 r. na terenie, na którym położone są przedmiotowe działki przeprowadzono gleboznawczą klasyfikację gruntów, wyniki której zostały zatwierdzone decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1976 r. Sporządzone opracowanie potwierdziło ujawnioną w operacie ewidencji gruntów klasyfikację dla przedmiotowych działek, tj. las klasy VI, oznaczonych na mapie klasyfikacyjnej jako "Ls VI". Wyniki gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostały wyłożone do wglądu zainteresowanych w dniach 21.09-30.09 1976 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w okresie tym ówczesny właściciel przedmiotowego terenu nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. W związku z odnowieniem operatu ewidencji gruntów, w 1998 r. przeprowadzono ponownie sprawdzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, m.in. dla obrębu w którym znajdują się działki skarżącego. Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] marca 1998 r. zatwierdził wyniki tej kontroli, które potwierdziły istnienie lasu na przedmiotowej nieruchomości. W okresie wyłożenia do publicznego wglądu map klasyfikacyjnych oraz protokołu klasyfikacyjnego nie złożono żadnych zastrzeżeń do tej klasyfikacji. Prawomocna decyzja była podstawą ujawnienia wyników klasyfikacji w odnowionym operacie ewidencyjnym dla obrębu [...].
Należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu, iż skarżący nie wykazał, że w przypadku przedmiotowych działek wystąpiła sytuacja uzasadniająca zmianę w
ewidencji dotychczasowego użytku las -Ls VI na użytek gruntowy o symbolu B lub Bp, czyli grunt przeznaczony pod zabudowę, czy też Lz. Żądanie oznaczenia użytku w rejestrze gruntów według zapisów istniejących w księdze wieczystej ,,[...]" oraz wynikających z dawnych map nie znajduje podstawy prawnej.
Zgodnie z art. 22 ust. 3 powołanej ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Dokonanie zmian w operacie możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Należy jednak mieć na uwadze, że w art. 22 ust. 3 chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych zmian ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt USA 1478/01, LEX nr 156384). O tym zatem, czy sporna działka jest działką leśną, czy budowlaną nie może decydować w niniejszej sprawie zapis w księdze wieczystej dokonany na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w 1927r. Wprowadzenia zatem zmian do ewidencji gruntów na podstawie materiałów przedłożonych przez skarżącego było nieuprawnione.
Należy również wskazać, iż o tym, czy sporna działka jest działką leśną, czy budowlaną decydujące znaczenie ma wpis w ewidencji gruntów, a nie zapis w księdze wieczystej. W razie istnienia natomiast niezgodności danych zawartych w księdze wieczystej z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, właściwy Sąd na podstawie art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, dokona sprostowania działu I, na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków.
Zatem podstawą zmian w ewidencji w żadnym razie nie mogą stanowić zapisy ujawnione w księdze wieczystej "[...]", a wręcz odwrotnie to dane zawarte w ewidencji stanowią podstawę do zmiany treści księgi wieczystej, która powinna być zgodna z danymi zawartymi w ewidencji gruntów. Dlatego też Sąd stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym i faktycznym istniejącym w ewidencji gruntów nie można wydać skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści.
Na marginesie jedynie należy wspomnieć, iż zmiany w ewidencji gruntów można dokonać po przeprowadzeniu procedury zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne na zasadach wynikających z ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż trafne było rozstrzygnięcie organu, którym odmówiono wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dla działek skarżącego. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również nie naruszają prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło